PlusTheaterrecensie

Online voorstelling Memento Mori kan maar moeilijk overtuigen

Online voorstelling Memento Mori is een poging iets neer te zetten in een nieuwe theaterwerkelijkheid waarop zowel makers als toeschouwers nog geen grip hebben. ‘Het is een vorm uit nood geboren, die de inhoud overschaduwt.’

Het ritueel in het experimentele Memento Mori draait om het loslaten van het lichamelijke.Beeld Julian Maiwald

Een kwartier voor aanvang verschijnen een voor een de acteurs van Memento Mori in beeld. Ze vragen of we er comfortabel bij zitten. Leggen uit dat we ons scherm het beste op full screen kunnen zetten en dat we op mute staan. Offline of online; theaterbezoek gaat sinds juni gepaard met instructies. “Dit is onze nieuwe wereld.”

Memento Mori is onderdeel van Over het IJ Presenteert, een alternatief voor het festival dat normaal gesproken in juli plaatsvindt op het NDSM-terrein. Tot het einde van het jaar worden voorstellingen gepresenteerd die soms online plaatsvinden, soms offline en soms allebei.

Deze voorstelling van collectief Nineties Productions was te bezoeken via online vergaderplatform Zoom of in het NDSM Theater (ik deed allebei).

Uit nood geboren

Over het IJ Presenteert beschrijft zichzelf als platform voor experimenten en het is waarschijnlijk ook het beste de producties als zodanig te benaderen. Want vooral in de onlinevariant overtuigt Memento Mori niet. Het is een poging iets neer te zetten in een nieuwe theaterwerkelijkheid waarop zowel makers als toeschouwers nog geen grip hebben. Memento Mori zou oorspronkelijk op Oerol spelen en begint met een beschrijving van wat daar had plaatsgevonden. Een processie naar de top van een heuvel, een ritueel over sterfelijkheid in een kathedraal van neonlicht. Vervolgens trachten de vier acteurs dat ritueel te herscheppen, met camera’s, green screens en laptops. Het is een vorm uit nood geboren, die de inhoud overschaduwt.

Het ritueel draait om het loslaten van het lichamelijke. Hart van de voorstelling is een sequentie waarin de acteurs een voor een in een draaikolk van oneindigheid stappen. Met een camera boven een rond stuk groen karton wordt met digitale beeldlagen de illusie gecreëerd van een eindeloze val waarin ze langzaam afscheid nemen van het lichaam.

Offline zie je die beelden ook, op schermen, maar vooral zie je hoe ze gemaakt worden. Zie je hoe lichamelijk de totstandkoming is van die beelden waarin het lichaam wordt opgeheven. Dat zou een interessant concept zijn als de illusie op je computerscherm perfect is. Maar dat is zij niet. Geregeld zie je een arm of een been in beeld en het is vrij makkelijk te deduceren hoe de illusie ge­creëerd wordt.

Technische rafelrandjes

En dan blijkt, alle instructies ten spijt, dat de afspraken die we nodig hebben als toeschouwer van dit soort nieuwe theatervormen ontbreken. Codes die helpen vat te krijgen op je positie als toeschouwer. Afwisselend probeer ik me vanaf de bank te verliezen in een digitale illusie, tegengewerkt door technische rafelrandjes in de uitvoer, en voorbij de illusie te kijken. Geen van beide is uiteindelijk erg bevredigend.

Hoewel offline de achterkant van de illusie zichtbaar is, blijkt het juist in die versie makkelijker om erin op te gaan, mede dankzij een paar sterke muzikale momenten, live begeleid door Christiaan Verbeek.

Toch overheerst ook offline het gevoel zowel getuige als onderdeel te zijn van een nog lang niet beslechte worsteling met deze nieuwe theaterrealiteit.

Memento Mori

Door Nineties Productions
Gezien 15/7

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden