PlusAchtergrond

Online collectie wil zoekgeraakte meesterwerken opsporen

‘De gevangen­neming van Christus’ van Caravaggio was lang zoek, maar hangt nu veilig in de National Gallery van Ierland.Beeld National Gallery of Ireland

Nu zo’n beetje de hele wereld thuiszit, komt expert in vermiste kunst Noah Charney met een
online collectie van zoekgeraakte en gestolen meesterwerken. Iedereen wordt verzocht mee te helpen de doeken op te sporen.

Goed cultuurnieuws is in dit coronajaar een zeldzaamheid, maar dit klinkt toch verheugend: het aantal grote kunstroven is in 2020 zeer laag, meldt de ­Amerikaans-Sloveense hoogleraar en expert in vermiste kunst Noah Charney. Samen met Samsung opent hij op de website van de Koreaanse techreus een ‘onmogelijke ­expositie’ van twaalf meesterwerken die verdwenen zijn uit musea of privécollecties.

Het publiek wordt verzocht mee te denken over de verblijfplaatsen van het dozijn doeken en tips aan te leveren via sociale media. “Door corona zijn veel musea gesloten en kunnen veel liefhebbers niet naar exposities toe. Daarom dachten we nu aan deze virtuele tentoon­stelling.”

In de collectie zijn drie Van Goghs opgenomen, waaronder Lentetuin, de pastorietuin te Nuenen in het voorjaar. Geheel tegen alle trends in werd dat schilderij tijdens de coronapandemie gestolen, op 30 maart vanuit het Singer-museum in Laren. Charney: “Om vier redenen wordt dit jaar veel minder kunst gestolen. Ook dieven maken zich zorgen om corona, in veel landen wordt een avondklok gehanteerd en is het veel rustiger op straat, veel musea zijn dicht, waardoor het lastiger is om op verkenning te gaan, en criminelen willen geen bewoners tegenkomen van huizen waar prijzige kunst hangt. Die mensen zijn nu logischerwijs ook meer thuis dan normaal.”

Criminele netwerken

Charney rekent niet zozeer op de terugkeer van gestolen kunst door dit project, meldt hij via een videoverbinding vanuit de Sloveense hoofdstad Ljubljana. “Daarvoor moet je betaalde tipgevers binnen criminele netwerken hebben. Zij mogen natuurlijk ook aan Missing Masterpieces meewerken, graag, maar ik verwacht niet dat ze dit doen. Ik hoop eerder op toevallige ontdekkingen, zoals we die in de geschiedenis vaker hebben gezien. Weet je dat het duurste schilderij ter wereld, De verlosser van de wereld van Leonardo da Vinci, decennia geleden nog voor 45 Britse pond is geveild, omdat niet ­duidelijk was dat het van hem was? Het is nu een half miljard euro waard.”

Ontdekking

“En wat te denken van de De gevangenneming van Christus van Caravaggio, dat in de National Gallery of Ireland te bewonderen is? Dat doek hing heel lang onder een laag stof in de eetzaal van een jezuïetenklooster in Dublin. Van zo’n ontdekking dromen wij.”

Dromen of hopen? Een mysterieuze glimlach vanuit Slovenië. “Mijn spionnen leren me dat in elk geval een van deze meesterwerken mogelijk snel terugkeert. Het zou niet terecht zijn om te stellen dat dit louter door ons project komt, er werd al hard aan een onderzoek gewerkt. Dat geldt eigenlijk voor al deze schilderijen. Wel is het eerlijk om te zeggen dat Missing Masterpieces de zaak zeker niet vertraagt. Meer kan ik er nu nog niet over kwijt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden