PlusFilmrecensie

Ongemakkelijk om te zien: een moedeloze David Attenborough

A Life On Our PlanetBeeld WWF-UK / David Attenborough: A L

Hij declameert het met die prachtige, statige stem van hem. Documentairemaker David Attenborough is inmiddels 94 jaar en zegt hij: “Toe aan de getuigenis van mijn leven.” Die laat zich, vertelt de gelauwerde bioloog meteen, droevig samenvatten: “Dit is het verhaal van onze grootste vergissing ooit.”

Attenborough maakt van A Life on Our Planet een persoonlijk document. Hij wil terugblikken op zijn bestaan: “Ik besef nu pas hoe ongelooflijk bijzonder dat is geweest.” Daarmee doelt hij vooral op zijn relatie met wat hij elke keer ‘onze planeet’ noemt.

Toen hij begin jaren vijftig zijn eerste natuurfilms maakte (Zoo Quest) wilde hij ‘dieren laten zien die mensen nog nooit eerder hadden zien bewegen’. Maar aan het einde van zijn leven en loopbaan is Attenborough een man met een compleet andere missie. Hij spreekt ons toe vanuit de straten van Tsjernobyl, de stad in Oekraïne waar in 1986 de beruchte kernramp plaatsvond en die sindsdien is verlaten door de mens.

Attenborough was daar al voor zijn laatste voor Netflix gemaakte serie Our Planet. Hij toonde hoe de natuur er ruim dertig jaar na de ramp weer opbloeit in afwezigheid van die ene diersoort die in hoog tempo bezig is zijn eigen leefomgeving te vernietigen. Het is de kern van Atten­boroughs verhaal: het enige wat we moeten doen om onze planeet weer in balans te brengen, is de natuur laten doen wat hij deed voor wij ons ermee begonnen te bemoeien.

A Life on Our Planet is zo in veel opzichten een ongemakkelijke kijkervaring: Attenborough is duidelijk moedeloos geworden van geringe progressie in de strijd tegen de kap van het regenwoud, de klimaatverandering, de overbevissing en overmatige bevolkingsgroei. Subtiele aanmaningen helpen niet meer, concludeert hij.

Daarom kiest hij treurigstemmende beelden van de ­onttakeling van de biodiversiteit op aarde. Het sterkste: de eenzame orang-oetan in een boomtop van een verder neergemaaid woud. Gelukkig presenteert Attenborough ook oplossingen. Hij noemt Nederland als voorloper in duurzame landbouw en signaleert dat in de best onderwezen landen de bevolking inmiddels stabiel is.

Als A Life on Our Planet inderdaad het slotstuk van Attenboroughs imposante loopbaan is, heeft hij een krachtig en liefdevol saluut gemaakt aan de planeet waarvan hij vermoedelijk meer zag dan wie ook ter wereld.

Meer natuur

Predikt David Attenborough vooral doembeelden in A Life on Our Planet, de documentaire Chili toont de pracht die de ­natuur nog steeds biedt. Regisseur Rene Arenada reisde naar zijn geboorteland voor een film vol close-ups en indringende slow motions van de fauna van de onderkant van Zuid-Amerika. Arenada ­vermeldt de talloze bedreigingen voor de populaties guanaco’s, poema’s en ­otters, maar zet ook hun schoonheid in de etalage. Het liefst ondersteund door klassieke muziek. Een traditionele benadering, die niettemin blijft boeien. Dit lukt dankzij Chili’s unieke dieren. De kodkod bijvoorbeeld, de kleinste wilde kat van de twee Amerika’s, die het in natuurdocumentaires vrijwel altijd aflegt tegen zijn fotogenieke neven en nichten op de Afrikaanse savanne. Ook het Chileense dialect dat blauwe vinvissen spreken (klinkt als een scheepsmotor!) maakt Chili het bekijken waard. 

A Life on Our Planet

Regie Keith Scholey

Met David Attenborough

Te zien in City, Kriterion, The Movies, Tuschinski

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden