PlusBlikvangers

Onder de luifel van het Muziekgebouw klinkt maandelijks Oewoeoeoeoewoeoeoe

Amsterdam staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden?

Jan Pieter Ekker
De voort­gebrachte geluiden zijn afhankelijk van de temperatuur, de luchtvochtigheid, de windrichting en de windsnelheid rond het Muziekgebouw op dat moment.  Beeld Sophie Saddington
De voort­gebrachte geluiden zijn afhankelijk van de temperatuur, de luchtvochtigheid, de windrichting en de windsnelheid rond het Muziekgebouw op dat moment.Beeld Sophie Saddington

Oewoeoeoeoewoeoeoe. Oewoeoeoeoe. Maandag 22 augustus is het weer zover: dan klinkt om klokslag 20.00 uur weer wolvengehuil onder de grote luifel van het Muziekgebouw, 2 minuten en 54 seconden lang. Wolvengehuil, zo nu en dan afgewisseld met geloei van een scheepshoorn.

Het is een ode aan Jan Wolff (1941-2012), de geestelijk vader van het Muziekgebouw aan ’t IJ – zoals het Muziekgebouw toen het in 2005 door koningin Beatrix werd geopend nog heette. Wolff was begin jaren tachtig de drijvende kracht achter muziekcentrum De IJsbreker aan de Weesperzijde. Dat was een legendarisch centrum voor eigentijdse muziek; een broedplaats waar alle ensembles en componisten uit de hele wereld hun nieuwe vormen en composities konden uitproberen. Qua akoestiek en comfort liet De IJsbreker nogal te wensen over, Wolff streed daarom decennia voor een nieuw muziekcentrum. Dat werd het Muziekgebouw aan ’t IJ, een spectaculair ontwerp van het Deense architectenbureau 3xNielsen, kortweg 3XN.

Geluidsmonument

Wolff was van de opening in 2005 tot aan zijn pensioen op 1 juni 2008 algemeen en artistiek directeur van het Muziekgebouw. Kort na zijn zestigste verjaardag werd bij Wolff nierkanker geconstateerd en raakte hij een nier kwijt. Op 22 augustus 2012 overleed hij op 70-jarige leeftijd.

Bij het tienjarig bestaan van het Muziekgebouw, op 22 augustus 2015 om precies te zijn, werd aan de oever van het IJ een ‘geluidsmonument’ opgericht voor Wolff: Huil van de Wolff. Het is een interactieve installatie, ontworpen door componist Martijn Padding en gerealiseerd door programmer/sonoloog Johan van Kreij en instrumentenmaker René Bakker.

De muziek is gebaseerd op wolvengehuil (van de Europese wolf, die minder hard, maar muzikaler en melodieuzer huilt dan de Amerikaanse), de vier elementen, de scheepshoorn (Wolff was ook kapitein van de sleepboot Anna Sophia) en ‘de echo van de overkant’ van Amsterdam-Noord.

Duet

De crux van de installatie is dat de voort­gebrachte geluiden afhankelijk zijn van de temperatuur, de luchtvochtigheid, de windrichting en de windsnelheid rond het Muziekgebouw op dat moment. Op basis van die informatie maakt een computerprogramma een keuze uit alle beschikbare opties; of beide wolven lang of kort huilen, welke melodische en dynamische curves ze zullen huilen en of ze al dan niet tot een duet komen.

Op het terras van grand café 4'33 staat een kale sokkel waarop het werk wordt aangekondigd (tijdens premières doet het ding dienst als bijzettafel voor de witte wijn). Op de voorzijde staat, in kapitalen, in het Engels en het Nederlands:

Elke 22e van de
aan geestelijk
Jan Wolff (1941 – 2012)

De boodschap wordt pas duidelijk als je er twee rondjes omheen loopt:

Elke 22e van de / maand om 20.00 u / klinkt hier Huil / van de Wolff
Een eerbetoon / aan geestelijk / vader van het / Muziekgebouw / Jan Wolff (1941 – 2012)

Huil van de Wolff
Sinds 2015
Kunstenaar Martijn Padding
Waar Piet Heinkade 1

Lees terug: ons overzicht met de mooiste kunstwerken in het straatbeeld van Amsterdam.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden