-

PlusAchtergrond

Onbetaalde rekeningen blijven liggen bij doorstart fotobeurs Unseen

-Beeld Dingena Mol

Fotografiebeurs Unseen maakt een doorstart. Maar het faillissement, dat eind vorige maand onverwacht werd uitgesproken, zorgt voor veel ellende onder kunstenaars, leveranciers en personeel. Zij blijven achter met onbetaalde rekeningen.

De omvang van de schulden is nog onduidelijk; Unseen heeft het faillissement zelf aangevraagd, aldus curator Angelina Bakker. Schuldeisers kunnen bij haar claims indienen.

De beurs, sinds 2012 jaarlijks op het Westergasterrein, wordt overgenomen door Art Rotterdam, Westergas en GalleryViewer.com, die betaald hebben voor de materialen.

Sommige gedupeerden hebben via Unseen werk verkocht en nooit geld gezien, anderen hebben zich voor de organisatie ingespannen zonder te worden betaald. Zo was Arabella Coebergh met haar pr-bureau Coebergh Communicatie & PR betrokken bij de afgelopen editie van Unseen. “Ik ben teleurgesteld dat mijn harde, enthousiaste werk niet is beloond zoals afgesproken.” Zij heeft haar vergoeding van duizenden euro’s niet ontvangen. “Had ik dit zien aankomen, dan had ik ook een hele andere of misschien wel geen enkele rol gespeeld.”

De Britse fotografe Felicity Hammond maakte het campagnebeeld voor Unseen 2019, waarvoor ze 5000 euro zou krijgen. Een van Hammonds foto’s is te koop aangeboden in de ­Un­seenbijlage van Het Parool. Volgens Unseen zijn er vier foto’s verkocht, maar van de opbrengst heeft Hammond nog geen cent gezien.

Hoogzwanger

In totaal is de organisatie haar 6500 euro schuldig, zegt Hammond. In een open brief aan de organisatie, gepubliceerd op de website van culturele instelling American Suburb X, schrijft Hammond dat ze geen tijd en energie meer wil steken in het zakendoen met Unseen: “Ik was hoogzwanger toen ik naar Unseen reisde om mijn werk te maken. Jullie hebben mijn treinkaartje niet eens betaald, laat staan mijn vergoeding. Jullie hebben ook kopieën van mijn werk verkocht, waarvoor ik nooit betaald ben.”

Een ander opmerkelijk geval is dat van de Poolse Karolina Wojtas, die vorig jaar de ING Unseen Talent Award heeft gewonnen. Ze heeft haar eigen geld geïnvesteerd om foto’s te maken voor deze wedstrijd. Tevens moest ze twee kopieën van haar werk beschikbaar stellen aan ING. Daarvoor zou ze 5000 euro krijgen.

“Mijn contactpersoon bij Unseen zei plotseling dat het haar laatste maand was en verbond me door met een andere medewerker,” zegt Wojtas, die sinds oktober op haar geld wacht. “Mijn vader heeft elke week naar Un­seen gebeld om te vragen wanneer ze het geld zouden overmaken. Maar toen al zeiden ze keer op keer dat ze een probleem met de cashflow hadden.”

Wojtas, die nog studeert, zegt dat ING haar werk wel gebruikt. “Ik heb het teruggezien in bankkantoren en op pasjes. Veel geld heb ik niet. Ik heb van mijn ouders moeten lenen, en nu heb ik nog steeds geen geld van Unseen gezien. Dit kan ik er niet bij hebben.”

Fotografe Hammond denkt dat Unseen het faillissement zag aankomen. “Ze hebben het commerciële deel van het bedrijf slim ingezet om kunstenaars te contracteren, terwijl ze de stichting apart hielden. Ze wisten dat ze de kunstenaars nooit hoefden te betalen, terwijl het merk kon blijven bestaan.”

Marije Fokkema, directeur van de stichting Unseen, benadrukt dat die als organisator van tentoonstellingen en educatieve projecten altijd gescheiden van de beurs heeft geopereerd. Zij zegt ook verrast te zijn door het faillissement. “Het is bijzonder pijnlijk dat mensen in de kern van onze organisatie niet zijn betaald.”

Fons Hof, de nieuwe directeur van Unseen, zei gisteren onder meer dat hij de boekenmarkt wil voortzetten. Daria Tuminas coördineerde die de afgelopen drie jaar. “In 2019 hebben we 85 uitgevers van over de hele wereld bij elkaar gebracht. Meer dan 80 procent van de bezoekers van Unseen kwam voor de boekenmarkt in het Transformatorhuis. Er zit potentie in.”

Kwetsbare mensen

Tuminas is ook nog niet betaald voor haar maandenlange werk. Ze verklaart zich solidair met zowel de kunstenaars die niet betaald zijn als met de medewerkers van Unseen die geen weet hadden van het aanstaande faillissement. “Het is jammer dat verkeerde financiële strategieën en prioriteiten hebben geleid tot het faillissement,” aldus Tuminas. “De meest kwetsbare mensen waren de mensen die het merk op hebben gebouwd, en die zijn op de helling gezet.” Volgens haar is de gang van zaken illustratief voor de precaire situatie van veel freelancers in Nederland.

Jasper Bode van The Ravestijn Gallery op het Westerdok, die al jaren exposeert op Unseen, is eveneens gedupeerd. “Maar het gaat dan om een printje dat is verkocht, waarvan ik de opbrengst nog niet binnen heb.” Zorgen maakt hij zich niet. “Ons heeft ook het nieuws bereikt dat het allemaal weer in kannen en kruiken is.”

Of dat terecht is, valt te bezien. Directeur Hof zegt enkel de bezittingen van Unseen te hebben overgenomen. “Er was ook geen mogelijkheid om de schulden over te nemen: ik heb geen inzicht gehad in de schuldenlijst.” Volgens Hof zit er nu wel een smet op de naam van de beurs – iets wat hij hoopt te kunnen herstellen. “Ik hoop dat van het bedrag dat wij hebben betaald een flink deel naar de kunstenaars gaat. Maar ik heb daar geen zicht op.”

Curator Angelina Bakker kan nog niet zeggen of de schuldeisers hun geld krijgen. “Veel moet nog afgewikkeld worden, waar mogelijk opbrengsten uit kunnen komen. Maar bij de meeste faillissementen is die kans heel klein.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden