PlusBoekrecensie

Omstandigheden van Koos van Zomeren is een prachtige roman

Hoge bergen, honden, en herinneringen zijn een constante in het werk van Koos van Zomeren.

Sinds hij in 1965 debuteerde in de letteren heeft hij een imposant, eigenzinnig oeuvre opgebouwd. Eigenzinnig kan in dit verband worden uitgelegd als: Koos van Zomeren kreeg geen grote prijzen en schreef geen bestsellers.

Maar dan doen we de schrijver onrecht, al kan het hem waarschijnlijk ook niets schelen. Van Zomeren zien we nooit op televisie, hij wordt bijna nooit geïnterviewd, en hij begeeft zich niet in ‘het literaire wereldje’.

Koos van Zomeren schrijft gestaag door. Omstandigheden is de titel van zijn nieuwe roman. En weer een heel goed boek, na (ik noem alleen recente titels) Alles is begonnen (2015), Alptraum (2016) en Hooiberg (2019).

In Omstandigheden verkent de ex-boekhandelaar Ronald Walraven zijn verleden, heden en toekomst. Het is een roman over vaderschap, teloorgang, ouder worden en de dood.

De roman is opgebouwd uit twee delen: Ach Debbie, en Beste Leo. Debbie en Leo zijn de namen van zijn kinderen. En daar is iets mee, met beiden. In Ach Debbie manipuleert Walraven zijn herinneringen, en verandert hij de omstandigheden. In Beste Leo schrijft hij een brief aan zijn zoon die op een dag woedend het ouderlijk huis verliet, en nooit meer iets van zich heeft laten horen.

Alle mijmeringen, herinneringen en gedroomde scenario’s zijn ook een zelfonderzoek. Dat onderzoeken is ook een thema van Van Zomeren. Hij kijkt van alle kanten naar gebeurtenissen en feiten, heroverweegt, twijfelt, reconstrueert en moet conclusies herzien. Wie was hij als vader?

Het levert een prachtig meanderende roman op, waarin Van Zomeren Walraven laat zwerven door zijn favoriete Alpen (hij heeft een voorliefde voor wandelkaarten (metafoor!), hem opscheept met een hond (met een zwak hart), en de man heerlijk laat ratelen over ouder worden. Ondertussen likt hij de wonden die zijn kinderen bij hem achterlieten en slaat hij zich door het leven.

‘(...) de natuur kent geen verwondingen, de natuur kent uitsluitend omstandigheden, de natuur doet wat zij altijd en in elke situatie doet, ze functioneert.’ En dat is precies wat Walraven doet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden