PlusGalerierecensie

Olphaert den Otter helpt het schilderen van landschappen de 21ste eeuw in

'De Buitenplaats' toont een postapocalyptische idylle, waarin alles is overstroomd op een paar eilandjes na. Beeld Olphaert den Otter
'De Buitenplaats' toont een postapocalyptische idylle, waarin alles is overstroomd op een paar eilandjes na.Beeld Olphaert den Otter

Olphaert den Otter blaast een oud genre nieuw leven in door landschappen te schilderen waar de mensenhand in te herkennen valt. Het is geëngageerde kunst, die verstild oogt maar stevig nadreunt.

Edo Dijksterhuis

Het werk van Olphaert den Otter gaat over mensen, maar die zijn op zijn schilderijen niet te zien. Wel hun sporen. Zoals de ‘ontworpen wildernis’ van de Oostvaardersplassen, waar edelherten bij gebrek aan natuurlijke vijanden zo goed gedijen dat ze ’s winters moeten worden bijgevoerd of afgeschoten. Of een golfbaan die nooit in gebruik is genomen omdat de aannemer bij het bouwrijp maken van het perceel vervuilde aarde heeft gestort. De mens is overigens niet altijd de afwezige agressor. De serie Postcode draait om geïmproviseerde hutten van daklozen die het stedelijk leven uit zijn geduwd.

De 28 schilderijen in de tentoonstelling Reality Check tonen landschappen die vaak te herleiden zijn tot plekken in en rond Den Otters woonplaats Rotterdam. Maar er is ook een vluchtelingenkamp aan de Europese buitengrens en een brug in Kosovo met een kapotgeschoten trein erop.

Incompetentie

Met zijn geëngageerde werk helpt Den Otter de landschapsschilderkunst de 21ste eeuw in. Het genre is ontstaan in de 15de eeuw en werd twee eeuwen later uitermate populair onder Nederlandse kunstenaars. Toen was de natuur het decor voor historische of religieuze voorstellingen. Later werd ze een spiegel voor romantisch verlangen en in de 19de eeuw kwam daar nog een nationalistisch sausje overheen: het landschap als trots symbool voor de ontluikende natiestaat. Bij Den Otter slaat dat om in het tegendeel: het bewijs van incompetentie en foute bedoelingen. Of zoals de kunstenaar zelf zegt: “De Aarde is onze planeet, ‘de wereld’ is wat zij werd door ons toedoen.”

Den Otter doet meer van dit soort uitspraken. Hij post ze regelmatig op Facebook, ter begeleiding van zijn werk. Die teksten zijn in de tentoonstelling groot op de wand geprint, waardoor Reality Check een kijk- en leesexpositie is geworden. Dat is best een gok, want veel mensen laten zich afschrikken door zoveel letters. Dat je toch iedere keer blijft staan, heeft te maken met de kwaliteit van zowel tekst als beeld. En met het slimme tentoonstellingsontwerp waardoor je steeds een beperkt aantal werken tegelijk ziet. Alsof je door een boek bladert.

Het laatste hoofdstuk wordt gevormd door De Buitenplaats. Het toont een postapocalyptische idylle, waarin alles is overstroomd op een paar eilandjes na. Op de voorgrond drijft een vlot met een kleed als dak en in het midden het dode oog van een tv die nooit meer wordt aangesloten. De mensheid is hier als geheel dakloos geraakt. Of misschien heeft ze haar zelf veroorzaakte ellende niet overleefd en is dit het onderkomen van de soort die het na ons mag proberen.

Olphaert den Otter
Reality Check
Waar gallery@droog, Staalstraat 7B
Te zien t/m 9 januari

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden