Update

Obama in NSA-speech: verbod op afluisteren bevriende leiders

De Amerikaanse president Obama heeft een paar belangrijke wijzigingen aangebracht in de bevoegdheden van de NSA. De opslag van telefoondata zal worden beëindigd en Obama heeft een verbod aangekondigd op het bespioneren van tientallen buitenlandse staatshoofden en regeringsleiders die behoren tot bondgenoten of vrienden van de Verenigde Staten. De Duitse regering reageerde verheugd op het besluit.

De Amerikaanse president Barack Obama.Beeld ap

Een woordvoerder van de regering in Berlijn noemde het terecht dat veel mensen bezorgd zijn geraakt door de berichten over de activiteiten de NSA. 'Tegen die achtergrond is de regering blij dat voortaan de bescherming van gegevens en de privacy ook van niet-Amerikanen beter worden gerespecteerd', aldus de woordvoerder. Voor de regering in Berlijn geldt dat 'op Duitse bodem het Duitse recht moet worden geëerbiedigd, ook en juist door onze nauwste partners en bondgenoten'.

Julian Assange, oprichter van de onthullingssite WikiLeaks, reageerde heel wat minder tevreden. Hij zei tegen CNN in Obama's rede 'een heleboel leugens' te hebben gehoord. Hij wees erop dat de Amerikanen hun spionageactiviteiten niet beperken, ook al luisteren ze de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Britse premier David Cameron niet meer af.

Meer toezicht
Het bespioneren van leiders van andere landen gaat gewoon door. Eerder liet een hoge functionaris al weten dat tientallen staatshoofden en regeringsleiders niet meer in de gaten zullen worden gehouden. De naam van de Duitse bondskanselier Angela Merkel is daarbij uitdrukkelijk genoemd.

De Amerikaanse inlichtingendiensten mogen alleen massaal gegevens verzamelen voor de bestrijding van terrorisme, het beschermen van troepen en bondgenoten en de bestrijding van criminaliteit. Obama wil meer toezicht op de NSA, en de programma's jaarlijks beoordelen.

Obama heeft tevens beperkingen opgelegd aan de opslag van metadata. De vrijheden van burgers moeten worden gerespecteerd, benadrukte hij. 'Mensen overal ter wereld moeten weten dat de Verenigde Staten geen gewone mensen bespioneren die onze nationale veiligheid niet bedreigen.'

Ook moet er meer transparantie komen. Communicatiebedrijven moeten meer informatie met het publiek delen over de verzoeken van de overheid om gegevens. Dit was een nadrukkelijke wens van verschillende technologiebedrijven, waaronder Google, die rechtszaken aanspanden om openheid van zaken te mogen geven om verzoeken voor informatie.

Extern panel
Onder de lijst van hervormingen in het spionageprogramma van de geheime dienst NSA staat ook het toevoegen van een extern panel van privacyvoorvechters in de geheime rechtbank voor Foreign Intelligence Surveillance (FISA).

Hoewel de standaarden moeten worden verhoogd, is het werk van de inlichtingendiensten van groeiend belang, zo stelde Obama. Hij sneerde nog naar landen die de NSA-programma's hebben veroordeeld. 'In een privésetting hebben ze toegegeven dat ze rekenen op Amerika, als enige supermacht, om ze van informatie te voorzien en dat ze het hebben gebruikt om hun burgers te beschermen.'

Groot belang
Op deze manier hoopt hij privacypleiters tevreden te stellen. De NSA zal niet stoppen met het verzamelen van gegevens. Volgens Obama is dit van groot belang voor het handhaven van de veiligheid, waarin hij in het bijzonder de bescherming tegen cyberaanballen noemde. 'Anders krijgen we straks de kritiek waarom het de VS niet is gelukt om zo'n aanval voorkomen'.

Over klokkenluider Edward Snowden zei Obama dat hij 'sensationele' openbaringen heeft gedaan die invloed kunnen hebben op de Amerikaanse spionageactiviteiten van de komende jaren. Een pardon voor Snowden zit er echter waarschijnlijk niet in: 'Amerika moet kunnen rekenen op de betrouwbaarheid van degenen aan wie de geheimen van onze natie wordt toevertrouwd'. Als mensen het recht in eigen handen nemen om geheime informatie openbaar te maken, zal de VS nooit in staat zijn om Amerikanen te beschermen of buitenlands beleid uit te voeren.

De speech werd door het Witte Huis aangekondigd als de belangrijkste toespraak van Obama sinds de onthullingen van klokkenluider Edward Snowden.

Zowel het Amerikaanse Congres als de rechterlijke macht waren tot op het bot verdeeld over de vraag of en in hoeverre het Amerikaanse spionageprogramma moet worden aangepast.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden