Plus

'O.J. Simpson werd gespaard, het was payback time'

Rond het Idfa werd de zevenenhalf uur durende documentaire O.J.: Made in America, een epische vertelling over de gevallen sportheld O.J. Simpson, veelvuldig geprezen. Vanaf zondag zendt de VPRO de documentaire in vijf delen uit.

O.J. SimpsonBeeld epa

Het verhaal van O.J. Simpson is veelbesproken. Staan de beelden uit 1994 van een in een witte Ford vluchtende Simpson niet meer op het netvlies gebrand, dan is het geheugen het afgelopen jaar wellicht opgefrist door de HBO-documentaire The People v. O.J. Simpson: American Crime Story. En zo niet, dan in het kort: alle vingers wijzen dezelfde kant op als op 12 juni 1994 Nicole Brown en haar vriend Ron Goldman dood worden gevonden op het bordes van Browns huis in Los Angeles. De bloedsporen, het gebrek aan een alibi, eerdere gewelds- incidenten en zijn vluchtpoging maken voormalig American football-ster en tevens Browns ex O.J. Simpson tot absolute hoofdverdachte.

Ondanks al het bewijs wordt hij op 3 oktober 1995 door een grotendeels zwarte jury vrijgesproken, nadat een dreamteam van advocaten maandenlang aan de zaak heeft gewerkt. De uitspraak is een verrassing, maar wel één die met luid gejuich werd ontvangen. Driekwart van de zwarte Amerikanen is overtuigd van zijn onschuld.

Rassenrellen
O.J.: Made in America is echter veel meer dan een documentaire over een dubbele moordzaak. De vraag óf Simpson de moorden wel of niet pleegde is - in tegenstelling tot series als Making a Murderer - totaal niet relevant, meent de in Boston geboren regisseur Ezra Edelman. Simpson zit sinds 2008 in de gevangenis voor relatief kleinere misdaden, waarvoor hij keihard is gestraft. Hij kreeg 33 jaar.

Edelman is echter veel meer gefascineerd door het feit dat Simpson bij zijn aanhouding in 1994 met fluwelen handschoentjes werd aangepakt. "De politie hield afstand bij de achtervolging. Een 'gewone' zwarte Amerikaan zou binnen een paar minuten zijn neergeschoten. Maar dit was O.J. Simpson, sportheld en beroemd filmacteur. Ook voor de witte Amerikaan. Hij werd gespaard," zei Edelman daarover tijdens een vraaggesprek op het Idfa. Een gevleugelde uitspraak van Simpson was: 'I'm not black, I'm O.J.'

De arrestatie vond plaats in een meer dan roerige tijd in LA: er braken aan de lopende band rassenrellen uit. Het broeide in de stad. De moord op zwarte tiener Latasha Harlins in 1991 in Los Angeles werd met slechts een taakstraf bestraft. Twee weken daarvoor was er in dezelfde stad al een ander rassenincident: een omstander had vastgelegd hoe de zwarte Rodney King door politiemannen met knuppels werd mishandeld. De politiemannen werden in 1992 vrijgesproken, en in de stad werden als protest branden gesticht.

Vergelding
Dat O.J. Simpson werd vrijgesproken kan volgens Edelman maar op één manier worden verklaard: het was dé mogelijkheid het politiegeweld te vergelden. Dat er inmiddels twintig jaar overheen is gegaan, maakte het voor betrokkenen makkelijker de gebeurtenissen in een context te plaatsen. Een lid van de rechtbankjury van toen geeft het nu toe: 'Het was payback time.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden