Plus

NPO-serie Het Verhaal van Nederland: ‘Keerpunten in de geschiedenis gaan nu eenmaal met bloedvergieten gepaard’

In de imposante NPO-serie Het verhaal van Nederland wordt in tien afleveringen geschiedenis van ons land verteld. Het is een combinatie van een dramaserie en een documentaire, met Daan Schuurmans die op ieder moment het decor kan binnenstappen. ‘Het mocht niet stoffig worden.’

Roelf Jan Duin
Aflevering 1: Jagers en boeren.  Beeld NTR
Aflevering 1: Jagers en boeren.Beeld NTR

Het waren niet de minste uitdagingen, waar de makers van Het Verhaal van Nederland voor stonden. Hoe comprimeer je de vaderlandse geschiedenis van 300 duizend voor Christus tot de Tweede Wereldoorlog in tien uitzendingen van minder dan een uur? Welke perioden sla je over, waar besteed je juist extra aandacht aan, en vanuit welk perspectief vertel je de verhalen? En, niet onbelangrijk als je een televisieserie maakt, hoe zorg je ervoor dat het geen saaie historische verhandeling wordt, enkel en alleen interessant voor geschiedkundigen?

Regisseurs Lourens Blok en Nicole van Kilsdonk pakten de handschoen op. Het resultaat is een imposante serie waarin drama en docu knap met elkaar zijn verknoopt, en waarin verteller Daan Schuurmans de verhalen vertelt van ‘gouden bergen en zwarte bladzijden, die laten zien wie we zijn en hoe we zo zijn geworden’, zoals het voorafgaand aan elke aflevering klinkt. Het project van het Verhaal van Nederland, geproduceerd door Tuvalu Media & Pupkin Film in samenwerking met de NTR, behelst meer dan enkel een televisiereeks: ook zijn er audiotours langs historische plekken, een podcast en een aparte serie voor kinderen. Maar spil van het project zijn de tien uitzendingen die de komende tien weken elke woensdagavond op primetime op NPO1 te zien zijn.

Re-enacten

Naast de grootse ambitie van het project, waar bijna drie jaar aan gewerkt is, valt de hybride vertelvorm op. Sommige scènes worden nagespeeld, zoals een veldslag tussen de Romeinen en de Bataven, dan wandelt opeens Daan Schuurmans het beeld binnen, en het volgende is een museumdirecteur of een wetenschapper aan het woord. “We moesten op zoek naar de juiste balans tussen al die vormen,” zegt Blok, die zeven afleveringen regisseerde. “Ik kom zelf uit de dramahoek, een combinatie van drama en documentaire had ik nog nooit gemaakt. Het was belangrijk dat de verhaallijnen een eigen spanningsboog hadden, en dat ze niet alleen maar uitbeelden wat Daan zegt. Die momenten dat Daan in beeld kwam waren ingewikkeld: je moet voorkomen dat het er heel knullig uitziet als iemand uit het heden een historisch decor binnenstapt. De serie is eerder in Denemarken gemaakt, dus daar konden we een beetje afkijken.”

Voor de serie werden ervaren en totaal onervaren acteurs bijeengebracht, waarbij gebruik werd gemaakt van mensen die ‘re-enacten’ als hobby hebben, het naspelen van historische gebeurtenissen. Van Kilsdonk: “Zij zijn gespecialiseerd in één of meerdere perioden, en hebben ook heel veel kostuums, spullen en wapentuig uit die tijd. Het merendeel van die mensen is bloedfanatiek, zij vonden het dus ook heel leuk om mee te doen. Zonder hen hadden we het nooit kunnen maken binnen het budget dat we hadden.”

De tien afleveringen beslaan steeds een ander tijdperk, van de vroege prehistorie tot aan de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog. Aan de keuze voor welke periode wel en welke niet aan bod komen is langdurige discussie voorafgegaan, en uiteindelijk is gekozen voor ‘keerpunten in de geschiedenis’, zegt Blok. “Het is altijd arbitrair, je slaat sommige gebeurtenissen over en binnen een uitzendingen laat je ook heel veel belangrijke ontwikkelingen buiten beschouwing. Maar dat is voor mij ook niet het de hoofdzaak, ik vond het vooral belangrijk dat de kijker zowel een beeld krijgt van hoe mensen in die tijd leven, als dat ze iets opsteken over de geschiedenis van Nederland. Als je daarmee een breed publiek wilt bereiken, moet je het aantrekkelijk vertellen. Het mocht absoluut niet stoffig worden.”

Daan Schuurmans vertelt de verhalen van ‘gouden bergen en zwarte bladzijden, die laten zien wie we zijn en hoe we zo zijn geworden'. Beeld NTR
Daan Schuurmans vertelt de verhalen van ‘gouden bergen en zwarte bladzijden, die laten zien wie we zijn en hoe we zo zijn geworden'.Beeld NTR

Moord en doodslag

Van Kilsdonk: “We hebben ook veel gepraat over vanuit welk perspectief we de verhalen zouden vertellen. Dat soort discussies worden al snel politiek. Het was belangrijk om in de uitzending over de Gouden Eeuw ook het aspect van slavernij in Azië te laten zien, en de aflevering over de Tweede Wereldoorlog gaat ook zeker niet alleen over de heldenmoed van Nederlanders.” Blok: “Het is een kwestie van balans. Het zijn niet alleen maar heroïsche verhalen, maar we schilderen ook niet alle Nederlanders af als fout of laf.”

Wat wel als een rode draad door de serie loopt: geweld, oorlog, moord en doodslag. “Tja, je ontkomt helaas niet aan een hoop kommer en kwel. De meeste keerpunten in de geschiedenis gaan nu eenmaal met een hoop bloedvergieten gepaard,” zegt Blok. “Maar juist omdat de serie ook het leven van normale mensen uit die tijd laat zien en hun emoties invoelbaar maakt, is het geen aaneenschakeling van veldslagen en oorlogen.”

Het Verhaal van Nederland (NTR) is vanaf woensdag 2 februari om 20.35 uur te zien op NPO 1.

'We hebben ook veel gepraat over vanuit welk perspectief we de verhalen zouden vertellen. Dat soort discussies worden al snel politiek.' Beeld NTR
'We hebben ook veel gepraat over vanuit welk perspectief we de verhalen zouden vertellen. Dat soort discussies worden al snel politiek.'Beeld NTR
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden