NPO-fonds in 2017: 14 miljoen naar drama en documentaire

Ruim een jaar geleden ging het Mediafonds ter ziele. Het NPO-fonds, dat de taken min of meer overnam, kon op scepsis rekenen, maar is goed op weg.

De korte jeugddocumentaire LUISTER is één van de eerste projecten die tot stand kwam door steun van het NPO-fonds. Beeld KRO-NCRV

Er was behoorlijk wat gemor onder makers tijdens De nacht van het Mediafonds, eind 2016. Het bij velen van hen geliefde fonds - dat sinds 1988 geld verdeelde voor ontwikkeling en productie van artistiek hoogwaardige dramaseries en documentaires - werd door bezuinigingen van Rutte II opgeheven.

De NPO wilde de taken van het fonds overnemen en daar jaarlijks, uit eigen middelen, 16,6 miljoen euro voor beschikbaar stellen, maar bij makers wekte dat argwaan over de onafhankelijkheid. Zou het budget straks nog beschikbaar zijn voor artistieke programmering en niet wegvloeien naar de reguliere NPO-programmering?

Drama en documentaire
Ruim een jaar later heeft het NPO-fonds, onder leiding van algemeen secretaris Hanneke Bouwsema, ruim 14 miljoen euro uitgekeerd aan hoogwaardige drama- en documentaireprojecten en talentonwikkeling.

Gestimuleerde (korte) jeugddocumentaires Lenno en de maanvis en Luister vielen in de prijzen op het IDFA, maar het gros van de gestimuleerde projecten wordt pas vanaf dit jaar gerealiseerd. De hoogste toekenning: 1 miljoen euro voor VPRO-jeugd­dramaserie Zeven kleine criminelen.

Bouwsema: "We zijn met hulp, zeker ook van het voormalige Mediafonds, goed op weg. De twee miljoen euro die in 2017 nog niet besteed is, kunnen we meenemen en wordt ingezet voor vernieuwing."

En over de scepsis over de onafhankelijkheid van het fonds: "Ik vond dat zelf bij aanvang ook spannend, maar de praktijk heeft uitgewezen dat de NPO-collega's op afstand blijven van het fonds. Dat lijkt als vanzelf te gaan."

Het NPO-fonds is met slechts drie vaste medewerkers - weliswaar aangevuld met freelancers en commissieleden die de aanvragen van makers toetsen - compacter dan het Mediafonds.

Toekomst
Makers moeten in de nieuwe situatie bij de ontwikkeling van projecten een landelijke omroep achter zich hebben geschaard, vóórdat ze geld kunnen aanvragen. Bij het Mediafonds was dat niet het geval. Bouwsema: "De structuur staat. Ik heb inmiddels ook een rondje gemaakt langs makers, producenten, eindredacteuren van de omroepen en collegafondsen om te horen wat er leeft en hoe men de toekomst ziet."

Vanuit de sector wordt overwegend positief gereageerd op de ontwikkeling van het fonds. Ook Martijn Winkler, voorzitter van regisseursbelangenvereniging Dutch Directors Guild, is te spreken over de intenties.

"Al blijft het fonds tot op heden achter op innovatie en mist men in het veld de aanjagersfunctie die het Mediafonds ook had. Omdat het fonds vastzit aan de NPO moet elke productie resulteren in tenminste een tv- of radioprogramma dat lineair wordt uitgezonden. Dat is zorgwekkend in een tijd waarin het audiovisuele landschap enorm aan het veranderen is."

Dat punt heeft de aandacht, verzekert Bouwsema. Sterker: veranderingen zijn onderweg.

"We werken aan het mogelijk maken van aanvragen voor podcastseries en web only drama- en documentaireproducties. Dat is in deze tijd noodzakelijk. Ook moet het voor enkele producties mogelijk worden een bijdrage te krijgen voor extra impact, zodat een breder publiek bereikt kan worden. Dat betekent dat náást de uitzending op tv of radio, al in een vroeg stadium samengewerkt wordt met maatschappelijke organisaties die op een bepaald terrein zitten."

Schuldig!
Een mooi voorbeeld daarvan - weliswaar gerealiseerd met een bijdrage van een ander fonds - is documentaireserie Schuldig.

Een ander punt van zorg bij makers was, zeker in het begin, de kwaliteit van de brieven waarin het NPO-fonds uiteen zet waarom projecten wel/niet een bijdrage krijgen toegekend.

Winkler: "Makers die aanvragen indienen steken daar, behalve veel werk, ook emotie en persoonlijkheid in. Dat is precair. Het is een kunst op zich om een afwijzing op een goede manier onder woorden te brengen. Het is positief dat het NPO-fonds, na een periode van aanpassing, dat onderkent."

Bouwsema: "In het begin kregen we terug dat brieven niet altijd even zorgvuldig geformuleerd waren, dat klopt. Daar hebben we inmiddels een verbeteringsslag gemaakt. De feedback van omroepen en makers heeft ons daarbij geholpen. We krijgen nu minder commentaar op de brieven - maar een afwijzing is natuurlijk nooit leuk."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden