PlusInterview

NPO-bazen: ‘We weten heel precies waar we mee bezig zijn’

Wat is er aan de hand bij de publieke omroep? Populaire programma’s als Radar, Andere Tijden en Opsporing Verzocht verdwijnen of worden ingekort. Tegelijkertijd floppen nieuwe amusementshows. NPO-bazen Frans Klein en Gijs van Beuzekom geven uitleg. ‘Er is lef nodig voor vernieuwing’.

NPO-bazen Frans Klein (directeur Video) en Gijs van Beuzekom (netmanager NPO2). Beeld Pim Ras Fotografie
NPO-bazen Frans Klein (directeur Video) en Gijs van Beuzekom (netmanager NPO2).Beeld Pim Ras Fotografie

Frans Klein heeft sociale media amper bekeken in de afgelopen weken. “Je moet je niet laten vergiftigen door alle reacties,” vindt de directeur Video van de NPO. “Je moet kunnen ontwarren: wat is nu écht de stemming in het land en wat zijn de smaakmakers die veel lawaai maken. En daarmee doe ik de kritiek niet af.”

Want kritiek was er volop. Zowel van kijkers als omroepbazen, programmamakers en producenten on en off the record. Journalistieke programma’s (Radar, Opsporing Verzocht, Opgelicht?!, Andere Tijden) leveren zendtijd in of worden geschrapt, terwijl de kijker wegloopt bij het geboden amusement.

Klein: “We zijn bezig met een aantal bewegingen. Om te beginnen is het vernieuwen van onze programmering een continu proces. Ook zagen we dat mensen door corona meer lineaire televisie gingen kijken. Daarbij hebben we iets minder gekeken naar on demand. We moeten daar nu een inhaalslag maken en geld verleggen naar on demand. Dat is van vitaal belang, want het kijkgedrag verandert snel. Verder moet er geld worden vrijgespeeld voor de groei van Human, PowNed en WNL en mogelijke nieuwe toetreders. En ja, we moeten ook aan de jongere kijker denken.”

Jonge mensen kijken geen tv meer. Kun je hen wel terugwinnen?

Klein: “We hebben in Nederland 6,5 miljoen 20 tot 49-jarigen. Dat is zo’n grote groep, die ga ik niet afschrijven. Sterker nog, dat is de dood in de pot voor de publieke omroep. Jongere mensen, en zeker de 20-49 groep, kijken nog héél veel televisie. Oké, momenteel is acht op de tien kijkers van NPO1 vijftigplus. Onze ambitie is om die balans terug te brengen naar zeven op de tien. Dat kan, als de onderwerpen maar kloppen. Een goed voorbeeld is De Wereld Draait Door, waar een kwart van de kijkers tussen de 20 en 49 jaar was.”

NPO2-netmanager Van Beuzekom: “Als wij stil blijven staan, zakken we uiteindelijk weg. We moeten onze programmering dus blijven vernieuwen.”

Maar met het vernieuwen wil het niet echt lukken, toch? Nieuwe programma’s als Showcolade, De Bluffer, Tik M Aan en Dino’s Bezorgservice scoren zo slecht dat twee titels inmiddels van de buis zijn en een derde –De Bluffer – naar een later tijdstip is verschoven.

Klein: “Het is ook een kwestie van pech. Soms, als je iets nieuws wilt uitproberen, gaan er dingen mis. Ik zei gisteren nog tegen de omroepen: ‘Als wij vijf jaar geleden Heel Holland Bakt hadden geïntroduceerd en het was niet met kwaliteit uitgevoerd, dan hadden we de discussie gevoerd: waarom gaat de publieke omroep taarten bakken?’ In het geval van Showcolade heeft Jan Slagter (Omroep Max) de productie van harte omarmd. Hij dacht: ‘Als we het goed uitvoeren, kan het best ontspannen en hilarisch zijn.’ Maar het luistert héél nauw of het geapprecieerd wordt door het publiek.”

Showcolade. Beeld Omroep MAX
Showcolade.Beeld Omroep MAX

Maar de NPO-baas kan zich bij zo’n flop toch niet verschuilen achter Omroep Max?

Klein: “Ik verschuil me achter niemand. De NPO gaat over de programmering, de omroepen over de uitvoering en inhoud.”

Maar zo’n nieuw programma komt toch eerst langs uw bureau? Had u geen twijfels?

Klein: “De eerste selectie gebeurt door Remco (van Westerloo, netmanager van NPO 1, red.). Hij geloofde in het speelse format en keek onder meer naar de prestaties van Showcolade in het buitenland. Op basis daarvan leek het interessant om deze titel in de programmering op te nemen.”

Hoe gaat dat in dit geval? Moet Remco van Westerloo dan op het matje komen?

Klein: “Nee, maar ik vraag hem wel: ‘Hebben we dit te snel op de buis gebracht? Hebben we wel scherp genoeg gekeken?’ Dat geldt ook voor De Bluffer, een nieuw programma dat niet is gelukt. Na gesprekken met PowNed, de omroep, gingen de lichten op groen. Belangrijkste vraag die je achteraf kunt stellen: was het spelletje goed genoeg? Er is lef nodig voor vernieuwing. En nogmaals: soms gaat dat niet goed.”

Vernieuwend? De NPO lijkt de weg kwijt. Op journalistieke programma’s wordt beknibbeld, het amusement is pulp.

Klein: “Nu ontstaat er een beeld alsof we niet weten waar we mee bezig zijn. Het tegendeel is waar. Dat weten we heel precies. Nog altijd gaat bijna vijftig procent van ons totaalbudget op aan journalistieke, informatieve, educatieve en culturele programma’s. We horen nu steeds: waar is de journalistiek? Nou, volop op NPO2 en ook op NPO1, waar we Tijd voor Max, EenVandaag, De Vooravond, het NOS-journaal, Op1, Radar en Kassa uitzenden. Ook veel gehoord: We zouden afscheid nemen van de vijftigplusser. Natuurlijk niet. Dat is absurd! Maar we willen als publieke omroep wel iedereen bedienen, dus óók de 20- tot 49-jarigen. Dat doen we goed met Oogappels, Even tot Hier en nieuwe titels als Kamp van Koningsbrugge, De kinderen van Ruinerwold, Floortje Blijft Thuis, de series van Nick & Simon, Matthijs Gaat Door en De Vooravond.”

De Vooravond is niet zo succesvol als De Wereld Draait Door.

Klein: “Klopt, maar daarmee is het geen mislukking. Jongens, we zijn aan het bouwen. Ook De Wereld Draait Door had tijd nodig om uit te groeien tot een succes. Sterker nog, tijdens het tweede seizoen was het zelfs de vraag of we ermee door zouden gaan. Ik vind al die hitte en beschuldigingen allemaal prima, maar we proberen de vernieuwingsagenda heel zorgvuldig te brengen.”

Zorgvuldig? Zo voelt dat niet als een bekroond geschiedenisprogramma als Andere Tijden moet verdwijnen.

Van Beuzekom: “Natuurlijk begrijp ik de emoties van de makers. Elk programma heeft een natuurlijke levenscyclus en dat geldt ook voor Andere Tijden na twintig jaar. De kijkcijfers werden al geruime tijd minder. Daarnaast zien wij dat 20- tot 49-jarigen buitengewoon geïnteresseerd zijn in informatieve series, die ze op elk moment kunnen terugkijken. Dáár willen we dan ook in investeren. We nemen dus geen afscheid van geschiedenisprogramma’s. Er komen on demand-series en documentaires op NPO 2 en NPO Start voor terug. Een goed voorbeeld is de Roze Revolutie, een nieuwe serie over de geschiedenis van de lhbt-gemeenschap die deze week is gestart.”

Beeld uit  Roze Revolutie, een nieuwe serie over de geschiedenis van de LHBT-gemeenschap. Beeld VPRO
Beeld uit Roze Revolutie, een nieuwe serie over de geschiedenis van de LHBT-gemeenschap.Beeld VPRO

Klein: “We zijn heel erg trots wat we met Andere Tijden hebben neergezet de afgelopen decennia. Maar is dit programma nog toegankelijk genoeg voor alle generaties? Wij denken van niet. Er wordt zo harteloos gepraat over de manier van programmeren. Niet de eerste keer overigens. We maakten dit ook mee met Sesamstraat, Brandpunt en Lingo.”

Van Beuzekom: “We moeten voortdurend ons best doen om de kijker naar de zender te krijgen, maar we hebben maar één zak geld. Er moeten dus keuzes gemaakt worden. Het publiek omarmde Binnenstebuiten als opvolger van Man bijt Hond. We zijn met Kennis van Nu gestopt vorig jaar. Daar is Atlas voor in de plaats gekomen, iedere week, primetime, waar wetenschap en publiek buitengewoon blij mee zijn. Toen we Brandpunt vervingen voor onderzoeksprogramma Pointer riep dat ook emoties op. Maar Pointer is een succes en won deze week nog een prijs voor een online vertelling.”

Tot slot: wat vindt u van de kritiek dat u te veel macht zou hebben?

Klein: “Als het echt heel heet wordt, durf ik ons verhaal te verkopen. Bij De Vooravond, bij Nieuwsuur, hier bij jullie. Ik geef de netmanagers maximale vrijheid om de zender te veranderen. Natuurlijk vraag ik aan hen: Heb je er goed over nagedacht? Wil je dit zo? Ja? Dan gaan we samen de nieuwe programmering verdedigen, óók wanneer het misgaat, zoals in de afgelopen weken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden