PlusDocumentairerecensie

Nothing Compares: Sinéad O’Connor liep ver voor de troepen uit met haar ideeën over gender en seksualiteit

De documentaire Nothing Compares over zangeres Sinéad O’Connor is allesbehalve compleet, maar wel zeer aangrijpend. Vanavond is hij te zien in Het uur van de wolf.

Peter van Brummelen
Eind jaren tachtig werd Sinéad O’Connor een van de grootste popsterren van de wereld.  Beeld Wally Cassidy/Courtesy of SHOWTIME
Eind jaren tachtig werd Sinéad O’Connor een van de grootste popsterren van de wereld.Beeld Wally Cassidy/Courtesy of SHOWTIME

Kort haar had ze al, maar toen haar platenmaatschappij wilde dat ze het liet groeien, liet ze subiet haar hoofd kaalscheren. Ze moest er vrouwelijker uitzien, vonden die platenmannen. Sinéad O’Connor koos juist voor het tegenovergestelde. Het statement dat ze met dat kale hoofd en de bijpassende ‘mannelijke’ kleding afgaf: Don’t fuck with me.

Maar er is altijd vreselijk met de Ierse zangeres gefuckt, haar hele leven lang, maakt de documentaire Nothing Compares pijnlijk duidelijk. Om onpasselijk van te worden is het deel over O’Connors jeugd. Er was niet alleen een gewelddadige moeder, er waren ook al even sadistische nonnen in de tuchtschool waar ze terechtkwam.

Muziek als therapie

Muziek was haar therapie. Dat ze er succes mee zou hebben had ze totaal niet ingecalculeerd, maar eind jaren tachtig werd ze een van de grootste popsterren van de wereld. Waarna die wereld haar al snel weer keihard liet vallen.

Het begon toen de zangeres ten tijde van de Golfoorlog niet wilde dat er tijdens een Amerikaanse tournee voorafgaand aan haar concerten het volkslied werd gespeeld. Amerikanen reageerden erop met eenzelfde fanatisme als toen John Lennon zei dat The Beatles populairder waren dan Jezus. Zoals er toen platen van The Beatles werden verbrand, werden nu cd’s van O’Connor vernietigd.

O’Connor kwam nog veel meer onder vuur te liggen toen ze in 1992 in het tv-programma Saturday Night Live uit protest tegen seksueel misbruik van kinderen in de katholieke kerk een foto van de paus verscheurde. Het kwam haar nota bene tijdens een avond ter gelegenheid van het dertigjarige jubileum van Bob Dylan als artiest te staan op een minuten durend boegeroep.

Misbruik

Goedbeschouwd was het daarna gedaan met de carrière van O’Connor. Regisseur Kathryn Ferguson doet haar recht met een documentaire waarin ze de zangeres portretteert als een feministe die ver op de troepen vooruitliep met haar ideeën over gender en seksualiteit. En dat misbruik in de kerk bleek nog veel grootschaliger dan begin jaren negentig bekend was (de paus van wie ze die foto verscheurde hielp mee met het verdoezelen ervan).

Ferguson concentreert zich op de jaren 1987-1993. Dat is begrijpelijk, maar vreemd is het wel dat ze niet eens aanstipt wat er later in het leven van Sinéad O’Connor gebeurde. De zangeres werd geestelijk ziek, deed meerdere pogingen een einde aan haar leven te maken, verloor haar zoon aan zelfdoding en bekeerde zich tot de islam.

Nothing compares, NPO 2, vanavond 22.10 uur

null Beeld Anton Corbijn/Courtesy of SHOWTIME
Beeld Anton Corbijn/Courtesy of SHOWTIME

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden