Plus

Nooit meer slapeloos met Bach

Wekelijks tipt redacteur Erik Voermans in de rubriek Eerste Hulp bij Klassieke Muziek een concert in Amsterdam. Deze keer: de rustgevende werken van Bach en Wildmann in het Concertgebouw.

Erik VoermansBeeld -

Wat is het bekendste werk van Johann Sebastian Bach? De Air uit de Derde ­orkestsuite? Of het tiende deeltje uit de cantate Herz und Mund und Tat und Leben, dat heel de wereld kent onder de Engelse titel Jesu, joy of man's desiring? De Badinerie, het slotdeel uit de Tweede orkestsuite dan? Of is het gewoon de Matthäus-Passion?

Het zou tegenwoordig zelfs de Goldbergvariaties kunnen zijn, want dat stuk staat sinds de inspanningen van Jan-Willem Rozenboom, de pianist van Guus Meeuwis, en de roman Goldberg van Bert Natter weer even extra in de belangstelling.

Rozenbooms opname van de Goldbergvariaties was een tijdlang de best verkochte klassieke cd van het vorige jaar, wat niet ongeestig is voor wie bedenkt dat er ook twee opnamen van de legendarische Glenn Gould te krijgen zijn, om nog maar te zwijgen van de ongelooflijk sprankelende, in 2013 verschenen versie van Jeremy Denk.

Slapeloosheid
Over de Goldbergvariaties wordt verteld dat Bach ze schreef om er de slapeloosheid van Herman Carl Freiherr von Keyserlingk mee te verzachten. Bach werd door Keyserlingk vorstelijk voor het stuk betaald. Het verhaal gaat dat Keyserlingk de aria plus dertig geraffineerde variaties op het onderliggende akoordenschema liet spelen door zijn hofklavecinist Johann Gottlieb Goldberg, die zijn instrument in een ­belendende kamer had neerzet, terwijl zijn broodheer in het vertrek ernaast de slaap trachtte te vatten.

Mooi verhaal. Het staat in de eerste biografie die over Bach is geschreven - zestig jaar na diens dood. Dus misschien zoog biograaf Forkel het allemaal wel half uit zijn duim.

Bach schreef de Goldbergvariaties voor het klavecimbel. Maar is de versie voor piano niet veel mooier? Of anders wel de versie voor viool, altviool en cello die Dmitri Sitkovetski in 1984 maakte, diep onder indruk van Goulds opname uit 1981? Zeker is dat je Bachs thematische verwikkelingen met drie verschillende strijkers veel beter kunt volgen dan op een toetseninstrument.

Pekka Kuusisto (viool), Lily Francis (altviool), ­Nicolas Altstaedt (cello) met werken van Bach (Goldbergvariaties) en Widmann.

Woensdag 23 maart (20:15)
Concertgebouw (Kl. zaal) vanaf € 31,-

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden