Plus Boekrecensie

Nieuwe roman Per Petterson: meesterlijk getob

Waarom zou je niet schrijven over wat je goed kent, bijvoorbeeld je eigen leven? Te particulier? Niemand heeft er iets mee te maken? Voor veel schrijvers is het eigen ­leven een welhaast onuitputtelijke bron (hallo Karl Ove Knausgård!).

Dat geldt ook voor Knausgårds land­genoot Per Petterson. Hij voert in zijn nieuwe roman Mannen in mijn situatie voor de derde keer het personage Arvid Jansen op, een schrijver. Eerder deed hij dat in de romans Kielzog en Ik vervloek de rivier des tijds.

Het is algemeen bekend dat Arvid Jansen deels het alter ego is van Per Petterson. In interviews zei hij al dat Arvid Jansen zijn ‘stuntman’ is en dat hij Jansen in situaties plaatst waarin hij zelf terecht had kunnen komen. Ook zei hij dat hij puur biografische gebeurtenissen gebruikt.

Neem Kielzog. In die roman verliest Arvid zijn ouders en twee van zijn drie broers bij een brand op een veerboot. Die ramp vond daadwerkelijk plaats, op 7 april 1990 op de Scandinavian Star. Petterson verloor zijn ouders, een broer en een nicht.

Dat verdriet heeft Arvid Jansen, 38, niet losgelaten. Bovenop die zeurende pijn is er het verdriet en getob over de recente scheiding van Turid. ­Mannen in mijn situatie is geen vrolijke roman en Pettersons bedoeling is het ook niet om van Arvid Jansen weer een vrolijke, van het leven ­genietende man te maken. En ­gelukkig maar, want daar is literatuur niet voor.

Petterson laat zijn stuurloze personage drinken, de Oslose kroegen afschuimen en rouwen. En vooral erg eenzaam zijn. Zijn drie dochters zijn vooralsnog niet de reddingsboei die ze zouden kunnen zijn. Arvid zet door zijn destructieve handelen zelfs de omgang met hen op het spel.

Petterson beschrijft het allemaal prachtig en invoelend en laat Arvid zonder te stunten – daar is literatuur niet voor – in een bijna constante stroom van gedachten naar zijn eigen leven kijken. Met een fijne bijrol voor Arvids Mazda. Het leven overkomt hem (en ons), zonder dat hij er direct veel invloed op heeft.

Dat maakt dit boek zo goed, dat ­geworstel. Intussen zorgt Pettersons niet opzichtige mededogen en vakmanschap ervoor dat de roman niet in het totale zwart eindigt. Hulde!

Fictie

Per Petterson - Mannen in mijn situatie

Vertaald door Marin Mars

De Geus, €20,99.

254 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden