Plus

Nieuwe regels internet: censuur of gewoon fair play?

Internetbedrijven moeten beeld, ­muziek en teksten filteren op auteurs­rechten. Het Europarlement stemt in met deze regeling. Eerlijk zakendoen of een stap naar internetdictatuur?

De maatregel kan desastreus uitpakken voor internetpijlers als Wikipedia Beeld anp

Internet aan banden?
Dat filmpje waarin de kleine schattig danst op de laatste wereldhit. De schoolmusical, de parodie op Star Wars, gamevideo's, de eerste dans op een bruiloft, de tutorial waarmee je kunt ­leren gitaar te spelen.

Als het aan de Europese Unie ligt, mogen we ze straks niet langer met de wereld delen als daarin muziekjes, teksten of beelden zitten waarmee auteursrechten worden geschonden.

Woensdag stemden 438 van de 664 leden van het Europees Parlement in Straatsburg in met nieuwe regels die internetbedrijven aan banden leggen. Ze moeten in het vervolg uploads eerst door een filter halen om te bepalen of auteursrechten worden geschonden.

Auteursrechten: wie profiteert?
Het zijn niet de schrijvers, acteurs, journalisten of muzikanten die nu hebben gewonnen.

Auteurs­rechten worden als goud beheerd en verhandeld door muziekmaatschappijen, uitgevers, filmstudio's en auteursrechtenbeheerders; grote, multinationale conglomeraten.

In toenemende mate hebben courante artiesten hun faam te danken aan de exposure via internet. Zou Justin Bieber ooit zijn ontdekt als de filmpjes waarin hij als 12-jarige liedjes van anderen zingt, niet via YouTube waren opgepikt?

Niet voor niets trekt de maatregel ook diepe groeven door de artiestenwereld, met onder meer Paul McCartney en - om de Nederlandse verhoudingen te schetsen - Gers Pardoel vóór en artiesten als Wyclef Jean en acteur Stephen Fry tegen. Filters zijn er al, bij de grote concerns

In woord waren alle internetgiganten fel tegen, maar of Google, Twitter, Snapchat en Facebook de maatregel werkelijk zo erg vinden, is de vraag. Ze filteren nu al hun inhoud op auteursrechtenschendingen, alleen achteraf.

Het zijn vooral kleinere aanbieders - start-ups, nichespelers en gespecialiseerde diensten, van Vimeo tot Musical.ly - die hierdoor in de problemen kunnen komen.

Het Europarlement kan met zijn stemming wel eens onbedoeld de macht van Google en Face­book vergroten - precies het tegenover­gestelde van wat de EU wil. Zo voorziet het onafhankelijke Openstreetmap, een alternatief voor Google Maps, al zijn eigen einde.

Filters zijn bovendien verre van feilloos. Facebook haalde al de iconische nieuwsfoto van het naakte Vietnamese napalmmeisje offline. YouTube verwijderde Nasa-beelden van de maanlanding, omdat er audiofragmenten in zaten die ook door Pink Floyd waren gebruikt.

Nepnieuws gestuit?
In de Europese regelgeving wordt ook het on­gebreidelde gebruik van teksten - nieuws voorop - ingeperkt.

Diensten als Google News, die uitgebreid citeren uit nieuwsberichten om daarmee voldoende aandacht te creëren voor de advertenties eromheen, moeten nu een 'linkvergoeding' gaan afdragen aan de oorspronkelijke bron (zoals kranten en andere media). Die kunnen met die opbrengst investeren in de kwaliteit van die teksten, wat volgens de voorstemmers in het Europees Parlement een waarborg is tegen nepnieuws.

Maar de maatregel kan desastreus uitpakken voor internetpijlers als Wikipedia, dat bestaat bij de gratie van citaten en van vrijwillige donaties afhankelijk is.

Internetdictatuur dichterbij?
De vraag is waar de internetcontrole zal eindigen. Het gereguleerde internet - al gangbaar in pseudodemocratieën als Turkije en Rusland en in dictaturen als China - komt hiermee ook bij ons dichterbij.

Nu wordt onder druk van het bedrijfsleven op auteursrechten gefilterd en niemand zal bezwaar hebben tegen filters die kinderporno moeten weren. Maar leidt dit niet tot bedrijven of overheden die onwelgevallige nieuwsberichten verwijderen of bepalen waar hun onderdanen naar kijken en luisteren? Waar ligt de grens en wie bepaalt die grens?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden