PlusAchtergrond

Nieuwe NPO-serie over mislukte militaire missie: ‘Een serie mag nu duister zijn’

Een diversere cast, een sterker plot en dynamischer camerawerk. De AvroTros-serie Commando’s moet Nederlandse dramaseries naar een hoger plan tillen. Maar we zijn er nog niet, aldus de regisseurs.

De special forces uit Commando’s worden geleid door John de Koning (Werner Kolf, uiterst rechts).Beeld Avro Tors

Hoe commandotroepen voortbewegen, hoe ze een geweer vasthouden, dat ze tijdens een terreinverkenning zelden praten, maar communiceren via lichamelijk contact. Hoe ze aftellen voor het overgaan tot actie. ‘Vijf, vier, drrrie…’ Waarna niet langer kan worden ingegrepen. Alles is minutieus bestudeerd voor AvroTrosserie Commando’s.

Vóór de twintig opnamedagen in Zuid-Afrika, dat in de tiendelige serie moet doorgaan voor Nigeria, werd op eigen bodem uitgebreid geoefend om te streven naar aan perfectie grenzende authenticiteit. Op de set was zelfs iemand aanwezig die in de gaten hield of de Nigeriaanse cultuur wel geloofwaardig werd gevangen.

Het zijn details, maar ze maken wel het verschil. Er wordt volgens Commando’s-regisseurs Hanro Smitsman en Iván López Núñez (ook samen verantwoordelijk voor de geprezen thrillerreeks Vlucht HS13) tegenwoordig eindelijk meer budget voor vrijgemaakt. Dat levert ook fraaie helikoptershots op die het geheel een veel filmischer karakter geven.

“Wij kunnen onmogelijk tegen Netflix opboksen als we voor zo weinig moeten draaien,” vertelt Smitsman (hij maakte ook Ik weet wie je bent en de film Broeders). “De NPO doet er nu echt alles aan om de budgetten te verhogen zodat de kijker niet denkt: wat oogt dit weer goedkoop allemaal. Dan nóg moesten we creatief blijven, iets waar we in Nederland wel echt bedreven in zijn geworden. Militaire nachtbrillen waren te duur. Uiteindelijk gebruikten we van die staafjes die licht produceren als je ze knakt. Op beeld ziet het er fantastisch uit!”

Ruwweg het plot: oud-commando John de Koning, getraumatiseerd door een mislukte missie in Nigeria, wordt terug in Nederland geconfronteerd met een moordenaar die zijn voormalige strijdmakkers probeert te elimineren. Meer weggeven is eigenlijk zonde. Lang blijven we gissen naar wat zich nou exact heeft afgespeeld.

Risico’s

Dan de cast. Teun Kuilboer, Kay Greidanus en Egbert-Jan Weeber zagen we vaker, maar hoofdpersonage De Koning herkennen we minder snel. Werner Kolf heet de 38-jarige acteur die vooral in de theaterwereld actief is. Het grote publiek kon hem al wel spotten in series als Vechtershart en Nieuwe buren.

Smitsman: “De kijker weet al na een paar seconden of het kwaliteit is. Het maakt ze echt niet uit of er dan minder bekende acteurs in rondlopen. Sterker, ik denk dat liefhebbers juist blij zijn dat ze niet steeds dezelfde mensen zien.” Omroepen mogen zich daar bewuster van zijn: “Het is goed om risico’s te nemen. Er moet zelfs ruimte ontstaan voor projecten die mogen mislukken, anders wordt de middelmaat in stand gehouden. Ik hoor het vaak letterlijk: ‘We gaan hier geen cent meer aan uitgeven, een 7 is goed genoeg.’ Dat is toch geen manier van film maken? Gelukkig was het met Commando’s niet zo.”

Zijn collega beaamt dat er beweging zit in de ambitie van omroepen en producenten om Nederlands drama naar een hoger niveau te tillen. “Wij hebben toch best lang moeten knokken om het scenario van Commando’s beter te krijgen,” zegt Iván López Núñez (ook van Voetbalmaffia, B.A.B.S. en de film My Life on Planet B). “Het kon spannender, met meer wendingen en goede cliffhangers. Het trotst ben ik op het feit dat het een serie is geworden waarmee we de kijker actief maken. Die moet er echt een beetje voor werken. Je krijgt niet alle informatie voor dit mysterie cadeau.”

Ook een voorheen vaak ongekende luxe: veel scènes werden twee camera’s gedraaid in plaats van één. Het maakt volgens López Núñez het geheel veel energieker. “Met alle begrip, maar je ziet in sommige series dat ze het gebrek aan dynamisch filmen soms compenseren met bijvoorbeeld wilde en snelle muziek. Ik begrijp wel waarom, we moeten het nog té vaak doen met té weinig middelen.”

Pijnlijk en compromitterend

Hanro Smitsman: “Ik maakte in 2009 de telefilm De Punt over de Molukse treinkaping. De omroep wilde met de film een ‘positief gebaar maken naar de samenleving’ en daarom werd mij verteld wat ik wel en niet mocht doen. Veel lag te gevoelig en mocht niet worden besproken. Ik wilde juist pijnlijke, compromitterende dingen bespreken. Dat is wel echt veranderd. Series mogen nu soms onaangenaam zijn en duistere zaken behandelen waar we het liever niet over willen hebben. Hoe een militaire missie fout kan gaan, hoe de overheid liegt tegen het volk.”

Wie Commando’s ziet, zal opvallen dat geregeld met het woord ‘kanker’ wordt gescholden. “Maar dat hoort toch bij de taal die ze spreken?” aldus Smitsman. “Je moet het niet te netjes maken allemaal. Het gaat niet alleen maar om sympathiek zijn, personages in Nederlandse series moeten vooral intrigeren. En dat kan, eindelijk.”

Commando’s is vanaf zondag wekelijks te zien om 20.25 uur op NPO 3.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden