PlusAchtergrond

Nieuwe luistergids voor het Beatrixpark: ‘Het gaat om andere manieren om je tot de wereld te verhouden’

Behalve een uiterlijk heeft de stad ook een stem. Met een nieuwe luistergids laat Soundtrackcity wandelaars het Beatrixpark op een andere manier ervaren.

Edo Dijksterhuis
De luistergids bevat oefeningen die BMB con bedacht op basis van twee jaar onderzoek naar de sonische kwaliteiten van het Beatrixpark. Beeld ANP/Kim van Dam
De luistergids bevat oefeningen die BMB con bedacht op basis van twee jaar onderzoek naar de sonische kwaliteiten van het Beatrixpark.Beeld ANP/Kim van Dam

Wie door het bosje moerascypressen van het Beatrixpark loopt, ervaart een bijna landelijke rust. Voorbij de bomen dringt de A10 zich op als een zacht, generiek geruis. Naarmate je de ringweg nadert wordt het geluid ritmischer, het kadeng-kadeng van banden over dilatatievoegen. Teruggekeerd naar de weide waar buurtbewoners hun honden laten rennen, vervormt het verkeer tot achtergrondgezoem. Maar wie op de grond gaat liggen, hoort een diepe bromtoon: het geluid van Schiphol, dat je staand niet opmerkt.

Het zijn een paar inzichten van Op expeditie naar de luisterhorizon, de luistergids die Soundtrackcity vorige week uitbracht. Hij bevat luisteroefeningen die kunstenaarscollectief BMB con bedacht op basis van twee jaar onderzoek naar de sonische kwaliteiten van het Beatrixpark. “Het is geen concert of een muzikale ervaring à la John Cage,” preciseert Michiel Huijsman, directeur van Soundtrackcity. “Het gaat om andere manieren om je tot de wereld te verhouden. In dit geval het Beatrixpark, dat niet zo groot is maar door hoogteverschillen en gevarieerde begroeiing heel divers is in geluidservaring.”

De luistergids is onderdeel van het zesjarig onderzoek Urban Sound Lab, dat Soundtrackcity doet naar de klank van stadsdeel Zuid. Er gingen al twee andere publicaties aan vooraf. In 2019 verscheen de handleiding voor een luisterwandeling door het Sarphatipark. Vorig jaar volgde Homing Inside Out, die gebruikers handvatten geeft om te leren luisteren naar hun eigen huis.

Verplicht thuis

“Die laatste gids brachten we uit tijdens de eerste lockdown,” vertelt Huijsman. “Iedereen zat verplicht thuis en was zich daardoor veel bewuster van zijn leefomgeving. Onze gids was voor veel mensen een echte ear opener. Omdat hij Engelstalig is en niet aan een specifieke plek gebonden, is hij over de hele wereld gedownload. Iemand vertelde ons dat haar zoon die in Singapore in hotelquarantaine zat er veel baat bij had gehad. En een wetenschapper uit Canada vroeg of hij de gids kon gebruiken in zijn onderzoek.”

Mensen zijn door corona beter gaan luisteren naar hun omgeving, is Huijsmans overtuiging. “Gedurende die eerste weken was de stad een wel heel erg doodse soundscape, maar mensen gingen nieuwe dingen horen. Ook bij stedenbouwkundigen en stadsplanologen staat geluid nu op de kaart. Door die periode van stilte is er meer aandacht voor de invloed die de gebouwde omgeving heeft op het geluid dat een stad voortbrengt.”

Het liefst organiseert Soundtrackcity live evenementen, waarbij kunstenaars voorgaan in de auditieve verkenning. Maar omdat coronamaatregelen dat moeilijk maken, zijn de gidsjes een goed alternatief. “De oefeningen zijn laagdrempelig. Iedereen, van kinderen tot senioren, kan ze doen,” verzekert Huijsman. “Het gaat bijvoorbeeld over de invloed die het volume van een boom heeft op wat je hoort. Door je oor op de stam te leggen of langzaam een cirkel om de stam te lopen, word je je daarvan bewust.”

Audioprofiel

Soundtrackcity doet al jarenlang participatief onderzoek naar het geluid van Amsterdam, maar is inmiddels ook actief in andere steden. In Rotterdam brengt de organisatie het audioprofiel van snel veranderende buurten vast. En Huijsman werd door Haus der Statistik in Berlijn uitgenodigd om met de zelfgebouwde Sonic Aggregator bewoners te laten luisteren naar de klanken van hun buurt. In eigen stad heeft Soundtrackcity net de podcast Hoor de Jordaan gemaakt, over de muziek die je in de openbare ruimte tegenkomt tijdens een wandeling rond de Noorderkerk.

In februari volgend jaar verschijnt een volgende luistergids. Opnames van bewoners uit Buitenveldert en de Zuidas vormen de basis voor een wandeling. “Op de iets langere termijn komen we met een vervolg op Homing Inside Out,” zegt Huijsman. “We zijn voorlopig nog niet af van corona, vrees ik, en mensen zullen nog veel tijd thuis doorbrengen.”

Op expeditie naar de luisterhorizon: verkrijgbaar voor €7 via soundtrackcity.net/shop/

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden