Plus

Nieuwe hoofdredacteur Vice: 'Jonge mensen worden vaak onderschat'

Onderdeel van een of ander masterplan is het nooit geweest, toch is Lisette van Eijk (33) de nieuwe hoofdredacteur van jongerenplatform Vice. 'Je kunt beter eerlijk over drugs schrijven dan zeggen: doe het niet.'

Lisette van Eijk: 'Dat je ouders in de zaterdagkrant moeten lezen dat het bedrijf waar jij werkt een soort sodom en gomorra is; dat is niet leuk.' Beeld Linda Stulic

Voor wie nog nooit op vice.com terecht is gekomen, hierbij een greep uit recente artikelen: 'In 2018 omarmde ik dat ik een saaie drol ben geworden', 'Een kijkje op het darknetforum waar drugsproducenten elkaar tips geven', 'Hoe je seksleven verandert als je in een rolstoel belandt'. Het zijn stukken die de meeste nette kranten niet zouden halen, maar de toon van het jongerenplatform goed illustreren.

Vice begon in 1994 in Montreal, Canada als punkblaadje, toen nog onder de titel Voice of Montreal. Niet veel later breidden de oprichters hun bedrijf uit tot Vice Media, verhuisden ze de boel naar New York en wisten ze hun blaadje uit te breiden tot een internationaal miljoenenbedrijf.

Onder Vice valt nu een trits digitale titels voor jongeren tussen de grofweg 18 en 35 jaar, een filmproductiebedrijf, een reclamebureau, platenlabel en televisiezender. Met hun sites alleen al bereikt Vice naar eigen zeggen wereldwijd meer dan 176 miljoen mensen.

Toon
In 2006 vestigde Vice zich in Nederland, eerst alleen nog als tijdschrift. Lisette van Eijk, toen ongeveer twintig jaar en net haar ouderlijk huis in Koog aan de Zaan verlaten voor een studentenkamer in Amsterdam, was een van de eerste liefhebbers. "Er was toen nog weinig kwaliteitsjournalistiek die speciaal voor jongeren werd gemaakt. Door Vice kreeg ik werelden te zien waar ik nooit over had gehoord, maar dan wel op een luchtige, informele manier. Die toon pakte me meteen."

Na een stage als vertaler is ze nooit meer vertrokken.

Vice huist in een waanzinnig, bakstenen pand in de Reguliersdwarsstraat, in 1928 gebouwd door de Incasso Bank. Vanbuiten kan het gebouw er nog zo statig uitzien, vanbinnen vind je een hip kantoor met onbehandelde stenen muren, industriële glazen scheidingswanden en vintagemeubels.

In de hal staat een kist met bananen en appels voor de werknemers die hun dagelijkse portie fruit zijn vergeten. Om Van Eijks ringvinger prijkt een gouden ring, gegoten in de vorm van het Vicelogo. "Gekregen op het kerstfeest, omdat ik hier vijf jaar werk." Ze is een van de weinigen met een gouden versie - de zilveren, die je na twee jaar dienstverband krijgt, komt vaker voor.

Hoi Lisette. Typisch Vice om een interview zo te beginnen, toch?
Lachend: "Dat is wel een manier waarmee we de toon van onze artikelen bepalen, ja. Ons credo is: hoe ingewikkeld een onderwerp ook is, het moet worden opgeschreven zoals we het aan onze vrienden zouden vertellen. Een interview moet een gesprek zijn, geen vragenlijstje dat je afdraait en waarvan je antwoorden registreert. Daarom schrijven we het 'hallo' en 'bedankt' ook op."

CV
Geboren: Amsterdam, 6 maart 1985
Opleiding: Bachelor Engelse taal en cultuur (UvA), Bachelor media en cultuur (UvA), Master literatuur en filosofie (Universiteit van Sussex), Master schrijven en vertalen: vertalen (VU)
2013: stagiaire Vice
2014-2016: freelance vertaler en journalist
2014: ondertitelaar Vice
2014-2015: content manager Vice
2017-2018: managing editor Vice
2018-heden: editor-in-chief Vice

Vice richt zich op jongeren. Waarin zijn zij geïnteresseerd?
"Ze hebben een brede interesse en kijk op de wereld. Ze zijn echt niet alleen geïnteresseerd in YouTubevloggers, maar ook in politiek, het klimaat, wetenschap en lhbt-kwesties. Jonge mensen worden wat dat betreft vaak onderschat. Een Viceverhaal kan in principe over bijna alles gaan.

Wat ons onderscheidt, is vooral de manier waarop we die onderwerpen brengen. Over het algemeen lezen jonge mensen minder graag overzichtsartikelen over trends, cijfers en statistieken, maar liever verhalen die, hoe zeg je dat in het Nederlands, relatable zijn. Wij gaan daarom niet voor het harde nieuws of de primeurs, maar willen het leven van jonge mensen laten zien.

Onze redacteuren schrijven daarom ook persoonlijke stukken. Over het almaar niet halen van hun rijbewijs, of dat ze merken dat ze een saaier leven krijgen naarmate ze ouder worden. Zulke dingen houden onze redacteuren bezig. En dus ook onze lezers."

U heeft al vier jaar een coördinerende functie. Ligt een leidinggevende rol u?
"Hoeveel plezier ik ook uit schrijven haal, ik ben er snel achter gekomen dat ik minstens zoveel voldoening krijg van het verbeteren van andermans stukken, en mee te denken met onze slimme redacteuren. Ik heb afgelopen zomer bijvoorbeeld De Bijsluiter opgezet, een serie over veiliger drugsgebruik. We maken al lang verhalen over drugs, maar daar is wel een verschuiving in geweest.

Vroeger schreven we vooral over de ervaring, in de trant van 'Ik ging met lsd op naar een hondenshow'. We maken nu eerder verhalen over drugsproductie en -handel, en hebben we aandacht voor de risico's. Vice is volwassen geworden. We zijn bewuster geworden van de rol die we als mediabedrijf hebben; dat je niet alleen verslag moet doen van het leven van jonge mensen, maar dat je er ook een stem in bent. Daarom is het belangrijk dat we ook onderwerpen aansnijden als migratie en klimaatverandering.

Die discussies zijn te belangrijk om over te laten aan politici en praatprogramma's, denk ik. We zouden alleen nooit op een paniekerige of alarmerende manier over drugs schrijven, daar zitten onze lezers niet op te wachten. We weten dat jonge mensen recreatief drugs gebruiken. Dan kun je dat beter erkennen en daar eerlijk over schrijven dan zeggen: doe het niet."

Stel, ik was een redacteur. Zou ik nu niet meer met lsd op naar een hondenshow mogen?
"Nee, al is het alleen maar omdat we dat al een keer hebben gemaakt. Daar ben ik streng in. We maken nog steeds ervaringsstukken, maar vooraf zal ik wel vragen: om wat precies te doen? Een redacteur wilde een tijd geleden een dag leven als gepensioneerde. Een dutje doen, naar het café om jenever te drinken, een ingezonden brief sturen naar de krant. Zijn redenatie was: ik ga waarschijnlijk tachtig zijn voordat ik kan stoppen met werken, dus ik neem alvast een voorsprong. Met die motivatie mag je zo'n verhaal gaan maken."

Lisette van Eijk. Beeld Linda Stulic

In december is Van Eijk aangetreden als hoofdredacteur van Vice Benelux. Ze heeft de redactionele leiding over acht onlinetitels, naast de Nederlandse en Belgische takken van Vice. Daar vallen Broadly (specifiek gericht op vrouwen), Noisey (muziek), Munchies (eten), i-D (mode), Motherboard (tech), Tonic (gezondheid), Vice sports en Vice money onder. De titels worden beheerd door deelredacties.

In totaal werken er in de nok van het pand zo'n twintig redacteuren. Geld verdient Vice voornamelijk op andere manieren; onder het bedrijf valt een advertentienetwerk, reclamebureau Virtue, Vice Studios ontwikkelt tv-formats, en dan organiseert Vice ook nog evenementen.

De vacature voor hoofdredacteur kwam afgelopen maart onverwacht vrij. Van Eijks voorganger, Casper Sikkema, vertelde twee jaar geleden nog enthousiast in Het Parool dat hij minstens vijftig jaar bij Vice zou willen blijven werken, zo erg had hij het naar zijn zin. Sikkema werd echter anderhalf jaar later op staande voet ontslagen, volgens de directie wegens 'ontoelaatbaar gedrag' en een vertrouwensbreuk. Volgens verschillende berichten in de media zou de reden voor zijn vertrek seksueel grensoverschrijdend gedrag zijn geweest, nog voor zijn tijd bij Vice.

Kwam zijn ontslag voor u vanuit het niets?
"Eh... ja. Ik kan niet ingaan op de specifieke reden van zijn ontslag, of wat ik daarvan vind, maar het is logisch dat zoiets moeilijk is."

Hij zei in de Volkskrant dat zijn ontslag het gevolg was van #MeToo-paniek.
"Ik kan daar niets over zeggen. Ik heb hem niet ontslagen."

Vindt u het jammer hoe dat gelopen is?
Lange stilte. "Ja, maar het was vooral vervelend voor de betrokkenen, inclusief Casper. Dat op basis van geruchten iemand op nieuwssites met een balkje voor z'n ogen staat, is natuurlijk pijnlijk om te zien. Waar ik ook moeite mee had was de manier waarop over Vice werd geschreven in andere media. In de Volkskrant stond dat hier veel werd gefeest, dat op vrijdagmiddag iedereen coke snuift en zuipt. Dat je ouders in de zaterdagkrant moeten lezen dat het bedrijf waar jij werkt een soort sodom en gomorra is; dat is niet leuk."

Maar klopte het?
"Dat beeld herken ik niet. Op de site van RTL Nieuws werd door een anonieme bron, en ook niet onderbouwd, gezegd dat hier een angstcultuur heerst. Ook werd er gerept over haantjesgedrag. Ik vond dat heel vervelend om te lezen over het bedrijf waar ik al jarenlang met veel plezier en trots werk. Ik heb dat nooit zo ervaren, anders zou ik hier niet al zo lang werken."

Hoe zou u de sfeer dan schetsen?
"Er zijn veel vriendschappen tussen redacteuren; logisch als je jonge mensen met dezelfde interesses bij elkaar zet. We hebben een vrijdagmiddagborrel zoals je op elk kantoor ziet: met chips en voor iedereen twee biertjes. Daarna gaan we soms door naar een café, maar dat is het ook wel zo'n beetje."

Lachend: "Het is hier een stuk saaier, minder sensationeel dan sommigen misschien zouden hopen."

Was het meteen duidelijk dat u hoofdredacteur zou worden?
"Kort na Caspers vertrek was het logisch dat ik de hoognodige taken zou overnemen om de redactie draaiende te houden. Maar ik dacht niet meteen: dan ga ik dat hoofdredacteurschap wel even doen."

Waar twijfelde u over?
"Ik denk doordat ik nooit die expliciete ambitie heb gehad. Ik liep hier niet al die jaren rond met het idee later de baas te worden en vind het best een grote verantwoordelijkheid om leiding te geven aan twintig mensen. En ik was ergens bang dat ik alleen nog maar zou zitten vergaderen, terwijl ik me graag met de inhoud bezighoud, erg betrokken ben bij de artikelen en hoe we ons publiek het beste kunnen bereiken. Die titel vind ik ook eigenlijk niet zo interessant. Ik hoef me ook niet zo nodig in het medialandschap te profileren als hoofdredacteur; je zult me niet snel zien zitten als expert in een talkshow. Ik wil mijn tijd vooral hier op de redactie besteden."

Een collega van u vertelde me dat u bloedserieus bent als het op werk aankomt.
"Ik besteed het grootste gedeelte van mijn leven aan werk. Dan is het denk ik logisch dat ik het serieus neem. Al is dat ook een karaktereigenschap van mij: ik ben niet perfectionistisch, maar wil wel graag mijn best doen. Ik werk niet krankzinnig veel over, maar kan 's nachts wel malen over verhalen waar ik toch niet tevreden over ben, of gesprekken met personeel die ik anders had moeten aanpakken. Ik probeer te leren om dat los te laten. Niemand heeft er iets aan als ik elke avond in bed lig te piekeren. Daarom doe ik nu van die YouTubeyogaklasjes om tot rust te komen. Dat helpt."

U schijnt soms te dromen van een hondenuitlaatservice op Texel.
"Haha, dat is deels een grapje hoor. Als ik flink gestrest ben zeg ik altijd: ah, wat lijkt het me toch héérlijk om een hondenuitlaatservice te runnen op Texel. Ik ben dol op honden, maar ik kan er nu geen nemen omdat ik fulltime op kantoor zit. Ik zeg dat ook altijd, omdat ik mezelf niet zo snel bij een ander mediabedrijf zie werken - er zijn geen media waar ik zoveel affiniteit mee heb als Vice. Daarom denk ik wel- eens: als ik het helemaal zat ben in de media, kan ik altijd nog een uitlaatservice beginnen."

Leermeester
"Haroon Ali, hoofdredacteur toen ik hier stage kwam lopen. Hij heeft me geleerd hoe je überhaupt een verhaal maakt. Een andere oud-hoofdredacteur, Wiegertje Postma, heeft me geleerd hoe je anderen helpt hun verhalen te verbeteren."

De beste uit het vak
"Eva Jinek vind ik een sterke presentator en interviewer, die vaak precies op het goede moment de goede vraag stelt. Ze kreeg nogal wat kritiek na haar interview met Hillary Clinton, omdat ze te bevooroordeeld zou zijn, maar ik vond het juist verfrissend dat ze gewoon openlijk uitkwam voor haar bewondering voor Clinton. En ik vind het tof dat ze nu een dagelijkse show heeft - die talkshowwereld is toch nog wel een mannenbolwerk."

De slechtste uit het vak
"Media die allerlei onzin publiceren onder het mom van opinie, alsof het niet uitmaakt of het waar is als je het maar op de opiniepagina zet. Sowieso denk ik weleens dat er in de media wat minder ruimte mag worden gegeven aan het spuien van ongefundeerde meningen."

Het beste advies gegeven
"Mijn rijleraar zei een keer dat als je alleen maar dingen doet die je al kan, je nooit vooruitkomt. Hij bedoelde dat vrij letterlijk, maar ik denk dat het ook in bredere zin toepasselijk is."

Het slechtste advies
"Dat je allang blij mag zijn als je 50 procent van je werk leuk vindt. Ik zit ook weleens te balen als ik een budget moet opstellen, maar het lijkt me vreselijk als je de helft van de tijd iets moet doen waar je een hekel aan hebt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden