De installatie van Lara Favaretto bestaat uit vierduizend kilo confetti die in tien kubussen is geperst.

PlusAchtergrond

Nieuwe expo in Voorlinden: niet expliciet, maar het gáát over corona

De installatie van Lara Favaretto bestaat uit vierduizend kilo confetti die in tien kubussen is geperst.Beeld Antoine van Kaam

Museum Voorlinden stelde noodgedwongen een tentoonstelling samen uit werken uit de eigen collectie. Sommige waren nooit eerder te zien. De expositie gaat over ontmoetingen en is actueel.

Eigenlijk was deze zomer in Museum Voorlinden een tentoonstelling gepland met werk van Antony Gormley. Een zeer ambitieuze tentoonstelling die zich tot allerlei uithoeken van het museum zou uitstrekken, want de Engelse beeldhouwer schuwt het grote gebaar allerminst. Maar het privémuseum van Joop van Caldenborgh moest deze expositie uitstellen tot volgend jaar, vanwege corona. Noodgedwongen werd een tentoonstelling samengesteld uit werken uit de eigen collectie, waarvan sommige nooit eerder te zien waren.

Voorlinden heeft de gelegenheid aangegrepen om er een soort coronatentoonstelling van te maken, zonder dat dat expliciet genoemd wordt. Rendez-Vous gaat over ontmoetingen, tussen kunst en bezoekers en tussen kunstenaars en hun eigen werk. Een tijdslot reserveren is verplicht, maar eenmaal binnen is het ruim opgezette gebouw een omgeving waar de 1,5 meterregel makkelijk nageleefd kan worden.

In specifieke zalen worden kunstwerken met elkaar geconfronteerd die overeenkomsten of juist verschillen vertonen. In de eerste zaal worden bijvoorbeeld kunstwerken bij elkaar getoond die appelleren aan liefde, aantrekkingskracht en melancholie.

Anya Gallaccio propte meer dan driehonderd gerbera’s achter twee glazen ruiten. De bloemen vergaan langzaam en rotten uiteindelijk weg. Een vrolijk beeld maakt langzaam plaats voor verval. Schoonheid is slechts tijdelijk en we staan machteloos toe te kijken hoe het kunstwerk achteruitgaat. Daarnaast hangen een neonhart van Tracey Emin, met een hartekreet van een geliefde, en een serie aquarellen van ­Subodh Gupta, opnieuw van verwelkte bloemen.

Tijdelijk isolement

Abraham Poincheval weet als geen ander hoe het is om tijdelijk in isolement te leven. Sterker nog, dat is een soort leidmotief in zijn oeuvre. De Franse kunstenaar heeft zich al diverse ­keren laten opsluiten in een kleine ruimte. Drie jaar geleden zat hij als onderdeel van een tentoonstelling zeven dagen opgesloten in een rotsblok. Een steen van 12 ton was doormidden gezaagd en het profiel van de kunstenaar in zittende positie was uit de binnenkant gehakt. Er was net genoeg ruimte voor water, soep en gedroogd vlees om Poincheval een week in leven te houden.

Daarbij vergeleken was de coronalockdown natuurlijk peanuts. In 2014 zat Poinchval dertien dagen verstopt in een opgezette beer in Musée de la Chasse et de la Nature in Parijs. Hij at berenvoedsel, zoals fruit, insecten en wormen. De kunstenaar moest zich aanpassen aan zijn krappe behuizing en kon vanuit de beer communiceren met verbaasde museumbezoekers. Grappig detail: in de kont van de opgezette beer is een deurspion gemonteerd, zo’n klein lensje waarmee je naar binnen kunt kijken.

Gouden greep

Die beer bevindt zich nu in de collectie van ­Museum Voorlinden en het is een gouden greep om dit werk nu in deze tentoonstelling op te nemen. Zijn krankzinnige project krijgt door de coronacrisis een nieuwe betekenis die oorspronkelijk nooit achter het werk gezocht werd.

Een ander hoogtepunt van de tentoonstelling is de installatie van Lara Favaretto. De titel ­Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance) verwijst naar een still uit de film Birdman (2014) waarin een voormalige superheldacteur in gevecht is met zijn vroegere imago. Het werk bestaat uit vierduizend kilo (!) confetti die in tien kubussen van negentig centimeter ­doorsnede is geperst. Tijdens de opbouw van de tentoonstelling werden vierkante bekistingen in de zaal geïnstalleerd. Er werd telkens een laagje confetti in de kubussen gestrooid, waarna medewerkers van het museum de laag aanstampten.

De bekistingen werden vlak voor de tentoonstelling weggehaald, waarna de aangestampte confetti als blokvorm bleef staan. De kleurige vormen zijn stoer, maar ook fragiel. En de fragiliteit wint het uiteindelijk van de stoerheid. Langzaam brokkelen de snippers confetti langs de randen af en vallen op de vloer. De blokken worden amorfe heuveltjes, zoals ruïnes en bergketens eroderen en verdwijnen.

In dezelfde zaal hangt een opmerkelijk werk van de Canadese kunstenaar Jeff Wall, die vooral naam maakte met foto’s die in de vorm van lichtbakken werden gepresenteerd. Recovery (2017-2018) is echter een combinatie van schilderkunst en fotografie. Wall maakte een foto, nam die als basis voor een enorm schilderij, en maakte daar op ware grootte weer een foto van. De scène doet denken aan Seurats wereld­beroemde Un dimanche après-midi à l’Île de la Grande Jatte (1886), met allerlei figuren op een zomerse dag op een groot grasveld. De scène doet ook denken aan Gauguin en Matisse en aan andere laat-negentiende-eeuwse en vroeg-twintigste-eeuwse schilders. We zien dus allerlei historische referenties aan de schilderkunst, maar één figuur op de voorgrond is half gefotografeerd en half geschilderd. Daarom lijkt deze man een vreemde sleutelrol in het hele werk te spelen.

Wall begon zijn carrière als fotograaf wiens werk vol zat met kunsthistorische verwijzingen en nu hij de zeventig is gepasseerd gaat hij deze twee media tegelijk in één werk toepassen. Dat is ook het leuke aan kunst maken, vertelde hij eens in Het Parool. “Als je eraan begint, weet je nooit waar het naartoe gaat.”

Rendez-Vous, t/m 25/10 in Museum Voorlinden, Wassenaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden