PlusInterview

Nieuw thrillertalent Dana Smit werkte bij de Londense politie. ‘Het heeft me gevormd tot wie ik nu ben als auteur’

Dana Smit is model en actrice In Groot-Brittanië, werkte voor de Londense politie en wordt nu als nieuw thrillertalent in de markt gezet. ‘Het is tijd voor een nieuwe ster.’

Marjolijn de Cocq
 Dana Smit

kosteloos Beeld Faye Thomas/Eyevine
Dana SmitkosteloosBeeld Faye Thomas/Eyevine

“Ik stuur nooit een mail met uitroeptekens,” zegt redacteur Liesbeth Vries van uitgeverij Ambo Anthos. “Maar nu wel: Deze moeten we hebben!!!!” Het was tijdens de ‘donkere, sombere lockdown’ vorig jaar februari dat haar door een auteur uit haar stal een manuscript werd toegezonden. Een thriller. Van een vriendin van hem, model, actrice én rechercheur in Londen.

Het duurde twee weken voor ze aan lezen toe kwam, en ze probeerde de intrigerende achtergrond van de schrijfster te laten voor wat die was. “Het gaat niet om wie er achter zit. Het draait om de inhoud. Ik ben eind van de middag begonnen en heb doorgelezen tot ik het ’s nachts uit had. Ik heb meteen mijn uitgeefdirecteur ingeseind en een paar dagen later hebben we gezoomd met Dana. Ze bleek écht te zijn – het leek bijna te ideaal.”

Tien jaar woont Dana Smit (33) inmiddels in Londen en we lopen langs de kanalen van Camden Town, de Oost-Londense wijk waarin ze haar eerste thriller Zonder schuld heeft gesitueerd. Voor haar een plek van inspiratie, als ze vastgelopen is in leven of schrijven. De dingen waarover zij zelf nadenkt en waarmee ze tobt, vormen ook het gedachtengoed van haar protagonist Hazel Kramer, freelance profiler die in dit eerste deel van wat een serie wordt met de politie van Londen samenwerkt in een aantal gelinkte moorden.

Holby City

Na een bachelor criminologie ging Smit naar Londen voor een master forensische psychologie. Op haar achttiende was ze al begonnen met het modellenwerk, in Londen zette ze dat voort. Geen high fashion, zegt ze lachend, maar commercieel werk om geld te verdienen, te kunnen reizen. “Dat liep zo goed, ik dacht: Ik blijf hier. En ik zag hier ook veel meer kansen om te acteren. Ik zal bij wijze van spreken tot ik een Oscar win nooit tevreden zijn met wat ik doe. Maar toen ik een terugkerende rol kreeg bijvoorbeeld in Holby City, een echte Britse serie, voelde dat wel heel bijzonder. Toen ik jong was vond ik actrice worden net zo onrealistisch als schrijfster.”

Net voor de pandemie trad ze toe tot de Londense politie – toen de coronacrisis losbarstte kreeg ze het daar zwaar te verduren. Bij de politie werk je niet veertig uur per week, en zeker toen niet. Maar ze liep ook op tegen de praktijk versus de theorie van haar studie. Zoals ze Hazel Kramer laat reflecteren: toen ze jong en idealistisch was, had ze gedacht dat iedereen te redden was als je er maar op tijd bij bent. Terwijl je bij de politie juist vaak te láát bent als iemand op je radar komt.

“Bij de politie zie je hoe het echt werkt. Het boek loopt daarin parallel met datgene waarmee ik zelf worstelde, Hazel Kramer staat dicht bij mezelf. De politie is niet per se bezig het systeem te veranderen om misdaden te voorkomen. De politie is reactief. Ik vond dat lastig: Hoezo werkt dit zo? Mijn moeder zei: Ga erover schrijven. Dat is de manier waarop ik van jongs af aan dingen heb verwerkt.”

Slachtofferpsychologie

En zo ontpopte ze zich als thrillerauteur, met het schrijversduo Nicci Gerrard en Sean French dat ook door Ambo Anthos wordt uitgegeven – Smit: ‘Halleluja!’ – als lichtend voorbeeld. Ze was uitgenodigd voor het diner waarmee in Amsterdam begin april het 25-jarig jubileum werd gevierd van Nicci French, maakte ook haar debuut op het Boekenbal. Nederland heeft gevestigde namen als het gaat om vrouwelijke thrillerauteurs, aldus redacteur Vries. Maar nu Dana Smit. ‘Het is tijd voor een nieuwe ster.’

Met Hazel Kramer zet Smit een eigenzinnige hoofdpersoon neer die het grote grijsgebied tussen goed en kwaad bevraagt. Mondjesmaat ontsluit ze vormende ervaringen, maar in dit eerste deel blijven veel vragen over haar beweegredenen nog onbeantwoord. Wel put Smit uit een MeToo-ervaring in haar modelverleden, de slachtofferpsychologie zet ze heel herkenbaar neer. “Tijdens mijn studie had ik geleerd over die psychologische processen, hoe slachtoffers zichzelf ten onrechte de schuld geven. En toen kwam ik zelf in zo’n situatie en reageerde ik precies zo. Ik was teleurgesteld in mezelf, maar het was een hele grote les: Ik wist hoe het werkte en toch gingen die gedachtes door mijn hoofd, zo diep zit dat.”

Ze schreef Zonder schuld in het Nederlands. “Ik heb wel overwogen in het Engels te schrijven, maar toch voor mijn moedertaal gekozen – al bleek ik wel uitdrukkingen door elkaar te hebben geklutst. Niemand die ik hier ken kan het lezen.” Maar met deze Londense setting lijkt een internationale deal niet onwaarschijnlijk. Voor een serie of film – door haar ervaring met het lezen van scenario’s schrijft Smit sterk scènisch – worden ook kansen gezien. Vries kan niet het achterste van haar tong laten zien. Maar: “Het wordt gelezen.”

Eigenwaarde

Vorig jaar is Smit met haar politiewerk gestopt. Zoals Hazel Kramer haar eigenwaarde relateert aan werk en succes, heeft ze dat zelf ook lang gedaan. “Ik heb zo lang rechercheur willen worden. Toegeven dat het dat toch niet was voor mij, vond ik wel lastig. Maar aan de andere kant heb ik in die korte tijd zoveel geleerd en meegemaakt. We hadden een fijn team, we hebben zoveel zware dingen met elkaar meegemaakt en zoveel tijd met elkaar doorgebracht. Het heeft me ook gevormd tot wie ik nu ben als auteur van dit boek. Niet het doel dat ik voor ogen had – maar het heeft wel zin gehad.”

null Beeld

ZONDER SCHULD

Dana Smit
Ambo Anthos €21,99
344 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden