PlusUitleg

Nieuw fusievoorstel RTL en Talpa verdeelt de macht, maar is niet zonder haken en ogen

RTL Nederland en John de Mols Talpa zijn al anderhalf jaar verwikkeld in een paringsdans. Deze maand deden ze een ultieme poging om de kritische kartelwaakhond ACM te overtuigen van hun fusieplannen. Hoe staat het ervoor?

Hanneke van Houwelingen
De serie Mocromaffia is een van de grootste successen van Videoland, de streamingdienst van RTL. Beeld RTL
De serie Mocromaffia is een van de grootste successen van Videoland, de streamingdienst van RTL.Beeld RTL

Waarom willen concurrenten RTL en Talpa ook alweer fuseren?

Kent u het nieuwe spelletjesprogramma op RTL4, The Floor? Honderd kandidaten staan op een felverlichte led-vloer in hun eigen vakje en proberen tijdens quizduels het vak van hun buur te veroveren. Het hogere doel? De hele vloer veroveren. In feite draait de machtsstrijd in Hilversum om hetzelfde: landjepik.

RTL en Talpa, twee machtige commerciële tv-bedrijven, proberen al jaren kijkers van elkaar af te snoepen, maar stellen dat zij er steeds meer concurrenten bijkregen. Denk aan Netflix, maar ook de vele nieuwe streamingdiensten als HBO, Viaplay, Disney+ en Amazone Prime Video. Willen RTL en Talpa deze internationale spelers te lijf gaan, dan moeten ze één front vormen, was hun gedachte. Op die manier kunnen ze bijvoorbeeld meer geld pompen in Videoland, de streamingdienst van RTL, bekend van hitserie Mocro Maffia.

Waarom duurt deze paringsdans zo lang?

De fusieplannen werden anderhalf jaar geleden gesmeed. Het was de bedoeling dat RTL Nederland 70 procent van de aandelen zou krijgen, Talpa 30 procent. Talpabaas John de Mol wilde zich na deze fusie – of beter gezegd: overname – richten op het bedenken van nieuwe programma’s, zoals hij eerder deed met wereldwijde hits als Big Brother, The Voice of Deal or no deal. Toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) bleef echter bezwaren houden tegen de ‘landuitbreiding’. De zorgen? Dat de nieuwe mediareus de prijzen van tv-reclames kan opdrijven en het aanbod van tv-programma’s kan verschralen.

En nu?

Deze maand week kwamen RTL en Talpa met een nieuw plan, dat tegemoet moet komen aan de bezwaren van de ACM. De twee stelden voor om de advertentieverkoop van de tv-zenders van Talpa uit te besteden aan Mediahuis, uitgever van onder andere De Telegraaf en NRC. Adverteerders die bang waren voor torenhoge prijzen als zij voortaan bij één machtig, commercieel mediabedrijf reclamezendtijd moesten inkopen, zouden na de fusie alsnog bij twee ‘loketten’ kunnen aankloppen: bij RTL (voor de zenders RTL 4, RTL 5, RTL 7, RTL Z) en Mediahuis (voor de Talpazenders SBS6, Veronica, Net 5, SBS 9). Volgens RTL en Talpa moet deze constructie hun, na de fusie, dus minder macht geven in Hilversum.

Wat zijn de haken en ogen?

Een succesvol programma als Vandaag Inside (nu te zien op Talpazender SBS6) is aantrekkelijk voor adverteerders. Die weten: als ik in één klap zo’n 800.000 kijkers wil bereiken, moet ik een deal maken met Talpa. Maar blijft dat ook zo? Het doemscenario: als de advertentieverkoop op SBS6 straks door Mediahuis wordt gedaan, loopt het nieuwe fusiebedrijf een deel van die inkomsten mis.

De kans is dus groot dat de nieuwe eigenaar Vandaag Inside naar een RTL-zender verhuist, zodat het alsnog een torenhoge prijs voor tv-spotjes kan vragen. Het gevolg: adverteerders boos. Maar ook de kijker kan de dupe worden. Op de oude plek van Vandaag Inside op SBS6 zal hoogstwaarschijnlijk een minder succesvol programma komen. Het moet tenslotte niet meer concurreren met RTL4. De enige concurrentie op hetzelfde tijdstip zal nog van de publieke omroep komen. Oftewel: een uitholling van het tv-aanbod.

Heeft de kijker überhaupt profijt van de fusie?

De tv-kijker niet per se, maar de Videolandkijker mogelijk wel. Als de twee mediabedrijven samengaan, zal er volgens hen flink worden geïnvesteerd in Videoland. Deze streamingdienst heeft nu zo’n miljoen abonnees, maar het aanbod is vrij klein. Grote hits waren de serie Mocro Maffia en de docureeks over André Hazes junior. Wil Videoland écht een concurrent worden van de internationale streamers, dan zal het volgens mediastrategen moeten inzetten op programma’s, series en helden van Nederlandse bodem. Denk aan de Meilandjes en de mannen van Vandaag Inside, die erg populair zijn.

Stel, de fusie wordt alsnog afgeblazen. Wat dan?

Het mediabedrijf van De Mol zal naar verwachting de grootste dreun krijgen. Ondanks successen met Chateau Meiland, Vandaag Inside, Mr. Frank Visser en het eerste seizoen van knikkershow Marble Mania liepen de kijkcijfers van Talpa de afgelopen jaren terug. De Mol zal zijn bedrijf waarschijnlijk niet zelfstandig uit het slop kunnen trekken. Daar zal hij hulp bij nodig hebben, bijvoorbeeld door aansluiting te zoeken met een internationale streamingdienst.

De toekomst van het financieel gezonde RTL lijkt rooskleuriger, al zijn de deskundigen ervan overtuigd dat RTL Nederland alsnog in de verkoop komt. RTL Group, het moederbedrijf, heeft er nooit een geheim van gemaakt dat het zich puur op de Duitse markt wil richten, waar ze de grootste commerciële omroep zijn.

Mocht een grote buitenlandse partij, zoals SkyShowtime of Viaplay, RTL Nederland kopen, dan is het de vraag hoe veel originele Nederlandse programma’s zoals De Verraders of Chantals Pyjama Party nog op de buis blijven. Als je de kijkers ook kunt bereiken met goedkopere internationale programma’s, waarom zou je dan nog typisch Nederlandse tv-programma’s ontwikkelen?

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden