Plus Uitmarkt

Nicole Beutler: mix van beeldende kunst, dans en performance

Het gezelschap van choreografe en theatermaakster Nicole Beutler bestaat tien jaar. Een dwarsdoorsnede van haar repertoire is dit najaar te zien in NBcollection

Op de Uitmarkt laat Nicole ­Beutler een ­aangepaste ­versie zien van 8: Metamorphosis. Beeld Anja Beutler

Op het Entrepotdok, recht tegenover de dansstudio van Nicole Beutler, staat een picknicktafel. Die tafel verandert in een etalage zodra de theatermaakster hem gebruikt om haar jubileumprogramma toe te lichten. Een voor een legt ze de folders van alle voorstellingen op het tafelblad. Niet zomaar een beetje hapsnap, maar gestructureerd: in een prachtige waaiervorm.

Tijdens het gesprek wijst de choreografe op haar drang om alles wat op het podium gebeurt te doordenken en op elkaar af te stemmen. Nu ze een aantal wat oudere werken gaat hernemen, zou ze best dingen willen veranderen. Maar dat is onmogelijk door de manier waarop de composities van haar partner Gary Shepherd zijn verknoopt met de lichtontwerpen van Minna Tiikkainen.

Bauhaus

Beutlers kenmerkende mix van beeldende kunst, dans en performance manifesteerde zich voor het eerst in een stuk met de al net zo kenmerkende titel the exact position of things (2005), dat nu voor het eerst sinds lange tijd terugkeert met de oorspronkelijke cast. Ze vertelt dat ze zich in die periode voor het eerst realiseerde dat muziek niet ­alleen iets abstracts was, maar dat geluid ook een drijvende kracht kon zijn. Dat besef kwam toen ze, in verwachting van haar dochter, de eerste echo kreeg. De hartslag van een kind zien op een monitor, was één ding. Maar juist het geluid van dat hart, vol levensdrift, dát kwam binnen als een fysieke ervaring.

Een centrale rol in het programma, dat het tienjarig jubileum van Nicole Beutler Projects markeert, zijn drie stukken die zijn geïnspireerd op de kunstbeweging Bauhaus. De fascinatie voor de invloedrijke Duitse kunstenaarsschool – in 1919 opgericht door Walter Gropius – begon in 2013. Eerder, tijdens haar opleiding aan de kunstaca­demies van Münster en München, was Beutler al in aanraking gekomen met Bauhaus. Bij nadere bestudering ging er een wereld voor haar open. Naast de architectuur en meubelontwerpen waar Bauhaus vooral om bekendstaat, onderscheidde de stroming zich door het streven naar ­‘Gesamtkunstwerke’ waarin elementen als bouwkunst, licht, muziek en beweging gelijkwaardig zijn en waarin ­altijd ruimte is voor de menselijke factor.

Nicole Beutler. Beeld Lin Woldendorp

Beutler stelde een verwantschap vast tussen de Bauhausidealen en haar eigen aanpak. Vervolgens besloot ze die verwantschap ­nader te onderzoeken in 4: Still Life (2013). In deze voorstelling – waarin het openings- en slotdeel worden ­‘gedanst’ door over het podium schuivende panelen – passeren de geometrische vormen die centraal staan in de Bauhausleer de revue: het vierkant, de cirkel en de driehoek. Still Life is niet opgenomen in NBcollection, maar wel de daarop volgende Bauhaustrilogie.

In 5: Echo verbindt Beutler de figuur van de cirkel met Vermiljoen, een baanbrekende (en ook eindeloos baantjes draaiende) choreografie uit 1978, van de Nederlandse danspionier Bianca van Dillen. Liefdevol spreekt Beutler over Van Dillen, die haar bij het instuderen van deze ­‘coverversie’ welwillend bijstond.

Radicaal anders is 6: The Square. Dat komt volgens Beutler doordat het in de natuur vrijwel niet voorkomende ­vierkant radicaal anders is dan de cirkel, die associaties oproept met het organische en met de kringloop van de geschiedenis. Een vierkant is een afbakening, die aan de ene kant gevoelens van rust en veiligheid meebrengt, maar die ook op een bruuske manier binnen- en buitensluit.

Vrouwelijkheid

De driehoek roept weer heel andere associaties op. Een naar boven gerichte driehoek wordt vaak gezien als symbool voor spiritualiteit, maar als je die driehoek omdraait, wordt het een symbool van vrouwelijkheid. Niet alleen vanwege de overeenkomst met de vrouwelijke schaamstreek, ook vanwege een historische link met de drievoudige maangodin. Traditioneel belichaamt deze godin drie fasen in het vrouwelijk bestaan: de jonge maagd, de moeder en de oude vrouw. In 7: Triple Moon heeft Beutler dat gegeven vormgegeven in drie opeenvolgende solo’s, door danseressen van verschillende leeftijden.

Nicole Beutler Projects staat op 25 augustus op de Uitmarkt met een aangepaste versie van 8: Metamorphosis. Het jubileumprogramma NBcollection is van 13 t/m 18 november te zien in Frascati en ITA.

Danstips

Kunstkamer
Ooit begon het Nederlands Dans Theater als een rebellenclub. Zestig jaar ­later is NDT niet weg te denken van de (inter)nationale podia. Huischoreografen Marco Goecke, Sol León, Paul Lightfoot en Crystal Pite bundelen hun krachten in het jubileumprogramma Kunstkamer, dat zal worden uitgevoerd door alle dansers van NDT 1, NDT 2 en het Balletorkest.
Door Nederlands Dans Theater, 15 en 16 oktober in Nationale Opera & Ballet.

De dans ontsprongen
Acteur Pierre Bokma en prima ballerina Igone de Jongh maakten deze voorstelling voor Theater na de Dam, op 4 Mei. Om de Kristallnacht te gedenken ontmoeten zij elkaar nog twee keer in de piste van Carré. Inspiratiebron is het ­levensverhaal van Edith Eger, die als jeugdige ballerina in Auschwitz moest dansen voor kampbeul Josef Mengele.
9 en 10 november in Carré.

A Quiet Evening of Dance
Als de Amerikaanse dansvernieuwer William Forsythe (1944) nieuw werk maakt, is dat op zich al reden om er eens goed voor te gaan zitten. Helemaal wanneer de kritieken zo juichend zijn als over A Quiet Evening of Dance, dat volgens The Guardian ‘een intro­verte virtuositeit etaleert die je met stomheid geslagen achterlaat’.
13 t/m 16 november bij Internationaal Theater Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden