PlusAchtergrond

Neil Young reed in een Rolls door de Jordaan, Pink Floyd wandelde rond het Leidseplein

Vrijwel gelijktijdig zijn Nederlandse fotoboeken verschenen over Pink Floyd en Neil Young in de jaren zestig en zeventig. In beide boeken komt Amsterdam aan bod.

Peter van Brummelen
Neil Young met zijn Rolls-Royce in de Jordaan. Beeld Gijsbert Hanekroot
Neil Young met zijn Rolls-Royce in de Jordaan.Beeld Gijsbert Hanekroot

Pink Floyd was nog nauwelijks bekend toen de groep in 1967 optrad in het Nederlandse televisieprogramma Fanclub. Het was de allereerste keer dat de vier Britten (toen nog met zanger Syd Barrett) iets buiten eigen land deden. De banden van de show zijn helaas al lang geleden gewist. Maar gelukkig hebben we de foto’s nog.

Fotograaf Nico van der Stam (1925-2000) was er niet alleen bij toen Pink Floyd in de toenmalige NTS-studio Bellevue aan de Leidsekade in Amsterdam het nummer Arnold Layne speelde, hij maakte met de jongens ook een ommetje op straat. In het nu verschenen boek Pink Floyd – The Nico van der Stam Archives is precies te volgen hoe de fotograaf en de jongens van Pink Floyd liepen.

Eerst hielden ze halt op de brug over de Singelgracht, daarna namen ze plaats achter de bakfiets van een bloemenman, om dan ook nog te poseren tussen de bomen van het Leidsebosje. Het Amsterdam dat we zien op de foto’s is in al die jaren nauwelijks veranderd; alle kenmerkende gebouwen staan er nog altijd. Helemaal te sixties zijn wel de kleren die de vier van Pink Floyd dragen.

Geborduurd jasje

Pink Floyd was in 1967 nog een echte undergroundgroep, die zwaar psychedelische muziek maakte. De outfits van de leden, voorin de twintig nog allemaal, pasten daarbij. Zanger en gitarist Syd Barrett had een zonnebril op zijn woestbehaarde hoofd, bassist Roger Waters droeg een cape, toetsenist Rick Wright had een geborduurd jasje aan en drummer Nick Mason ging ondanks het zonnige voorjaarsweer gehuld in een Afghaanse jas.

Andere foto’s in het boek tonen Pink Floyd in de late jaren zestig en vroege jaren zeventig aan het werk in het Concertgebouw en het Rotterdamse Sportpaleis Ahoy. Ook zijn er beelden van een fotosessie op Piccadilly Circus in Londen.

Nico van der Stam was de grondlegger van de popfotografie in Nederland. Hij hield zelf meer van jazz, maar had al snel door dat met het fotograferen van popmuzikanten een goede boterham was te verdienen. Zijn werk verscheen niet alleen in kranten en tijdschriften in binnen- en buitenland, maar ook in de Rijam-schoolagenda. Dat laatste was heel lucratief, want een andere schoolagenda was er in de jaren zestig niet.

Pink Floyd in de jaren 60 bij het Leidseplein.  Beeld Nico van der Stam/MAI
Pink Floyd in de jaren 60 bij het Leidseplein.Beeld Nico van der Stam/MAI

Ook in de jaren zeventig was Rijam nog alleenheerser, maar toen werden de popfoto’s ervoor geleverd door Gijsbert Hanekroot, dé popfotograaf van dat decennium. Zijn werk verscheen net als dat van Van der Stam in de meest uiteenlopende media, waaronder ook Het Parool, maar bekend werd Hanekroot (1945) vooral met foto’s die verschenen bij interviews en reportages in Muziekkrant Oor, in die tijd Nederlands enige serieuze popblad.

Backstage

Een paar jaar geleden verscheen van Hanekroot, die in de vroege jaren tachtig stopte met fotograferen, al het uitgebreide overzichtsboek Abba... Zappa, nu is er Neil Young by Hanekroot (net als het Pink Floydboek met foto’s van Nico van der Stam is het Engelstalig). Gijsbert Hanekroot vormde als het om Neil Young ging een vast duo met Constant Meijers, hoofdredacteur van Oor en bezeten van de Canadese singer-songwriter en rocker.

Zoals dat in die tijd nog kon, reisden de twee mee met Amerikaanse en Europese tournees van Neil Young. Het leverde prachtige foto’s op. Van optredens, waar Hanekroot op het podium soms naast zijn Amerikaanse collega Annie Leibovitz aan het werk was, maar ook van situaties backstage of in hotels. Een door Hanekroot gemaakte foto haalde zelfs de hoes van Neil Youngs in 1975 verschenen album Tonight’s the Night.

Net als het boek van Nico van der Stam bevat ook Neil Young by Hanekroot foto’s die werden gemaakt in Amsterdam. In 1974 kocht Neil Young in Londen een Rolls-Royce. Er was het plan ermee naar Noord-Afrika te rijden, maar veel verder dan Amsterdam kwam hij er niet mee. In de garage van ene meneer Klokgieter in de Jordaan werd de wagen gerepareerd. Op een Amsterdamse foto van Young bij zijn Rolls is op de achtergrond nog net de Westertoren te zien.

Charles Beterams: Pink Floyd - The Nico van der Stam Archives (The Bee Smart Book Co., €32,90)

Gijsbert Hanekroot en Gijsbert Kamer: Neil Young by Hanekroot (Excelsior Recordings, €28,99)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden