PlusInterview

Nederlandse chef-dirigent vindt onbekende symfonieën van Rus: ‘Hij gold als staatsgevaarlijk’

Arthur Arnold, de Nederlandse chef-dirigent van het Moskou Symfonie Orkest, deed een vondst: onbekende symfonieën van Aleksandr Mosolov.

Arthur Arnold Beeld volgt
Arthur ArnoldBeeld volgt

Mijn leven loopt zoals het loopt, zegt dirigent Arthur Arnold. “En ik kan me geen gaver leven wensen.” Het is zijn antwoord op de vraag waarom zijn carrière zich toch vooral in Rusland en Canada afspeelt, en niet in Nederland.

Arnold, ooit cellist in het Nederlands Philharmonisch Orkest, maar nu al ruim twintig jaar actief als dirigent, is sinds 2012 chef van het Moskou Symfonie Orkest en daarnaast artistiek leider van de Pacific Region International Summer Music Association (de afkorting Prisma bekt lekkerder) in Powell River, vlak bij Vancouver, in Canada. Daar brengt hij tegenwoordig een groot deel van zijn leven door, al heeft hij ook nog een huis in Limburg. “Ik kwam in Canada terecht op een korenfestival, met mijn toenmalige orkest uit Seoel. “Dat beviel zo goed, dat ik er ook een orkestfestival wilde oprichten. Na een aanvankelijke valse start, werd dat Prisma. Ik ontmoette er mijn vrouw Kim. We wonen nu in Powell River op loopafstand van de zee. Ik sleep mijn kajak op wieltjes achter me aan en binnen een ommezien vaar ik tussen de dolfijnen.”

Dat ecologisch verantwoorde bestaan wisselt hij af met zijn leven in Moskou. “Het contrast tussen beide werelden is gigantisch. In het kleinschalige en lieflijke Powell River heb je de gezondste lucht op aarde; Moskou is immens groot, de sfeer is zakelijk en de lucht is er ongezond, zoals in alle metropolen. Maar ik kom er heel graag, want het Moskou Symfonie Orkest is een fantastisch ensemble om mee te werken.”

Ze moesten er wel aan hem wennen. Een dirigent lijkt daar op de beroemde Mravinski. Streng en ongenaakbaar. “Zo ben ik dus juist helemaal niet. Ik lach graag en ben vriendelijk. Inmiddels begrijpen we elkaar volkomen.”

Sinds maart heeft Arnold niet meer gedirigeerd. Hij mist het verschrikkelijk. “Muziek maken is het mooiste wat er is. Verbinding en verbondenheid zoeken met de musici en het publiek. Mensen ontroeren. Ik kwam erachter hoe onvoorstelbaar belangrijk dat voor mijn zielenheil is.”

In de tijd die overblijft reist hij met zijn vrouw in zijn Volkswagenbusje naar de andere orkesten die hij dirigeert, in Roemenië of Polen, of waar dan ook. “Tentje op het dak, hondje Arco mee, in grote vrijheid. Zo wil ik mijn leven leiden. De coronacrisis werkte wat dat aangaat als een reset. Even geen stress en deadlines meer. Dat voelde weldadig. Ik heb een spinnewiel gekocht; ben een trui aan het breien. Heel meditatief! En ik ben weer cello aan het spelen. Ik geniet er meer van dan ooit.”

Naar de goelag

Arnold is momenteel in de greep van de Russische componist Aleksandr Mosolov (1900-1973), die in het Westen bekendheid geniet vanwege één enkel kort futuristisch orkestwerk van amper drie minuten: Zavod: muzika masjin, ofwel De IJzergieterij uit 1927, knoertharde minimal music avant la lettre. 

Arnold stuitte via de Russische musicologe Ina Barsova op een veel later stuk, de Vijfde symfonie. Veel zachtaardiger muziek, met folkloristische melodieën, die lijkt te suggereren dat Mosolov artistiek eieren voor zijn geld heeft gekozen en zoals veel van zijn collega’s muziek ging schrijven die beantwoordde aan het socialistisch realisme dat door Stalin werd geëist. “In Moskou hebben we de wereldpremière van de Vijfde gebracht. Dat was een gebeurtenis hoor, ook voor het orkest.”

“Mosolov is een van de Sovjetcomponisten die naar de goelag is gestuurd. Hij is in de jaren dertig ook uit de componistenbond gesmeten. Hij gold als staatsgevaarlijk. Door tussenkomst van zijn leraar Mjaskovski mocht hij weer terug naar de bewoonde wereld, maar hij mocht vijf jaar niet meer in Moskou, Kiev en St. Petersburg komen. Uit de Russische Nationale Bibliotheek hebben we zijn Harpconcert en zijn Derde en Vierde symfonie weten op te vissen. Hij is absoluut een ondergewaardeerd componist.”

Mosolov - Symfonie nr. 5 en Harpconcert door het Moskou Symfonie Orkest o.l.v. Arthur Arnold (Naxos).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden