Nederlanders hebben opvallend veel vertrouwen in de media

Nederlanders hebben opvallend veel vertrouwen in media, en ze consumeren al jaren dezelfde hoeveelheid nieuws. Zelfs zorgen over nepnieuws zijn er weinig. ‘Hier toont zich het Nederlandse poldermodel.’

Beeld Getty Images

Niemand leest nog kranten. Mensen vertrouwen de media voor geen cent. Iedereen sluit zich op in zijn eigen online filterbubbel. Kroegpraat over de ‘mainstream media’ kent dikwijls het vaste stramien: het was al niks en het wordt allemaal nog veel minder.

Onderzoek naar het feitelijke nieuwsgebruik door Nederlanders laat een ander beeld zien. Daaruit blijkt dat de interesse in nieuws in Nederland al jaren stabiel is, vergelijkbaar met andere westerse landen. Het vertrouwen in nieuwsmedia is in Nederland zelfs uitzonderlijk hoog. Met name traditionele media worden door Nederlanders hoog gewaardeerd, nieuws van zoekmachines en op sociale media wordt aanzienlijk minder vertrouwd.

Donkere scenario’s ontkracht

Het Digital News Report 2020, dat het Commissariaat voor de Media met het Reuters Institute for the Study of Journalism opstelde, staat vol cijfers en statistieken die veel donkere scenario’s over de huidige staat van de media ontkrachten. Daarbij moet een belangrijke kanttekening worden gemaakt, zegt onderzoeker Edmund Lauf: het onderzoek is gedaan voor de coronacrisis en het effect daarvan is dus niet in het onderzoek meegenomen. “Dat soort grote gebeurtenissen heeft doorgaans invloed op hoeveel en op welke manier mensen met nieuws omgaan.”

Het onderzoek, dat in veertig landen is ­gedaan, laat zien dat Nederlanders een grote ­behoefte hebben aan neutraal nieuws. De mate waarin nieuws wordt geconsumeerd blijft al jaren min of meer stabiel, al zijn er wel verschillen tussen leeftijdsgroepen. “Voor mensen boven de 45 jaar, en dat is meer dan 60 procent van de bevolking, is televisie de voornaamste nieuwsbron. Jongeren vinden vaker online hun nieuws. Zij volgen het nieuws ook minder dan ouderen,” zegt Lauf.

Polarisatie

Waarin Nederland zich onderscheidt van veel landen is het grote vertrouwen dat mensen hebben in nieuws. Een geruststellende vaststelling, vindt Lauf. “Vertrouwen in media hangt samen met het vertrouwen dat mensen hebben in de politiek en in instituties. Dat zie je in veel landen afnemen, maar in Nederland blijft het stabiel. Vertrouwen in nieuws heeft ook te maken met polarisatie. In de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, waar veel polarisatie is, is het vertrouwen in nieuws ook heel laag. Daar is veel misleidende informatie en hebben media ook een duidelijke politieke kleur. Hier toont zich het Nederlandse poldermodel. Het vertrouwen is onder linkse en rechtse mensen overigens even groot.”

Over nepnieuws maken de meeste Nederlanders zich nauwelijks ongerust. Dat kan twee dingen betekenen: ze zijn naïef of er is weinig nepnieuws. “Dat is helaas niet onderzocht,” zegt Lauf. Als mogelijke bronnen van foutieve of misleidende informatie worden politici het meest genoemd, Nederlandse journalisten zijn weinig verdacht.

Hoe rooskleurig het onderzoek ook mag zijn voor veel journalistieke organisaties, het lokale nieuws zit wel in een lastig parket: uit het onderzoek blijkt dat met name jongeren weinig interesse kunnen opbrengen voor wat er in hun ­directe omgeving gebeurt: in de doelgroep van 18 tot 24 jaar is meer dan de helft in algemeen nieuws geïnteresseerd, maar slechts een kwart in lokaal nieuws. Bovendien verkeren huis-aan-huisbladen en lokale publieke omroepen door teruglopende advertentie-inkomsten al in economisch zwaar weer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden