Plus

Nederland breekt met traditie: Estland krijgt paviljoen op de Biënnale

Tijdens de komende Biënnale van Venetië, in de zomer van 2021, zal Nederland geen presentatie houden in het eigen paviljoen. Dat heeft het Mondriaan Fonds, dat verantwoordelijk is voor de Nederlandse inzending voor de Biënnale, bekend­gemaakt.

Beeld NurPhoto via Getty Images

Nederland vertrekt volgend jaar tijdens de 59ste editie van de Biënnale van Venetië voor één keer uit het Rietveld Paviljoen en stapt daarmee vrijwillig van het hoofdpodium van het grootste internationale beeldende kunstevenement ter wereld. Ook de selectieprocedure voor de Nederlandse inzending is anders dan ­anders. Er gaat geen ‘open call’ aan vooraf; een internationale jury heeft uit een longlist van curatoren en kunstenaars een shortlist geselecteerd. Met deze veranderingen wil Eelco van der Lingen, sinds vorig jaar directeur van het met de organisatie belaste Mondriaan Fonds, het gehele proces ‘herijken’.

Sinds 1954 presenteert Nederland zijn beeldende kunstinzending tweejaarlijks in het Rietveld Paviljoen; een door Gerrit Rietveld ontworpen, modernistisch gebouw in de Giardini Pubblici in het oosten van Venetië, waar verschillende landen hun nationale paviljoens hebben. Van der Lingen breekt nu met deze traditie. “Het is goed om af en toe uit een patroon te stappen, zonder teniet te doen wat we vroeger hebben gedaan of in de toekomst zullen gaan doen. Alleen door een breekpunt met het verleden te creëren, kun je herijken en een nieuw uitgangspunt formuleren.”

Uit de comfortzone

De Giardini is een afspiegeling van de politieke machtsverhoudingen toen de Biënnale in 1895 ontstond. “Dat wordt wel vaak vastgesteld, maar geen land wil de consequenties van die constatering aangaan en zijn plek in de Giardini opgeven,” aldus Van der Lingen. “Het is goed om voor een keer uit deze comfortzone te stappen en om te kijken welke vrijheid het oplevert als we buiten de muren van het paviljoen treden.”

Het is voor het eerst in de geschiedenis van de Biënnale dat een land zijn paviljoen opgeeft en zelf buiten de Giardini gaat zitten. “We hopen dat we met deze primeur extra aandacht zullen genereren, want we lopen nu natuurlijk ook publiek mis. We stappen uit onze comfortzone en hopen dat we zo ook wat goodwill kweken bij het publiek.”

Nederland maakt een presentatie elders in de stad, maar waar precies, dat wil Van der Lingen nog niet zeggen. “We zijn bezig met een mooie, avontuurlijke ruimte.” Welke kunstenaar Nederland zal vertegenwoordigen, is ook nog niet bekend. Er zijn nog vier kandidaten, die inmiddels allemaal een presentatie hebben gegeven. “Het uitgangspunt was: Nederland gaat uit het paviljoen, hoe zou jij dat aanpakken? We zijn nu bijna bij de eindstreep, maar ik ga nog niet zeggen wie het wordt.”

Het leegstaande Rietveldpaviljoen zal in 2021 worden uitgeleend aan Estland. Estland organiseert al sinds 1997 tentoonstellingen op de Biënnale van Venetië, maar zou als jong Europees land nooit tot het centrum van de Biënnale kunnen doordringen. Sinds 1996 mag er namelijk geen ­paviljoen meer worden bijgebouwd in de Giardini. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden