Plus Achtergrond

Naturalis laat dagelijks zien hoe dode dieren worden opgezet

Onderzoekers en collectiebeheerders geven in de LiveSciencezaal van Naturalis, het onderzoeksinstituut en natuurhistorisch museum in Leiden, demonstraties van hun werk. Zo wordt er dagelijks een dood dier ontleed en geprepareerd.

Aram, het orang-oetangjong op sterk water, is een van de geprepa­reerde dieren die in de LiveScience­zaal van Naturalis te zien zijn. Beeld Naturalis

Wat ligt hij er vredig bij, de bunzing op de onderzoekstafel van bioloog Becky Desjardins. Nog een paar minuten en dan zal ze het roofdier aan alle kanten onderzoeken en prepareren, opzetten dus. Maar eerst vertelt ze de bezoekers in de LiveSciencezaal van Naturalis over het lot van de bunzing.

Het mannetje werd in april gevonden, dood. Iets verderop in Leiden. De vinder bracht hem naar Naturalis, waar hij in de vriezer verdween. Tot de dag dat hij voor een nieuwsgierig publiek geprepareerd wordt.

Die preparaties zijn dagelijks te zien, op de site van Naturalis wordt vermeld welk dier op welke dag geprepareerd wordt.

En er is meer in de LiveSciencezaal, die voor iedereen gratis te bezoeken is: op de eerste etage prepareert bioloog Martijn Guliker de ellepijp van een triceratops, één van de vele dinosaurusbotten die hij en zijn collega’s de afgelopen jaren in fossielrijke rotsformaties in de Amerikaanse staat Wyoming aantroffen.

Iets verderop wordt met een glazen 3D-printer een ander dinobot nagemaakt. Verder kunnen de bezoekers er dwalen door een uitgebreide bibliotheek en op een prachtige referentiewand kijken welke dieren ze kennen en herkennen.

Oude onderzoeksmethoden

Bovenin de zaal bevindt zich een galerij met geprepareerde dieren, met een aantal bijzondere exemplaren. Stier Herman bijvoorbeeld, het eerste genetisch gemanipuleerde zoogdier ter wereld en verderop staat een bak met sterk water, waarin Aram, een baby-orang-­oetang, in foetushouding ligt.

Aram (later zo genoemd, naar een lied van Ramses Shaffy) stierf in 1894 in het oerwoud van Borneo. Zoölogen hadden daar zijn moeder gedood voor biologisch onderzoek. Dat daar dieren voor geschoten werden, was destijds heel gewoon. Het jong dat zij bij zich droeg, probeerden de wetenschappers in leven te houden met rijstwater. Het was vergeefs.

Zo leren de bezoekers niet alleen over wetenschappelijk onderzoek in 2019, maar ook over dat van 125 jaar geleden.

Beneden begint Desjardins nu bijna met haar snijwerk, maar voordat het zo ver is beantwoordt ze nog een vraag van een bezoeker. “Het maakt niet uit,” zegt ze naderhand over het oponthoud.

Als ze hier werkt, in deze wetenschappelijke etalage van Naturalis, weet ze dat ze weinig onderzoekt en veel vragen moet beantwoorden. Dat is ook het hele doel van deze zaal; laten zien dat wetenschappers geen verstrooide mensen in stoffige jassen boven microscopen zijn.

Aan het publiek, dat Desjardins’ verrichtingen ook op een groot scherm achter haar kan volgen – wie er bij wil zitten, kan op een tribune terecht – legt ze uit welke uiterlijke kenmerken ze onderzoekt, maar dat ze ook naar het dna kijkt en de resultaten vergelijkt met eerdere bunzingen die in Naturalis werden onderzocht.

Vogelkadavers

Iedereen die een dood dier vindt, kan dat bij het instituut afleveren. “Mits voorzien van vindplaats- en datum. Ik ken een man die in Den Haag naast het stadhuis woont, een enorm gebouw van glas. Daar vliegen natuurlijk veel vogels tegenaan, die dan dood op de grond belanden. Deze meneer reist met de trein naar zijn werk op Schiphol en spreekt dan met mij af om hier in Leiden op het station een plastic tas met vogelkadavers aan me te overhandigen. Als ik die tas aanneem, heb ik vaak het gevoel dat we iets heel schimmigs doen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden