PlusBoekrecensie

Napoleons na­latenschap is boeiende lectuur

Lotte jensen (RED.), Napoleons nalatenschap. Beeld
Lotte jensen (RED.), Napoleons nalatenschap.

Het is frappant hoe de waardering van Napoleon in de geschiedenis is verschoven. De vermaarde Nederlandse dichter Bilderdijk schetst hem in 1800 als een tiran die ‘waadt door bloedrivieren’ om hem enige jaren later neer te zetten als een ‘aardse godheid’ en een ‘adelaar’ die het ‘monster van de revolutie’ doodde. En die na de bevrijding van de Fransen weer over de voormalige ­keizer dicht als de ‘gevloekte bloedhond’.

Als Jacob Presser in 1940 zijn biografie van Napoleon schrijft, liggen bij deze Joodse historicus de vergelijkingen met Hitler voor de hand. Voor en na hem zijn er echter ook velen die de ‘kleine korporaal’ (die overigens niet klein was, dat was Engelse propaganda: hij mat 1,76 meter, toen een gemiddelde lengte) bewonderen. Is het niet vanwege zijn tientallen gewonnen veldslagen (inclusief 2,5 miljoen doden), dan is het wel vanwege zijn ‘genie’ bij het stichten en inrichten van een ­wereldrijk: de imperiumbouwer.

Onder redactie van Lotte Jensen, hoogleraar Nederlandse cultuur in Nijmegen, overziet een reeks specialisten de ‘nalatenschap’ van Napoleon voor Nederland. En je staat, als je zelf geen specialist bent, versteld van het belang en de wijdvertaktheid daarvan, ook nog ruim twee eeuwen later. We danken het kadaster en de Burgerlijke Stand aan zijn bewind, het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek, de prestigieuze kunstprijs Prix de Rome, tal van forten die nog altijd in ons landschap prijken, diverse verkeersaders, de ‘vernuftige telegraaf’ waarmee toen al berichten over grote afstand konden worden doorgeseind en in de hoofdstad het Wertheimpark.

Tevens verloor Amsterdam door het ‘continentaal stelsel’ van Napoleon voorgoed zijn eerste plaats als handelsstad aan Rotterdam, dat er ­slimmer op reageerde. Belangrijker is dat onder het napoleontische bewind ons water- en ­dijkenbeheer op touw werd gezet, dat met de ‘Code Napoleon’ de basis werd gelegd voor ons rechtssysteem en dat de monarchie werd ingevoerd.

Het euvel van zulke bundels is vaak dat de bijdragen erg ongelijk van kwaliteit en soms te academisch zijn, maar dat heeft Jensen grotendeels weten te vermijden. Napoleons na­latenschap is boeiende lectuur.

Non-fictie

Lotte jensen (RED.)
Napoleons nalatenschap
De Bezige Bij, €29,99, 272 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden