PlusTen Slotte

Naïma El Bezaz (1974-2020): kwetsbaar en krachtig tegelijk

Naïma El Bezaz (1974-2020)Beeld ANP

In Het geluksyndroom uit 2008 schreef de Marokkaans-Nederlandse Naima El Bezaz (Meknes, 1974) over de depressies waarvoor ze werd behandeld. De literaire wereld reageert zaterdag geschokt en verslagen op haar overlijden op 46-jarige leeftijd.

Het is soms even schrikken hoe snel het gaat in onze online wereld van nu. Het nieuws was zaterdagochtend nog maar net aan het rondzingen, maar de Wikipediapagina van Naima El Bezaz was al omgezet in de verleden tijd. ‘Naïma El Bezaz was een Marokkaans-Nederlandse schrijfster. El Bezaz overleed in augustus 2020. Ze was getrouwd en had twee dochters.’

En dat terwijl ze begin juli op Twitter haar langverwachte nieuwe boek had aangekondigd bij uitgeverij Lebowski, dat na haar overstap van Querido al in 2014 had zullen verschijnen. Goed nieuws, zo leek het na de lange stilte rondom El Bezaz, die bij het grote publiek doorbrak bij de romans Vinexvrouwen (2010) en Méér Vinexvrouwen (2012) met de onverbloemde beschrijving van haar leven in een typisch Nederlandse nieuwbouwwijk in Zaandam – ze worden verfilmd door Endemol.

Vol humor en levenslust

‘Mijn leven wijd ik volledig aan schrijven en daarbij zal ik geen enkel taboe schuwen. Bij Lebowski mag ik knallen en knallen zal ik.’ Met Atlas Contact, de uitgeverij waar ze in 1995 debuteerde met De weg naar het noorden en de romans Minnares van de duivel (2002), De verstotene (2006) en Het gelukssyndroom publiceerde, was het contact al jaren verbroken. Eind 2013 brak ze met uitgeverij Querido waar ze eerder dat jaar In dienst bij de duivel publiceerde. Ze voelde zich daar niet meer veilig omdat ze volgens eigen zeggen onder druk was gezet om het onvoldragen manuscript van de roman in haast te voltooien.

De nieuwe roman die, zoals ze destijds in de Volkskrant liet weten ‘volgend jaar zal verschijnen, insjallah’ is vooralsnog uitgebleven. Uitgever Oscar van Gelderen van Lebowski, die El Bezaz vanaf haar achttiende heeft gevolgd, spreekt van een bijzonder getalenteerde auteur, met veel gevoel voor wat leefde in de samenleving. “Maar bovenal herinner ik me een prachtig mens, vol humor en levenslust, kwetsbaar en krachtig tegelijk. Ik koester de vijfentwintig jaar dat ik haar heb gekend.”

Open over haar depressies

El Bezaz hield niet van het blad voor de mond en slechtte taboes. “Ik ben uitgesproken. Mijn bek is te groot en ik ben te direct”, zei ze in 2012 in NRC. In 2007 werd ze uit moslimfundamentalistische kringen bedreigd om de maatschappijkritiek en expliciete seksualiteit in De verstotene. Ze schreef en sprak openlijk over de depressies die haar vervolgens teisterden en die tot ziekenhuisopnamen leidden, onder meer in het tv-programma Pauw en Witteman. Ook haar openheid in en over Vinexvrouwen kwam haar op bedreigingen te staan.

‘Er is geen fantasie hier, alles is recht en grauw,’ zei ze daarover in een interview met de Volkskrant. ‘Ver weg is één speelplaatsje, met alleen een wip en een zelfmoordglijbaan, daar kun je met je kinderen niet naartoe. Er is geen groen, je ziet alleen maar huizen met chagrijnige mensen erin die zich ook allemaal afvragen wat ze hier doen. Echt, het leven hier is een aaneenschakeling van kinderen aankleden, eten, televisie kijken. Sleur. En ik zit hier maar, in mijn duur gefinancierde graftombe.’ Om in hetzelfde interview de spot met zichzelf te drijven: ‘Mijn leven is één groot drama.’

Het was de schrijver Abdelkader Benali die haar overlijden zaterdagochtend op Twitter bekend maakte. ‘We debuteerden midden jaren negentig (...) ze maakte meteen indruk op me. Intelligent en gevat. Ze vertelde me wat ik moest doen als schrijver om te slagen(...) Naïma, rust in vrede.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden