Plus Achtergrond

Na één mailtje verdwijnt het hek om De Nederlandsche Bank

Peter Struycken: ‘Als er iets open is, is het dit hek wel.’ Beeld Jakob Van Vliet

Het hekwerk om De Nederlandsche Bank verdwijnt volgend jaar en daarmee ook het kleurenpatroon van ­Peter Struycken. Het is niet het ­eerste Amsterdamse werk van hem dat wordt vernietigd.

Kunstenaar Peter Struycken (80) klimt op een trap in zijn atelier. Boven in de ruimte bevindt zich een deel van zijn archief, opgeslagen in kartonnen dozen. Hij is verrast over de hoeveelheid ontwerpen die hij vindt van zijn kunstwerk rond De Nederlandsche Bank (DNB). Mappen vol dia’s laten duizenden kleurvlakjes zien die hij als schets op de computer liet genereren. Hij vindt ook nog een ontwerp dat in 1993 als proef op de bank werd uitgevoerd, met oranje en blauwe vlakjes. De kleuren ervan paste hij naderhand aan.

Geen inhoudelijk argument

Een paar maanden geleden kreeg Struycken een mailtje waarin DNB aankondigde dat het werk zou verdwijnen. “Ze stuurden ook het bewijs dat het weg mocht: een alinea uit het contract dat het werk er ten minste tien jaar zou zijn. Er werd gezegd: die tien jaar zijn nu ruim voorbij, dus het mag weg. Toen dacht ik: dit is geschreven door iemand die godzijdank een argument heeft om het te laten verdwijnen.”

Struycken vindt het jammer dat er geen toelichting bij zat of een inhoudelijk argument. “Het was een administratieve uitvoering, maar er zit niets achter van: moeten we dat wel doen?” Het tweede argument was dat de bank het hekwerk weg wilde halen om meer openheid te creëren. De bankbiljetten en goudvoorraad verhuizen naar Zeist. Daarom is minder beveiliging nodig. Het hek zou dus overbodig worden. “Als er iets open is, is het dit hek wel. Het is een soort voile dat om het gebouw loopt. Als je het hek weglaat en glas in het zicht hebt, wordt het gebouw niet opener.”

Verdwenen molenwieken

Het is niet Struyckens eerste werk dat geen lang leven beschoren is. Zijn eerste werk in de openbare ruimte was in de kantine van het postsorteercentrum Oosterdokseiland. Dat gebouw is gesloopt. “Ik vond dat een fantastische opdracht omdat je met andere problemen te maken kreeg dan bij een schilderij. De schaal, de ruimte, het veranderende licht. Er staan altijd mensen voor het werk. Je moet met al die factoren rekening houden.”

In opdracht van het grafische bedrijf Bührmann-Tetterode verrezen in 1989 langs de A9 in Zuidoost vier kleurige sculpturen die leken op molenwieken. “Ik had iets gemaakt dat in de ruimte traag vertekent als je er met de auto in volle vaart langsrijdt.” De palen van 30 meter hoog verdwenen in 1997 en de kunstenaar heeft geen idee waar ze nu zijn.

Ook het lichtkunstwerk in het plafond van de Stopera is verdwenen. Dat wil zeggen, de lampen zitten er nog wel, maar ze functioneren niet zoals bedoeld. In 1986, bij de opening van de Stopera, had Struycken een plafond met 500 lampen ontworpen. De lampen werden door een computer aangestuurd, zodat wolkenvelden van licht over de hoofden van bezoekers dwaalden. “Ik denk dat het het eerste computergestuurde werk was dat in realtime steeds patronen genereert. Het heeft jaren goed gedraaid. De software werd aangepast aan een nieuwe computer en zo’n tien jaar geleden werden de dimmers vervangen.” Pierre Audi was er echter geen fan van. Hij wilde absolute stilte in de zaal, vanaf 20 minuten voor de voorstelling. “Audi is sinds september weg bij De Nationale Opera, maar de lampen bewegen nog steeds niet.”

Struycken schat dat 85 procent van zijn werk in de openbare ruimte is vernietigd, maar dat maakt hem niet moedeloos. “Natuurlijk is het jammer. Iets nieuws maken is altijd leuker dan het vooruitzicht dat het weggaat.” Ondanks zijn teleurstelling staat hij open voor een opdracht in het gerenoveerde DNB-pand.

Peter Struycken. Volgens de 80-jarige kunstenaar is 85 procent van zijn werk in openbare ruimten vernietigd. Beeld Kees Keijer
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden