PlusInterview

Muzikant Daniel Lanois: ‘Ik zong als jongen in een kerkkoor’

Daniel Lanois, vooral bekend als producer, maar ook solo-artiest, keert op Heavy Sun terug naar de muziek van zijn jeugd. ‘Ik heb als jongen ook gezongen in een kerkkoor, maar dat ging bij ons katholieken heel anders dan in een baptistenkerk.’

We kennen Daniel Lanois als producer en artiest als de man van een sound die groot en galmend is, maar ook een bijna meditatieve, ambient-kant heeft. Beeld Marthe Amanda Vannebo
We kennen Daniel Lanois als producer en artiest als de man van een sound die groot en galmend is, maar ook een bijna meditatieve, ambient-kant heeft.Beeld Marthe Amanda Vannebo

Als producer werkte Daniel Lanois met de groten der popmuziek. Bob Dylan, Neil Young, Emmylou Harris, Peter Gabriel, U2, Willie Nelson; zijn cv ­fonkelt van de sterren

en de albums die hij met hen maakte zijn niet zelden hoogtepunten in hun oeuvre. Was Lanois, een Canadees die tot zijn tiende Frans sprak, ooit starstruck? “Nee, nooit last van gehad, althans niet in mijn werk,” zegt hij tijdens een zoomgesprek. “De enige keer in mijn leven dat ik echt onder de indruk was van een bekendheid, was toen in het toilet van een restaurant in New Orleans Mike Tyson tegen me op botste.”

Bob Dylan kwam een paar jaar geleden nog bij hem op visite in Toronto. “Hij had toen zo’n album met covers van Sinatrasongs opgenomen en wilde het me laten horen. Hij vertelde me dat hij tijdens het zingen op een flinke afstand van de microfoon had gestaan. Ik liet hem er juist zo dicht mogelijk tegenaan zingen, wilde de bas in zijn stem naar boven halen.”

Altijd leuk, kletsen met Dylan, zegt Lanois. Maar de allereerste keer dat hij de legendarische singer-songwriter ontmoette, zal toch behoorlijk intimiderend zijn geweest? “Ik wilde altijd al heel graag met Dylan opnemen, de hardst werkende man in de showbusiness na James Brown. Bob Dylan is totaal toegewijd aan de muziek en weet er ook vreselijk veel vanaf. Toen we elkaar leerden kennen, was het of ik eindelijk mijn gelijke had gevonden.”

Spacegospel

De lach die volgt op die gespeeld arrogante, laatste opmerking gaat over in een benauwd klinkend hoestje. De 69-jarige Lanois maakt sowieso een broze indruk. Hij spreekt zacht en zucht veel, maar zo gauw het gaat over zijn nieuwe ­album onder eigen naam, Heavy Sun, is hij heel enthousiast. En terecht.

We kennen hem als producer en artiest als de man van een sound die groot en galmend is, maar ook een bijna meditatieve, ambient-kant heeft. Op Heavy Sun voegt hij er gospel aan toe. ‘Spacegospel’ noemde een Amerikaanse recensent het resultaat. Lanois nam de plaat op met het Heavy Sun Orchestra, dat anders dan de naam doet vermoeden uit slechts vier leden bestaat: hijzelf, de door de wol geverfde rockmuzikanten Rocco DeLuca (gitaar) en Jim Wilson (bas) én Hammondorganist Johnny Shepherd. Ze zingen alle vier.

Ontdekt in de kerk

Shepherd speelt een glansrol op Heavy Sun, als Hammondorganist maar zeker ook als zanger. “Ik ben goed bevriend met jazzdrummer Brian Blade, met wie ik ook veel heb gewerkt. Zijn vader is de voorganger van de Zion Baptist Church in Shreveport, Louisiana. Brian en ik spelen daar soms mee in The Hallelujah Train, de band die het koor begeleidt. Daar in die kerk heb ik Johnny ontdekt, de organist en koorleider.”

Nooit eerder had Johnny Shepherd muzikaal iets ondernomen buiten de kerk. “Het kostte weinig moeite hem te overtuigen zich bij ons aan te sluiten, maar hij moest wel erg wennen aan onze muziek en werkwijze. Hij staat in een lange traditie, wij zijn gewend te experimenteren. Maar hij ging er na enige aarzeling graag in mee. En hij heeft veel bijgedragen aan de plaat. Hij stond er op dat elke song een boodschap had. En hij is zó muzikaal. Ik weet echt wel wat van harmoniezang af, maar van hem heb ik heel wat nieuwe trucs geleerd.”

Lanois, die al op jonge leeftijd als technicus in studio’s werkte, begon zijn loopbaan met het opnemen van gospelkwartettten. “Mijn broer en ik werkten voor een christelijke organisatie die vanuit de hele wereld gospelzanggroepen naar Canada haalden. Die deden dan een tournee en namen binnen een paar dagen bij ons een plaat op. Zo heb ik het vak geleerd.”

Heavy Sun is dus in zekere zin een terugkeer naar zijn jeugd. Heeft hij zelf een religieuze achtergrond? “Zeker, maar wij waren thuis katholiek, zoals in die tijd bijna iedereen dat was in de provincie Quebec. Ik heb als jongen ook gezongen in het kerkkoor, maar dat ging heel anders dan in de Zion Baptist Church.”

Onbewust aangevoeld

Na een stukje te hebben voorgezongen in het Latijn (de tekst zit er na al die jaren nog goed in): “Hoe zuidelijker je komt in Amerika, hoe swingender de kerkmuziek wordt. Daar hoor je in de kerk ook orgel spelen zoals Johnny het doet. Het Hammondorgel is ooit bedacht als goedkoop alternatief voor het kerkorgel. In de Amerikaanse bapistenkerken hebben organisten een heel eigen stijl ontwikkeld. Johnny is op de Hammond B3 in zijn eentje een complete band. In sommige nummers op Heavy Sun verzorgt alleen hij de begeleiding. Hij laat je heupen wiegen zonder dat daar drums voor nodig zijn.”

De plaat werd opgenomen in een tijd dat nog maar weinigen het gevaar van Covid beseften. Toch lijkt de muziek gemaakt voor de huidige tijd. “Dat hoor ik vaak. Harmonieuze, rust­gevende muziek, daar hebben mensen nu behoefte aan. Natuurlijk wisten ook wij niets van corona. Maar er wordt gezegd dat muzikanten, kunstenaars in het algemeen, onbewust grote gebeurtenissen voelen aankomen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden