Plus

Muzikaal kerstfestijn in Paradiso met allerlei culturen

Paradiso's Kerstmatinee is al tien jaar een vrolijke en verbroederende mengelmoes van muziek uit vele culturen. Hoe klinkt het als een fanfareorkest samen speelt met musici uit Syrië en Koerdistan?

Het programma in Paradiso moet een vrolijke botsing worden van muziekstromingen Beeld Pieter Kers
Het programma in Paradiso moet een vrolijke botsing worden van muziekstromingenBeeld Pieter Kers

Wat gebeurt er als je de klassieke Hollandse fanfare laat kennismaken met de muziek van nieuwe Nederlanders? Dat was de gedachte achter het project Paradiso's Kerstmatinee op Tweede Kerstdag, dat dit jaar alweer voor de tiende keer zal plaatsvinden.

Het antwoord is inmiddels bekend: het wordt een botsing van muziekculturen, maar een vrolijke botsing.

De initiatiefnemer is contrabassist Wilmar de Visser, die zich afvroeg wat je zou krijgen als je het klassieke instrumentarium van een fanfare, met zijn koperblazers, saxofoons en slagwerk, zou aanvullen met Arabische instrumenten als de oed, de ney, de doedoek of de qawala. "Nou, dan ontstaan nieuwe klanken die een reflectie zijn van de huidige gemengde samenleving."

'Muziek is muziek'
"Het was echt een clash in het begin," zegt Ruud Pletting, dirigent van het Fanfareorkest St. Caecilia Heemskerk, dat samen met The Paradiso Orchestra en Fanfar Partout op de Kerstmatinee zal spelen.

"We begonnen met een traditionele mars van Gerard Boedijn en ze wisten niet wat ze overkwam. En wij trouwens ook niet. De klanken, de ritmes, de instrumenten - er was veel dat we wederzijds niet kenden. Traditionele fanfare en traditionele muziek uit Koerdistan is echt iets anders. Maar na die eerste botsing kwamen we steeds dichter bij elkaar."

"Ik voelde eigenlijk helemaal geen conflict. Muziek is muziek," zegt Ziad Ghojal, een Koerdische leraar Engels, die in 2012 uit Syrië naar Egypte vluchtte en via Turkije en Griekenland in Nederland belandde. Hij zat in een asielzoekerscentrum, maar is nu statushouder.

"Ik heb onderweg altijd mijn gitaar meegesleept. Dat leidde vaak tot verbaasde blikken. 'Wat? Je hebt geen water bij je, maar wel een gitaar?' Ik heb mijn instrument in Griekenland bij een vriend achtergelaten."

Aardappelen met rijst
Zizan maakt deel uit van het Orchestra Partout, dat in Alkmaar werd opgericht. Sommige van de leden zijn professionele musici.

"Je hebt nu bijvoorbeeld Aziz Yigit en Sinan Arat. Aziz had een studio in Koerdistan, totdat hij moest vluchten," zegt Wilmar de Visser. "Hij moest alles achterlaten. Hij is een ongelooflijke qawalaspeler. Dat is een fluitachtig instrument. Het lijkt op de ney. En Sinan speelt soms mee met het Nederlands Blazers Ensemble."

De Vissers idee, en je mag het gerust een droom noemen, was dat de musici op regelmatige basis met elkaar zouden eten, 'rode kool met appeltjes', en daarna muziek zouden gaan maken. "En dat is precies wat er gebeurde."

"Na de allereerste repetitie kwamen de mensen van de fanfare met haring en bitterballen en zij brachten traditionele gerechten uit Syrië en Koerdistan, zoals een salade. Hoe heette die ook al weer?"

"Tabouleh," zegt Ziad.

Pletting: "En we aten onderpot. Aardappelen met rijst die heel lang is gekookt. Die aardappelen klinken in tot een koek en daar doen ze pittige dingen op. Dat wilden we het publiek in Paradiso voorschotelen, maar de keuken is helaas te klein."

"Megalekker!" zegt Iris van Nifterick, die trombone speelt in het fanfareorkest. "Het orkest staat open voor iedereen. Je hoeft geen virtuoos op je instrument te zijn."

Ziel en zaligheid
Ziad is een van de zangers in het orkest. "Nee, geen eigen liederen. Misschien komt dat nog. Ik zing traditionele liederen, die meestal over de liefde gaan."

Er doet nog een andere zanger mee, Karwan, die de leden van de fanfare bij de repetities diep wist te raken. "Wij kunnen zijn teksten niet verstaan, maar je hoort de emotie die erin zit en alleen dat al zorgt voor kippenvel. Het is fantastisch daar met onze fanfare aan mee te doen," zegt Van Nifterick.

"Die twee uitersten gaan ontzettend goed samen," zegt Pletting. "We hebben al vijf optredens samen gedaan."

De Visser hoopt dat vergelijkbare projecten ook bij andere azc's en fanfares van de grond komen. "In Den Helder heb je een azc en een hele goeie fanfare met een geweldige dirigent. Ik noem maar wat."

Paradiso Choir
Pletting: "De belangstelling is er wel, maar de drempel blijkt toch nog erg hoog. De fanfarewereld is toch een beetje een ingeslapen bedoening. We zijn hier bezig met ontwikkelingswerk."

De Visser: "Je moet het met je ziel en zaligheid doen, anders werkt het niet."

Wat staat er tweede kerstdag op het programma?

De Visser: "Met mensen uit het Concertgebouworkest, Radio Filharmonisch Orkest, Rotterdams Philharmonisch, Nederlands Blazers Ensemble, Maarten Ornstein, Mike Fentross en Martin Fondse gaan we het repertoire spelen dat we samen hebben gecreëerd. Schrijfster Vrouwkje Tuinman gaat iets voorlezen."

"En voor het eerst hebben we het Paradiso Choir, dat het Miserere van Allegri gaat zingen. Er is geen lijn in te ontdekken, maar één ding staat vast: het wordt een geweldig feest!"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden