PlusAchtergrond

Muurschildering van jeugdtheater De Krakeling krijgt nieuwe plek

Alle figuren op de muurschildering van Thérèse van Gelder in het oude pand van De Krakeling zijn verbonden met theater. Beeld Diana Kok
Alle figuren op de muurschildering van Thérèse van Gelder in het oude pand van De Krakeling zijn verbonden met theater.Beeld Diana Kok

De verhuizing van De Krakeling betekende bijna het einde van de muurschildering die Thérèse van Gelder ooit speciaal voor het jeugdtheater maakte. Nu gaat het deels toch naar de nieuwe locatie op het Westergasterrein.

“Je kunt wel zeggen dat een hele generatie kinderen in Amsterdam is opgegroeid met deze muurschildering.” Thérèse van Gelder kijkt met goede herinneringen terug op het werk dat ze in 1998 maakte voor jeugdtheater De Krakeling. “Kinderen weten ook vaak precies wat erop staat. Volwassenen hebben dat een stuk minder. Het zit een beetje het collectief geheugen van veel theaterbezoekers.”

De afgelopen jaren overwoog De Krakeling te verhuizen, mede door de slechte staat van het pand op de hoek van de Nieuwe Passeerdersstraat en de Marnixstraat. Er ontstonden ernstige verzakkingen door een aangetaste fundering. De theatervloer verzakte mee. Voor De Krakeling was herstel van het gebouw te kostbaar, waarna het in de zomer van vorig jaar een nieuwe plek vond op het Westergasterrein.

Baviaan met masker

Mooie oplossing voor De Krakeling, maar Thérèse van Gelder was niet zo blij. De kunstenares had in het oude pand een muurschildering gemaakt, destijds ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van het jeugdtheater. Het Amsterdams Fonds voor de Kunsten had haar gevraagd een ontwerp te maken, waarna het anderhalve maand duurde om te schilderen.

De figuren die erop staan zijn verbonden met het theater. Links staat Pantalone, een figuur uit de commedia dell’arte. In het midden de fluitspeler van Manet – naar het beroemde doek in Musée d’Orsay in Parijs. Aan de andere kant staan een ballerina voor de railing, een mimespeler en diverse dieren.

“Dieren zijn altijd leuk voor de speelsheid. Ze zijn ook allemaal gekozen omdat er een link is met het theater en sommige zijn verkleed. Zo heeft de baviaan een masker op en heeft de Dalmatische hond een bolletjestrui aan.” Tijdens het werk had ze nog een plek over, waarna ze de kinderen vroeg om een suggestie voor een extra dier. “Ze wilden ontzettend graag een olifant, maar dat paste niet. Dus toen is het een varkentje geworden.”

Van Gelder belde met vastgoedontwikkelaar Allmonuments, die het pand gaat herstellen. Een nieuwe bestemming had het gebouw nog niet voor haar kunstwerk. Ze had weinig hoop dat de schilderingen bewaard zouden blijven, want de muur waarop ze aangebracht waren was niet origineel en zou moeten verdwijnen. Ze kreeg nog de mogelijkheid mooie foto’s te laten maken en dat was het wel zo’n beetje.

Lang onduidelijk

“Daarna was het lang onduidelijk wat er zou gebeuren, tot ongeveer een maand geleden. Toen werd duidelijk dat de schilderingen zouden verdwijnen. Van Gelder nam contact op met Pictoright, de beheersorganisatie voor auteursrechten van beeldend kunstenaars. Die konden haar niet verder helpen, net als de Kunstenbond en een aantal andere belangenverenigingen.

“Het is ongelofelijk moeilijk om je te verzetten tegen dit soort dingen. Ik begrijp dat niet alles wat ooit gemaakt is, onaantastbaar is – dat als een school moet worden afgebroken waarin een wandschildering zit, de rechter niet zegt: die school mag niet gesloopt. Maar dat was het punt niet. Ik vind het jammer dat ze het slopen terwijl er nog geen nieuwe bestemming voor het pand is.”

Het maken van wandschilderingen is Van Gelders specialiteit. Ze heeft er diverse gemaakt, van kleine muren in buurthuizen tot een schildering van tientallen meters groot bij Essilor, een brillenglazenfabriek in Zevenaar. Bij al die kunstwerken is sprake van trompe-l’oeil. Het oog van de bezoeker wordt als het ware voor de gek gehouden door illusionistische trucs. Wat plat is, lijkt ruimtelijk. “Dat waren geen dingen die je op de academie leerde. Dat heb ik toch vooral geleerd door te kijken naar van een schilder als Tiepolo.”

Fragment behouden

Van Gelder had zich er al helemaal bij neergelegd dat de muurschildering verloren zou gaan, toen bleek dat een fragment door de slopers toch in zijn geheel uit het gebouw is gehaald. Het centrale deel van de oorspronkelijke muurschildering, met de zebra en de fluitspeler, kon worden behouden. Het fragment wordt vrijdag naar de nieuwe locatie van theater De Krakeling gebracht.

Zakelijk directeur Marleen Lamers van De Krakeling weet nog niet precies waar het nieuwe fragment zal komen. “Het zou zonde zijn als het fragment verloren ging en het past natuurlijk bij ons. We gaan nog met een architect aan de slag om ons stempel op de nieuwe ruimte te zetten. Het moet een speelse plek worden die past bij een jeugdtheater.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden