PlusAchtergrond

Muurschildering brengt kleur in het leven op IJburg

De nieuwe muurschildering van Jan van der Ploeg op een centrum voor jonge statushouders en studenten op IJburg vertegenwoordigt alle vlaggen van de wereld in een onmiskenbaar Nederlandse compositie.

Edo Dijksterhuis
Vlaggen zijn samengesteld uit een beperkt aantal kleuren, veertien in totaal, die door Jan van der Ploeg in drie lagen op waterbestendige panelen zijn geschilderd. Beeld Sophie Saddington
Vlaggen zijn samengesteld uit een beperkt aantal kleuren, veertien in totaal, die door Jan van der Ploeg in drie lagen op waterbestendige panelen zijn geschilderd.Beeld Sophie Saddington

Toen corona uitbrak, viel de kunstpraktijk van Jan van der Ploeg volledig stil. Normaliter reist hij de halve wereld af om zijn kleurrijke muurschilderingen van geometrische patronen in galeries, musea en verzamelaarshuizen aan te brengen. Plots was zijn actieradius beperkt tot Oost, waar zijn atelier staat.

“Het is niet alleen voor mij maar voor iedereen een heel vreemde tijd,” stelt de kunstenaar. “Ik wilde wat kleur brengen in het leven van mensen. Dus trok ik de stad in op zoek naar gebouwen en gevels waar ik iets mee kon.”

Statushouders en studenten

Via de cultuurambtenaren van Oost kwam Van der Ploeg terecht op IJburg, waar hij kennis maakte met de bewonerscommissie Kunst op IJburg. Ze fietsten een hele middag door de buurt en reden in allerlaatste instantie langs Set, een tijdelijk gebouw waar een woongemeenschap van 180 jonge statushouders en studenten is gehuisvest. “Toen ik begreep wat dit gebouw was en wie er woonde, wist ik: dit is de plek om een kunstwerk te maken.”

Van der Ploeg heeft het kunstwerk om niet gerealiseerd. De bijdragen van stadsdeel Oost en het AFK zijn volledig besteed aan assistenten, materiaal en andere productiekosten. Dit project had wel meer voeten in aarde dan een gebruikelijke opdracht voor kunst in de openbare ruimte. Er moest overlegd worden met de eigenaar van het gebouw, woningcorporatie de Alliantie, en de architect van het gebouw. Daarnaast waren er inspraakavonden voor omwonenden.

Kleuren uit vlaggen

“En toen was er ook nog de wens om de bewoners van Set te laten meedenken in het ontwerp”, vertelt Van der Ploeg. “Dat doe ik eigenlijk nooit. Al te veel democratie doet een kunstwerk doorgaans geen goed. Ik stelde voor de kleuren te gebruiken uit de vlaggen van de landen van herkomst. Daar werd in eerste instantie over getwijfeld: deze mensen zijn niet voor niets hun land ontvlucht, misschien zijn ze helemaal niet trots op hun vlag. Maar dat bleek niet zo te zijn: ruim veertig bewoners reageerden. De eerste vlag die binnenkwam, was die van Suriname.”

De kunstenaar wist dat de wereld 186 officiële vlaggen telt. Die nationale banieren zijn samengesteld uit een beperkt aantal kleuren, veertien in totaal, die door Van der Ploeg in drie lagen op waterbestendige panelen zijn geschilderd. Naast het veel voorkomende rood en wit bevat het palet ook lila en roze. Oker vervangt het goud dat in een paar vlaggen voorkomt.

Ritmische compositie

De panelen zijn net zo breed en lang als de verticale en horizontale balken waaruit Set is opgebouwd. Ze zijn op de witte vlakken van de modulaire constructie geplaatst: op de ene verdieping één per vlak, op de volgende twee en daarna weer één. Zo ontstaat een ritmische compositie die de kopse kanten van het L-vormige gebouw fris doen fonkelen in de winterzon. De hele wereld is verenigd in de vlaggenabstractie, die door een De Stijl-achtige strengheid tegelijkertijd heel Nederlands aandoet.

De muurschildering op Set is het eerste wapenfeit van Kunst op IJburg, dat zich inspant om meer kunst in de openbare ruimte van de buurt te krijgen. “IJburg is een mooi aangelegde woonwijk maar de fantasie, verbeelding en verrassing ontbreken,” stelt voorzitter Marina de Vries. “In de beginjaren zijn hier een paar kunstwerken neergezet, zoals het nijlpaard van Tom Claassen en een beeld van Paul de Reus in het Theo van Goghpark. Maar toen de kredietcrisis uitbrak in 2008, viel alles stil. In de nieuwbouwbuurten van IJburg wordt nu weer een deel van de bouwsom besteed aan kunst, maar in de bestaande delen is het niet meer op gang gekomen. Daar willen wij verandering in brengen. Dit werk van Jan van der Ploeg is het begin.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden