PlusAchtergrond

Musical Diana & zonen biedt een Nederlandse blik op de Britse royals

Diana & zonen in DeLaMar. Beeld Roy Beusker
Diana & zonen in DeLaMar.Beeld Roy Beusker

Een nieuwe musical over een van de grootse drama’s van het Britse Koningshuis komt van Nederlandse bodem. Hoe dat tot stand is gekomen, vertellen de scriptschrijver en regisseur.

Stefan Raatgever

Het begon, hoe kan het ook anders, met een telefoontje van Joop van den Ende. Het was begin 2019 toen scenarist Dick van den Heuvel het belletje aannam in een Chinees restaurant. Van de maaltijd kwam niet veel meer. “Joop had een idee, hoorde ik meteen aan zijn stem. Hij vertelde nooit iets te hebben gezien in een productie over prinses Diana. ‘Maar nu Harry en Meghan erbij zijn, moet er toch een voorstelling in zitten. Denk je ook niet?’”

In Van den Endes geval zijn zulke vragen retorisch. Van den Heuvel ging diezelfde avond nog aan de slag met een invalshoek voor het verhaal. Ongeveer 2,5 jaar later vormt die het fundament voor een Brits koningsdrama van Nederlandse makelij. Samen met de Vlaamse regisseur Frank Van Laecke (63) schuift Van den Heuvel (65) deze middag aan aan een tafeltje in de bar van DeLaMar, de eerste drie maanden de thuisbasis van Diana & zonen, om te vertellen welke problemen ze oplosten op weg naar de première van morgen.

Voor Van den Heuvel, eerder schrijver van de biografische theaterstukken over Ramses Shaffy, Robert Long en Annie M.G. Schmidt, stond onmiddellijk een ding vast: de musical over de in 1997 verongelukte Diana en de liefde van haar tweede zoon voor een Amerikaanse, gescheiden actrice mocht geen ‘en-toen-en-toen-en-toen-voorstelling’ worden. “Dat zijn de saaiste stukken om te schrijven én om naar te kijken. Ik zoek altijd een twist. In Ramses ontmoet de oude Ramses Shaffy zijn jongere versie, de musical over Long draaide om zijn laatste repetitie met Leen Jongewaard.”

Niet te stoppen

Voor het verhaal van Diana greep Van den Heuvel terug op zijn eigen leven. Net zoals prins Harry verloor ook hij als tiener een van zijn ouders. “Mijn vader is er nu 47 jaar niet meer, maar de gesprekken met hem zijn nooit opgehouden. Ik praat met hem als ik moeilijke beslissingen te nemen heb. Vooral principiële keuzes leg ik aan hem voor,” zegt de scenarist. “Ik zag meteen voor me hoe Harry dat met zijn moeder ook doet. Zeker als hij doorkrijgt dat hij de liefde van zijn leven heeft ontmoet en de weerstand in de familie voelt.”

Regisseur Frank Van Laecke. Beeld Dario & Misja
Regisseur Frank Van Laecke.Beeld Dario & Misja

Joop van den Ende, tegenwoordig creatief adviseur bij het door zijn dochter Iris geleide productiebedrijf Medialane, las elke versie van het script mee. Van den Heuvel: “Joop wordt volgend jaar tachtig, maar zijn hartstocht is ontembaar. Tijdens het schrijven dacht ik soms: ‘Wat als dit Joops laatste project is? Wat zou hij willen achterlaten?’ Maar inmiddels weet ik: hij zal nooit stoppen. In mijn fantasie zie ik een houten kist voor me waar van binnenuit een velletje met ideeën uitrolt.”

Geen sleutelgaten

Uiteindelijk volgt de voorstelling twee lijnen: de liefde van Harry en Meghan en de spanning die ontstaat met broer William. Maar ook de spanning in het huwelijk van Diana en Charles, die zijn liefde voor jeugdvriendin Camilla moest wegstoppen. Het verhaal is uiteraard bekend, zeker voor wie The Crown heeft gezien.

Maar met die hitserie van Netflix vermijdt Diana & zonen elke concurrentie, legt Van Laecke – in 2006 ook de regisseur van Rembrandt, de musical – uit. “Het laatste wat we wilden, was een sleutelgatmusical: speculeren over wat er achter die dikke paleismuren is gebeurd. Nee, we wilden onze persoonlijke visie volgen. Wat gebeurt er met een jongen van twaalf die ineens op gruwelijke wijze zijn moeder verliest? Harry vertelde ooit bij elke keer dat hij het flitslicht van fotocamera’s ziet (Diana werd tijdens die fatale autorit achtervolgd door paparazzi, red.) het trauma te herleven. Vanaf de eerste scène kijken we naar een beschadigd mens.”

Scriptschrijver Dick van den Heuvel. Beeld Dario & Misja
Scriptschrijver Dick van den Heuvel.Beeld Dario & Misja

Aan acteur Freek Bartels de taak te laten zien hoe dat trauma Harrys leven nog altijd beïnvloedt. Marlijn Weerdenburg en Brigitte Heitzer delen de rol van Diana. Van Laecke instrueerde hen om van hun spel vooral geen imitatie te maken. “Of Diana tijdens het praten haar hoofd schuin houdt of welk accent ze gebruikt, doet voor het verhaal niet ter zake. Bovendien: we kennen als buitenstaanders ook slechts de buitenkant. Dat gaf ons de ruimte voor onze eigen blik op de innerlijke mens. De kopieën zitten al meesterlijk in The Crown, wij maken onze eigen Diana.”

Het verhaal van Harry en Meghan blijft zich in de echte wereld nog ontwikkelen. Het script was al voltooid toen het koppel de koninklijke taken neerlegde en een interview gaf aan Oprah Winfrey. Van den Heuvel: “We hebben met klamme handen voor de televisie gezeten, maar steeds bleek de werkelijkheid het script te bevestigen.”

In Groot-Brittannië liet de koninklijke familie doorschemeren niet gelukkig te zijn met The Crown, waarin de Windsors zich soms koud en liefdeloos gedragen. Van den Heuvel weet het, maar zegt: “Ik zou alle familieleden vol vertrouwen uitnodigen. Ik weet zeker dat ze na afloop in tranen op Frank afstappen om hem te bedanken. Dit is een ode aan hen allemaal.”

Diana & zonen, t/m 31 december in DeLaMar. Daarna: tournee

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden