Update

Müller verbluft door winnen Nobelprijs Literatuur

STOCKHOLM - De Roemeens-Duitse Herta Müller heeft donderdag als twaalfde vrouw ooit de Nobelprijs voor de Literatuur gewonnen. Het comité prees de 56-jarige essayiste en dichteres om haar vermogen 'het landschap van mensen zonder vaderland' te beschrijven. De in Berlijn woonachtige Müller liet weten ''verbluft'' te zijn door de onderscheiding.

Corruptie, intolerantie en onderdrukking zijn de belangrijkste thema's in haar werk, dat vooral op haar ervaringen onder het regime van Nicolae Ceausescu in Roemenië is gebaseerd. De schrijfster groeide op in het stalinistische Roemenië in het dorp Nitchidorf in de Duitstalige streek Banat, waar ook voormalig Tarzan-acteur Johnny Weissmüller vandaan komt. Dictator Ceausescu werd in 1965 leider van de Communistische Partij en werd eind 1989 geëxecuteerd, waarmee een einde kwam aan de dictatuur in het Oost-Europese land.

Müllers ouders waren Duitstalige Roemenen. Haar vader diende tijdens de Tweede Wereldoorlog in de SS. Haar moeder zat na de oorlog vijf jaar in een werkkamp in de Sovjet-Unie. De auteur zelf vond na haar studie Duitse en Roemeense literatuur een baan als vertaalster in een fabriek. Toen ze weigerde om informant te worden van de Securitate, de geheime dienst van de communisten, werd zij voortdurend lastiggevallen.

De schrijfster vertrok in 1987 met haar toenmalige echtgenoot, schrijver Richard Wagner, naar West-Berlijn. Een vriendin die haar daar later bezocht gaf toe dat ze door de Securitate was gestuurd, vertelde Müller ooit. Ze moest de auteur waarschuwen om te stoppen met het uiten van kritiek op het regime van Ceausescu. De vriendin maakte ook kopieën van haar huissleutels om aan de geheime politie te geven.

Müller schreef negentien boeken. Haar laatste roman Atemschaukel, die volgend jaar in Nederland verschijnt, heeft zij samen met Oskar Pastior geschreven. Het boek gaat over de deportatie van Duitstalige Roemenen na de Tweede Wereldoorlog naar werkkampen in de toenmalige Sovjet-Unie. Critici hadden alom lof voor het boek.

Toch is er uit literaire hoek ook kritiek op haar werk, dat zich teveel op een onderwerp zou richten. ''Leven onder het dictatoriale regime in Roemenië is de meest overweldigende ervaring voor mij geweest'', weerlegde Müller de kritiek onlangs. ''Dat ik enkele honderden kilometers verderop in Duitsland woon, vlakt mijn achtergrond niet uit.''

Müller is de vierde vrouw die dit jaar een Nobelprijs heeft ontvangen, wat een record is. In 2003 ontvingen drie vrouwen de prijs. Maandag hoorden twee vrouwen, Elizabeth Blackburn en Carol Greider, dat zij samen met Jack Szostak de Nobelprijs voor Geneeskunde krijgen. Woensdag viel de Israëlische Ada Yonath in de prijzen voor haar scheikundige werkzaamheden.

Müller heeft al een flink aantal literaire prijzen op haar naam staan. Met haar nieuwste roman Atemschaukel dingt ze mee naar de Deutscher Buchpreis voor de beste Duitstalige roman van het jaar, die maandag wordt uitgereikt. (ANP)

nobelprize.org
Biografie Herta Müller (in het Engels)

De Duitse Herta Müller heeft de Nobelprijs voor de Literatuur gewonnen. ANP Beeld
De Duitse Herta Müller heeft de Nobelprijs voor de Literatuur gewonnen. ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden