Plus

Mootje is de Marokkaanse Pippi Langkous

Schrijver Hakima Elouarti (39) schreef Mootje, een kinderboek over een Marokkaans meisje dat op avontuur gaat. 'Het was tijd voor een verhaal dat eens niet gaat over uithuwelijking of het dragen van een hoofddoek.'

Mootje en haar drukke familie. Beeld Rosa Vitalie

Schrijver en scenarist Hakima Elouarti is er helemaal klaar mee. Al een tijdje, eigenlijk. Al die meningen, iedereen die het maar beter denkt te weten. Elouarti rolt met haar ogen, glimlacht dan. Ze luistert naar niemand meer, zegt ze.

Net als Mootje, de hoofdpersoon in het gelijknamige kinderboek dat ze schreef voor Rose Stories, een platform dat verhalen uitbrengt over andere culturen. Zo is Elouarti's Mootje een Marokkaanse, net als zijzelf. Maar dat is niet het belangrijkste, zegt Rose Stories' Nasim ­Miradi (34) er snel bij.

Een opgewekte knik naar de schrijfster, tegenover haar aan de keukentafel van het kantoor aan de Hoogte Kadijk. Elouarti: "Ik denk dat iedereen zich herkent in dit verhaal. Of je nu bent opgegroeid in een Marokkaans of een Nederlands gezin. Het gaat over het vinden van je eigen plek te midden van alle chaos en drukte."

Waarom moest dit boek er komen?
"Omdat er een hiaat is in het kinderboekenaanbod als het gaat om verhalen waarin kinderen met een niet-westerse achtergrond centraal staan," zegt Elouarti. "En wanneer dit wél zo is, worden ze vaak met problematiek in verband gebracht; met het wel of niet dragen van een hoofddoek, uithuwelijking. Het was tijd voor een ander verhaal. Ik wilde een Marokkaanse Pippi Langkous creëren."

Miradi knikt. "Ik las vroeger veel van Annie M.G. Schmidt en vond dat prachtig. Maar als je opgroeit is het ook belangrijk dat je je herkent in boeken en films. Zo voel je je érkend. Het betekent dat je bestaat en dat je deel uitmaakt van de samenleving. Omdat het er niet was, besloten we het zelf te maken. We vroegen Rosa Vitalie de illustraties te maken en Hakima het verhaal te schrijven."

Die laatste bevond zich op dat moment op Schiphol. In Lounge 1, achter de douane, in grandcafé Het Paleis. Daar werkte ze sinds haar studie als serveerster. Elouarti vond het na tien jaar scenario's schrijven wel mooi geweest: het leuren om subsidies, het aanschrijven van fondsen, het zenuwslopende wachten, de afwijzing.

"Ik wilde niet meer van pitch naar pitch racen en besloot alleen mijn horecabaantje aan te houden. Zo kon ik in elk geval mijn huur betalen. Intussen zou ik nadenken over wat ik nu écht wilde. En toen belde Nasim."

Hakima Elouarti links, naast Nasim Miradi. Beeld -

Hoe kwam u op dit verhaal?
"Ik heb uit mijn eigen ervaringen geput. Ik groeide op in een gezin met negen kinderen: zes meisjes, drie jongens. We woonden in een klein huis waar iedereen op elkaars lip zat. Ik en mijn zusje waren de jongsten. De rest had al kinderen. Er kwamen dus ook nog een stuk of twintig neefjes en nichtjes bij ons over de vloer. Ik verlangde naar een plek voor mezelf."

"Mootje heb ik twaalf zussen gegeven. Ook zij wordt gék van de drukte. Om daaraan te ontsnappen, bouwt ze een houten iglo waar ze zich kan terugtrekken in haar fantasiewereld."

Hoe ging u daar zelf mee om?
"Ik sloot me vaak op in het toilet. Daar kon ik uren zitten. Toen ik een walkman kreeg, zonderde ik me af met mijn muziek. Ik speelde ook veel buiten met kinderen uit de buurt en met mijn nichtjes. Mijn broers en zussen waren veel ouder, daar vond ik weinig aansluiting bij." "Als er bezoek kwam, dacht ik: o god, ik moet hier weg, en dan hoopte ik dat ik naar buiten mocht."

Begrepen uw ouders dat?
"Nee. Voor mijn moeder stond alleen willen zijn gelijk aan eenzaamheid. Niemand wil eenzaam zijn, dus waarom zou je je terugtrekken? Maar ik was juist eenzaam in die grote groep mensen. Daar werd ik doodongelukkig van."

Nog steeds. Ze bezoekt dan ook zelden een filmfestival. Vreemd voor iemand die film studeert, vonden haar studiegenoten. "Tijdens mijn opleiding was dat echt een ding. Je hoorde er pas bij als je naar bepaalde festivals ging."

Een vies gezicht. "Daar stond iedereen met elkaar in filmquotes te praten. Verschrikkelijk. Wat doe ik hier? dacht ik."

Gelukkig waren daar de wijze woorden van een beroemde Deense acteur. "Geen idee meer wie het was, maar deze ster zei dat hij alleen films zag in de bioscoop of thuis. Filmfestivals vond hij onzin. Toen hoefde ik daar van ­mezelf nooit meer heen. En het kon me niet schelen wat anderen daarvan zouden vinden."

De hoofdpersonen in Hakima's verhalen zijn eigenwijze kinderen die zich weinig van hun omgeving aantrekken. Ze zoeken naar manieren om zich niet te hoeven conformeren, liggen daardoor overhoop met hun ouders, of strenge leraren.

Wat hebt u gemeen met je hoofdpersonen?
"Best veel. Ik heb alles altijd op mijn eigen manier gedaan. Op school en thuis werd er heel zwart-wit gedacht: ik moest een goede opleiding volgen en vervolgens een baan vinden waarmee ik veel geld kon verdienen. Toen ik zei dat ik films wilde maken, werd me dat door iedereen afgeraden. Daarmee kon ik toch geen bestaan opbouwen?"

"Volwassenen hebben vaak bepaalde ideeën over hoe je moet worden. Omdat ze ouder zijn, denken ze alles te weten. Wacht maar tot je zo oud bent als ik, zeggen ze dan. Ik dacht vaak: zo'n leuk voorbeeld ben jij helemaal niet, zo ben ik niet van plan te worden."

Een tevreden glimlach. Missie geslaagd. In tegenstelling tot de rest van haar familie heeft ze geen negen-tot-vijfbaan. "Mijn zussen snappen inmiddels wat ik doe. En ze vinden het interessant." Elouarti's vader is vijftien jaar geleden overleden. Hij was blij dat ze studeerde, maar heeft van haar filmprojecten weinig meegekregen. Twee jaar geleden zag haar moeder haar korte film Mina Moes, die vertoond werd tijdens CineKid.

"Die vond ze mooi. Ze begrijpt alleen niet alles: toen we samen eens naar het nieuws keken, legde ik uit dat ik ook televisie maakte. Wat dan? vroeg ze. Ik vertelde dat ik verhalen bedácht, in ­tegenstelling tot de op feiten gebaseerde nieuwsitems, en die verfilmde. Maar wat als ze erachter komen? wilde ze weten. Dat je alles verzonnen hebt - dat je liegt?"

Ze schaterlacht, pakt het prentenboek erbij en slaat het open op de eerste bladzijde. Een kleurige illustratie van een volle woonkamer. "De vrouw in het midden is net mijn moeder. Ze kan niet lezen, maar zal zich zeker herkennen in de plaatjes."

Waarom schrijft u voor kinderen?
"Dat is niet bewust zo gegaan. Het Mediafonds bood me het coaching-traject Kind en Kleur aan. Ik had niks met kinderen. Of met kleur. Maar ik dacht: het ergste wat me kan gebeuren, is dat ik iets leer. Dus waarom niet? Het is een van de beste dingen geweest die ik heb gedaan."

"Wat me fascineert aan kinderen, is dat ze nog bevlogen zijn. Ze gaan op in wat ze doen, zijn niet bezig met wat ze allemaal willen bereiken. Ze helpen me herinneren aan hoe het ook kan."

Ze wijst op het poppetje in het midden van de overvolle huiskamer. Twee staartjes aan weerszijden van haar hoofd, een boos gezicht. "Zo was ik ook. Ik voelde me zo machteloos en gefrustreerd. Ik ga naar Amerika, dacht ik. Ik keek naar Amerikaanse tv-series. Daar leek het me stukken georganiseerder. Rustiger." Haar ­eigen huis in De Baarsjes is heilig, zegt ze.

"Niet dat ik me daar nu de hele dag opsluit. Als ik een tijd niemand heb gezien, ga ik heus wel naar buiten om mensen op te zoeken. Maar nu kan ik daar tenminste zelf over beslissen."

Mootje ligt vanaf deze week in de winkels. Op 5 juli om 15.30 uur wordt eruit voorgelezen bij De Nieuwe Boekhandel, Bos en Lommerweg 227.

CV
Geboren: Hakima Elouarti is geboren op 3 juni 1977, Amsterdam. 1989 – 1995: havo en vwo aan het Mondriaan Lyceum. 1996 – 2005: voorlichting, publiciteit en informatie aan Hogeschool Inholland en film- en televisiewetenschappen aan de UvA. Elouarti werkte als regieassistent bij filmproducties als Shouf shouf, Flirt en Het paard van Sinterklaas. In 2007 won ze de nieuwkomersprijs bij het Leids Filmfestival met Sight Unseen. Ze volgde coachingtraject Kind en kleur bij het Mediafonds en schreef de korte film Mina Moes. Voor het Hollandse Nieuwe Festival van MC Theater schreef ze het stuk Wereld van karton. Momenteel werkt ze aan het theaterscript van Mootje. Hakima Elouarti woont in Amsterdam-West.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden