LOWLANDS

Moet Lowlands de Alpha-tent niet eens gaan afbreken?

Deze week exact twintig jaar geleden beleefde 'A Campingflight To Lowlands Paradise' zijn eerste editie. Weinigen konden op die matig bezochte eerste editie (amper 8.000 bezoekers) voorzien dat het festival binnen enkele jaren zou uitgroeien tot een van de meest toonaagevende festivals van Europa. Inmiddels is 'Lowlands' die status, behalve in Nederland, al wel weer een tijdje kwijt. En ook in eigen land wordt er door nieuwe concurrenten flink aan de stoelpoten van Lowlands gezaagd. Moet de organisatie niet eens gaan nadenken over een ingrijpende vernieuwing van 's lands populairste festival? Nee, zegt festivaldirecteur Eric van Eerdenburg in reactie.

De Alpha, het hoofdpodium van Lowlands. Beeld ANP

Het begon in 1993 met twee tenten in de klei van de Flevopolder, destijds ruim voldoende om de kleine 8.000 nieuwsgierigen te huisvesten. De naam was ontleend aan een festival dat in 1967 en '68 in Utrecht plaatsvond, maar het festival was in feite een outdoor-voortzetting was van de legendarische, in Rotterdam gehouden indoorfestivals 'Pandora's Box' (1983 t/m '85) en 'Ein Abend in Wien' (1991).

Binnen enkele jaren groeide Lowlands uit tot een van dé festivalfavorieten van West-Europa. De opzet en aanpak van het festival leken vooral afgekeken van het Engelse Glastonbury-festival. Dat betekende niet alleen alternatieve (rock-) muziek, maar een mengeling van kunstdisciplines: Naast muziek ook, film, toneel, comedy, literatuur, dans en debat. Verrassend en trendsettend was (toen ook) dat ieder podium zich in een (soms levensgrote) tent bevond.

Populariteit
Vanaf tweede helft jaren '90, kon Lowlands, op een enkele uitzondering na, steeds het bordje uitverkocht op de deur hangen. Het festival wilde na het eerste jaar geen dagkaarten meer verkopen en zich alleen te richten op passe-partouts. Dit om de bezoeker onderdeel te maken van een totaalbeleving, die een weekend Lowlands is.

De laatste jaren is het festival zelfs binnen een paar uur na het starten van de voorverkoop uitverkocht voordat er dan ook nog maar een artiest bekend is gemaakt. De recessie heeft de afgelopen jaren een hoop slachtoffers gemaakt op de festivalmarkt, maar lijkt geen vat te hebben hebben gehad op Lowlands.

Maar het razendsnel uitverkopen van het festival is nog een van de weinige successen die het festival de laatste jaren boekte. Qua opzet van het festival is er de afgelopen jaren nauwelijks iets veranderd/vernieuwd/verbeterd. De trendsetter van weleer, die Lowlands eens was, lijkt een tevreden doch gemakzuchtige man van middelbare leeftijd te zijn geworden.

Concurrentie
Waar jonge festivals als 'Into The Great Wide Open' en het dit jaar voor het eerst gehouden 'Best Kept Secret' en 'Welcome To The Village' er op een kleinschalige manier vandoor gaan met de Lowlands-formule, blijft een reactie vanuit Biddinghuizen voorlasnog achterwege. Natuurlijk is er elk jaar kritiek op de programmering van het festival, maar het wachten is op een adequate reactie op de ontwikkelingen elders. Een blik op het programma en het festivalterrein van Lowlands, leert dat die dit jaar (nog) niet te verwachten is.

Wat zou Lowlands kunnen doen om zijn grote betekenis voor de festivalkaart te behouden? Het zou bijvoorbeeld de Alpha tent (nu het belangrijkste podium) moeten afbreken. Wat het festival ontbeert is een hoofdpodium waar iedereen aan het eind van de dag samenkomt om te kijken en luisteren naar de headliner van de dag. Voorwaarde is dan wel dat het festival zeker drie acts moet boeken die moeiteloos 40.000 mensen naar de mainstage lokken.

Tweede garnituur
Nu speelt op die plaats, met alle respect, vaak een band die op andere festivals als voorlaatste geprogrammeerd staat. En bovendien op een lachwekkend vroege tijd. Nu gaan op sommige dagen om 22.45 de lichten uit en de hekken van het hoofdpodium dicht, terwijl dat natuurlijk prime-time zou moeten zijn voor een festival van internationale allure.

Zo'n ingreep zou een enorme boost betekenen voor de sfeer een saamhorigheid op Lowlands, de organisatoren zouden, (als ze dat nog niet gedaan hebben) eens een kijkje moeten nemen bij het Deense Roskilde. Daar staan aan het begin van iedere festivalnacht 60.000 mensen klaar om met z'n allen naar de afsluiter van de dag te kijken, iets wat nu juist die unieke sfeer op dat festival kenmerkt.

Een hoofdveld in plaats van een hoofdtent zou de tweespalt onder de bezoekers wat kunnen doorbreken. De laatste jaren is er een duidelijke tendens waarneembaar dat het publiek van Lowlands zich in twee groepen heeft opgesplitst: Het 'bandjesvolk' en het 'uitgaanspubliek'. De eerste groep is om 23.00 wel klaar met de dag, terwijl voor de tweede groep de festivaldag dan net begonnen lijkt. Natuurlijk lokt de programmatische aanpak van het festival dit een beetje uit, maar als Lowlands zich de komende jaren weer wil gaan onderscheiden en terugkeren in de Europese top 10 van de beste festivals, zijn veranderingen noodzakelijk.

Seasick Steve, in 2011 op Lowlands, dit jaar ook weer. Beeld epa
Lowlands 2013 in aanbouw, linksonder de Bravo-tent en midden boven India. Beeld anp
Beeld anp
De snikhete editie van 2012. Beeld anp
En het iets minder florissante weer op editie 2011. Beeld anp
Typisch Lowlands: met je tentje in de polderklei kamperen (1998). Beeld ANP
Publiek op de derde editie van Lowlands (1995). Beeld ANP
Orange Stage, het indrukwekkende hoofdpodium van Roskilde. Beeld EPA
Op het veld voor het Pyramid-stage op Glastonbury kunnen 100.000 mensen terecht. Beeld AFP

In een reactie op bovenstaande zegt festivaldirecteur Eric van Eerdenburg: 'Nee, de Alpha gaat niet verdwijnen. Er kunnen 30.000 mensen op het alpha terrein, met en zonder tent. Dus fijn dat ie er is. Als het regent en als er heel veel zon is ook. Een tent geeft een veel directere respons aan de spelende bands; het applaus klinkt harder, de band wordt meer opgejuind, de sfeer is beter, de beleving intenser, de saamhorigheid groter.'

'Ik wil nu juist geen hoofdpodium met AAA garnituur bands. Daar komt het Lowlands-publiek niet voor. Die komen vooral voor het avontuur en de nieuwe bands die nog niet de stap naar een groot publiek hebben gemaakt. Er zijn al festivals genoeg met dat ene hoofdpodium met die ene act waar iedereen voor komt. Lowlands heeft een andere strategie. Het is een groot festival met veel 'kleine' podia. Ieder podium zijn eigen 'runners up' en 'headliners' Eigenlijk stel je voor om van Lowlands een soort Rock Werchter te maken. Als ik dat ene hoofdpodium zou moeten faciliteren dan moet ik het gebied waar nu Bravo, X-ray, India en Hacienda staan ontruimen en een grote zwarte podium kast neerzetten. Dat is het einde van Lowlands en er zou 'just another headliner' festival betekenen.'

Van Eerdenburg vervolgt: 'Lowlands stopt niet om 22.45 maar gaat door tot 05.00u. Het nachtprogramma is ook programma en van een bijzonder hoog niveau in de vernieuwende elektronische muziek (India,Bravo en X-ray). Daarnaast ook ander aanbod als TittyTwister (rock), Grolsch- alternative dance (pop/rock), Lima world- (balkan,afro etc.) en latin/soul/hiphop in Hacienda-voorheen Groove Tube. Nacht comedy programma, nacht film-programma. Alles toegesneden op een 'alternative' publiek.'

'Wat betreft de vermeende tweedeling: de laatste alternatieve stromingen die echt vernieuwend zijn en dus een plek moeten hebben in het Lowlands festival is electronische muziek. Wij maken daarin uitdrukkelijk de keuze geen jip en janneke house te programmeren. De jongste generatie bezoekers luisteren naar zowel Arctic Monkeys als Disclosure en Maya Jane Coles. Het is een deel van de bezoekers (van middelbare leeftijd) die daar wellicht wat moeite mee hebben en niet mee kunnen in deze nieuwe eclectische smaakcocktail. De nieuwe generatiekloof?' Aldus van Eerdenburg.

Lowlands-festivaldirecteur Eric van Eerdenburg Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden