PlusAchtergrond

Moet een streamingdienst zich met de inhoud van een podcast bemoeien? Spotify zelf vindt van niet

De lijst van artiesten die Spotify verlaten vanwege de weigering van de streamingdienst om de omstreden podcast van Joe Rogan te verwijderen wordt steeds langer. Kan Spotify volhouden dat het slechts een doorgeefluik is dat niet verantwoordelijk is voor inhoud van zijn aanbod?

Stefan Raatgever
Joe Rogan in 2020 als commentator tijdens een vechtsportwedstrijd in Florida. Van zijn populaire podcast zijn onlangs de meest omstreden afleveringen van Spotify verwijderd. Beeld AFP
Joe Rogan in 2020 als commentator tijdens een vechtsportwedstrijd in Florida. Van zijn populaire podcast zijn onlangs de meest omstreden afleveringen van Spotify verwijderd.Beeld AFP

Spotify-oprichter Daniel Ek deed deze week zijn uiterste best de geest terug in de fles te krijgen. In een brief aan zijn medewerkers vertelde Ek hoezeer het hem speet dat zij lijden onder de controverse rond de omstreden Amerikaanse podcastpresentator Joe Rogan.

Ek zei onomwonden dat de uitspraken van Rogan niet passen bij de waarden van het bedrijf. Toch weigert hij hem zijn podium te ontnemen. Ek zei te geloven dat ‘het laten zwijgen van stemmen’ niet de oplossing, maar juist ‘een glibberige weg’ is. Hij pleit voor open debat.

Afleveringen verwijderd

Toch verwijderde Spotify de afgelopen dagen 119 afleveringen van Rogans podcast, waarin onder meer de werkzaamheid van coronavaccins in twijfel werd getrokken en ook racistische uitspraken werden gedaan. Waarom de uitzendingen tot voor kort wel mochten blijven staan, vermeldde Ek niet. Eerder kondigde hij al aan extra stappen te zetten tegen misleidende informatie. Ook Rogan zelf beloofde voortaan zijn best te doen zijn show ‘beter in balans te brengen.’

Niettemin blijft de lijst van artiesten en podcasters die eisen dat Spotify, ’s werelds grootste streamingdienst met ruim 400 miljoen gebruikers, afscheid neemt van Rogan gestaag groeien.

Neil Young was de eerste die uit protest zijn muzikale catalogus liet verwijderen. De rockveteraan toonde zich dinsdag niet onder de indruk van Eks laatste statement. Young peinst er niet over zijn muziek te laten terugkeren en stelt zelfs dat niet Rogan, maar Ek het echte kwaad in deze zaak is.

Elf miljoen luisteraars

Na Young volgde eind januari Joni Mitchell met een boycot. En inmiddels hebben ook David Crosby, Graham Nash en Stephen Stills (ooit samen met Young een fameus kwartet) aangekondigd hun muziek weg te halen. India Arie deed hetzelfde. Net als Nils Lofgren, gitarist van de E-Street Band van Bruce Springsteen. Berichten dat The Boss zelf soortgelijke plannen heeft, blijven vooralsnog onbevestigd.

Deelname van een artiest van het kaliber Springsteen zou de actie van de artiesten vleugels geven. Neil Young is een grote naam, maar op Spotify een relatief kleine speler. Zijn muziek trekt maandelijks zo’n zes miljoen luisteraars. De podcast van Rogan heeft elf miljoen luisteraars. Per aflevering.

De keuze van Ek, een 38-jarige Zweed die de Spotifydienst van nul af opbouwde vanaf zijn studentenkamer in Stockholm, lijkt zo ook deels ingegeven door een blik op de bedrijfsbalans. De koers van het aandeel Spotify zakte de afgelopen weken met ongeveer 15 procent. Daar kwam nog 1,5 procent bij toen maandag bekend werd dat het rechtspopulistische online platform The Rumble 100 miljoen dollar over heeft om Rogans podcast over te nemen.

‘Niet ons product’

De vraag hoe Spotify zich moet gedragen, lijkt samen te vallen met de vraag of een streamingdienst dezelfde status heeft als een uitgever, een omroep of een radiostation en zich dus met inhoud van zijn aanbod moet bemoeien. Ek vindt van niet. ‘Hoewel Joe Rogan een exclusieve licentie heeft, is zijn podcast niet ons product. Hij hoeft zijn gasten niet met ons te overleggen. We beoordelen zijn content pas na publicatie.’

Het lijken papieren argumenten zoals ook Facebook die aanvankelijk gebruikte om zich niet te zeer te hoeven inspannen om nepnieuws tegen te gaan. Facebook paste uiteindelijk zijn algoritmes aan nadat verschillende landen hadden gedreigd het bedrijf hier met wetgeving toe te dwingen. Spotify lijkt zich laat of niet ten volle te realiseren dat het ‘hosten’ van politieke podcasts iets anders is dan het aanbieden van een catalogus met Motownmuziek.

Gedragscode, zoals YouTube doet

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Digitalisering stelde zich in januari op het standpunt dat Spotify niet genoeg doet om de verspreiding van valse informatie aan te pakken. ‘Het is ontzettend belangrijk dat platforms als Spotify zorgen dat desinformatie niet verder wordt verspreid.’

Van Huffelen roept Spotify op zich aan te sluiten bij een Europese gedragscode waaraan onder meer Facebook en YouTube, dat onder meer de talkshow van rapper Lange Frans verwijderde, zich al wel houden. Gevraagd naar een reactie onthield de Nederlandse afdeling van Spotify zich van commentaar.

Uiteraard staan concurrerende streamingdiensten ondertussen te juichen bij het weglopen van artiesten bij Spotify. Apple Music was er snel bij met reclame-uitingen waarin de dienst zichzelf neerzette als ‘Home of Neil Young’. Online radioplatform Sirius richtte een compleet aan Young gewijd kanaal in.

Aan de andere kant vragen ook minder grote artiesten aandacht voor hun positie. Onder anderen de Amerikaanse rapper Open Mike Eagle – maandelijks 163.000 luisteraars – benadrukte dat Young en consorten in een bevoorrechte positie verkeren dat zij de streamingverdiensten wel kunnen missen. Dat kan hij niet, zei hij, ook al bedragen de inkomsten bij Spotify niet meer dan ongeveer 0,003 cent per afgespeelde stream.

Hier gaat de controverse over

Hoewel Joe Rogan een reeks aan controversiële uitspraken op zijn naam heeft, richtte de woede van een groep van 270 Amerikaanse artsen en wetenschappers zich vooral op de podcastaflevering waarin de eveneens omstreden viroloog Robert Malone te gast was. Rogan stelt daarin dat er een gerucht gaat dat Amerikaanse ziekenhuizen per coronadode betaald krijgen door de overheid. Malone antwoordt daarop bevestigend dat dit ‘al geen geruchten meer zijn’.

Rogan is een 54-jarige voormalig vechtsportcommentator en standupcomedy-artiest die sinds 2009 The Joe Rogan Experience presenteert.

Sinds 2020 is deze podcast, die geldt als de best beluisterde ter wereld, exclusief te horen op Spotify. De streamingdienst betaalde toen 100 miljoen dollar voor Rogans gehele catalogus.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden