PlusFilm

Moeder Aarde slaat (weer) terug in Godzilla II

Afval scheiden helpt niet meer: in Godzilla II: King of the Monsters ontwaken reusachtige monsters uit een eeuwenlange slaap om de vervuilers op te ruimen.

Zeemonster Godzilla in gevecht met de driekoppige draak Ghidorah.Beeld Warner Bros. Entertainment

Godzilla wordt dit jaar 65, maar een rustige oude dag is het radioactieve reuzenreptiel niet gegund. Dat is nu eenmaal het lot van Godzilla, die in een lange reeks Japanse monsterfilms en een paar Amerikaanse varianten meestal symbool stond voor de reactie van Moeder Aarde op de misdragingen van de mensheid.

De Japanse filmmaker Ishiro Honda reageerde met de eerste film in 1954 op de Amerikaanse atoomproeven in de Stille Oceaan. Honda haakte onverbloemd in op de actualiteit met zijn reconstructie van een spraakmakend ongeluk, waarbij de bemanning van een Japanse tonijnvissersboot door een atoombomtest met een dodelijke dosis radioactiviteit werd besmet. Het was alsof de vernietiging van Hiroshima en Nagasaki in 1945 slechts de opmaat vormden tot een onafwendbare nucleaire apocalyps.

In Honda’s klassieke tragedie leidt de atoomproef tot het ontwaken en muteren van een prehistorisch zeemonster, dat met veel geweld en verwoesting naar Tokio optrekt en alleen met een nieuw massavernietigingswapen gestuit kan worden. De boodschap was duidelijk: wanneer de hoogmoedige mens oerkrachten losmaakt om vernietiging te zaaien is het einde zoek en gaat de hele wereld naar de ratsmodee.

Klantenbinding

Die boodschap kwam in de Japanse versie beter uit de verf dan in de met nieuwe opnamen bewerkte Amerikaanse versie, waarin acteur Raymond Burr als Amerikaanse journalist verslag doet van de verwoestingen en Honda’s afrekening met politieke incompetentie sneuvelde. Die bastaardversie ging in 1956 met de titel Godzilla, King of the Monsters! de halve wereld rond en droeg daarmee toch bij aan de gestage opmars van de kolos.

Dat de nieuwe Amerikaanse film vrijwel dezelfde titel draagt, is gepast. Het vervolg op de fraaie herintroductie Godzilla (2014) staat met één kolossaal been in de Japanse filmgeschiedenis en met het andere in de huidige ­Holly­wood­praktijk, waarin immer uitdijende fictieve universa voor klantenbinding moeten zorgen. De film is namelijk ook een vervolg op Kong: Skull Island (2017), waarin een Amerikaans expeditieteam anno 1973 op het verborgen eiland van de reuzenaap King Kong belandt.

Inhakend op de Marvel-superheldenfilms eindigde de aftiteling van die film met een aankeiler voor een strijd tussen King Kong en Godzilla. Dat trucje wordt bij Godzilla II: King of the Monsters nog eens overgedaan. Aan een robbertje worstelen met de aap komt Godzilla in de film nog niet toe: hij heeft de handen vol aan andere reuzenmonsters, die in het jargon uit het zogenoemde MonsterVerse van producent Legendary Pictures titanen worden genoemd.

Duistere natuurfenomenen

Het Amerikaanse productiebedrijf kon in de monster­catalogus van de Japanse filmstudio Toho naar believen nieuwe prijsdieren rekruteren en haalt drie klassieke tegenstanders van Godzilla van stal. De reuzenvlinder Mothra, de vuurvogel Rodan en de driekoppige draak Ghidorah krijgen dezelfde behandeling als de ster van de film in 2014 ten deel viel. Op basis van de oorspronkelijke man-in-monsterpakvarianten worden ze buitengewoon fraai en imposant tot leven gewekt en als ongrijpbare, in duisternis gehulde natuurfenomenen gefilmd.

Die keuze versterkt het mythische karakter van de titanen en past bij de eco-apocalyptische toonzetting van de film. Het is daarom jammer dat we bij de menselijke personages met een huwelijkscrisis worden geconfronteerd die aan de echtscheidingsperikelen in Jan de Bonts tornadospektakel Twister herinneren. De relatiecrisis is een gevolg van Godzilla’s bezoek aan San Francisco in de vorige film, waarbij de in bio-akoestiek geschoolde Vera Farmiga en gedragsbioloog Kyle Chandler hun zoontje verloren.

In haar filmdebuut is de uit Stranger Things bekende Millie Bobby Brown het kind van de rekening, dat laverend tussen haar ouders geen tijd krijgt om haar betreurde broertje te missen, maar intussen wel alle theorieën over het gedrag en de motivatie van de titanen in haar oren knoopt. Dat is verstandig en komt natuurlijk nog van pas, want net als in de Japanse voorbeelden schieten het leger en de politiek danig tekort in de monsterbestrijding. De wereld van Godzilla is net de echte wereld: de mensheid maakt brokken, de autoriteiten gooien nog wat olie op het vuur en een dapper schoolmeisje weet raad.

Godzilla II: King of the Monsters

Regie Michael Dougherty
Met Kyle Chandler, Vera Farmiga, Millie Bobby Brown
Te zien in Arena, City, De Munt

Eerbetoon

Godzilla II: King of the Monsters is opgedragen aan twee illustere Japanners, die beiden hun steentje bijdroegen aan de opmars van het nationale filmmonster. Yoshimitsu Banno (1931-2017) was een van de producenten van de film, maar genoot vooral aanzien als regisseur van de elfde Godzillafilm Godzilla vs Hedorah (1971), ook bekend als Godzilla vs the Smog Monster, waarin de kolos tegen een wandelende gifbelt strijdt. Dat ecologische thema keert in de nieuwe film terug.

Haruo Nakajima (1929-2017) verzette letterlijk bergen om Godzilla tot leven te wekken. Hij was de stuntman en monstervertolker die in de eerste twaalf Godzillafilms in rubber monsterpakken in miniatuurversies van Tokio en omstreken rondstampte. Een paar maanden voor zijn monsterdebuut in Godzilla (1954) speelde hij een bandiet in Akira Kurosawa’s klassieker Seven Samurai.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden