PlusOutsiderwear Festival

Modefestival met bijzondere ontwerpers: ‘We zijn allemáál niet normaal!’

Voor het Outsiderwear Festival werden creatieven met een verstandelijke beperking, een dakloze achtergrond of psychische kwetsbaarheid gekoppeld aan kunstenaars en modemerken als Bonne Suits, Patta en Hardeman. De verrassende resultaten zijn op diverse plaatsen in de stad te zien en te koop.

De collectie betekend ondergoed van Bruin Parry en Jan Hoek. Beeld Afsaneh Ghafarian en Jonna Bruinsma
De collectie betekend ondergoed van Bruin Parry en Jan Hoek.Beeld Afsaneh Ghafarian en Jonna Bruinsma

De zeskoppige electro-hiphopband The Choolers uit Brussel, optredend tijdens de kick-off van het Outsiderwear Festival in de Melkweg, is het schoolvoorbeeld en de droom van beeldend kunstenaar Jan Hoek. De twee frontmannen, die in het Frans rappen, hebben het syndroom van Down, de band toert al jaren succesvol door Europa. Hoek: “Dat is wat wij ook in de mode- en kunstwereld willen veroorzaken, dat die gescheiden werelden door elkaar heen gaan lopen.”

Vruchtbaar en enerverend

Twee jaar is Hoek met het Outsiderwear Festival bezig geweest, waarbij hij creatieven met een verstandelijke beperking, een dakloze achtergrond of psychische kwetsbaarheid koppelde aan kunstenaars en modemerken. Daarbij kreeg hij hulp van kunstenaar Wieger Windhorst en Iris Ruisch (van Stichting M-ODE), en steun van tien fondsen, waaronder het Fonds voor Cultuurparticipatie.

Doel: laten zien dat een samenwerking tussen in- en outsiders voor beide partijen vruchtbaar en enerverend is. “Op dagbestedingsateliers zie ik zoveel talentvolle mensen die niet mee mogen doen met de echte kunstwereld. Er is tegenwoordig wel meer aandacht voor outsiderkunst, met een eigen museum en een eigen biënnale, maar het is bijna nooit gemixt met de reguliere kunstscene.”

Hoek is ook oprichter van de Stichting Captain Hoek, die eveneens de wereld van in- en outsiderkunstenaars bij elkaar brengt en daar een geweldige gekke wereld van wil maken. De stichting runt een permanente ruimte in het nieuwe Sexyland World in Noord. “Ik ken niet één kunstenaar met een normaal werkend hoofd, maar in de kunstwereld bestaat er een indeling dat de één wel normaal is en een ander niet, maar we zijn allemáál niet normaal, dat is juist zo leuk.”

Witte Zeemanslips

Jarenlang ging Bruin Parry – sinds zijn geboorte het oppaskind van Jan Hoek – naar dagbestedingsatelier Bijzonder Amsterdams Noord en naar de Outsider Art Galerie, maar inmiddels werkt hij de hele week als studio-assistent bij Hoek. Voor het Outsiderwear Festival maakten ze samen een onderbroekenlijn. Witte Zeemanslips werden gekocht, label eruit, eigen label erin, en daarna flink met textielstift aan de slag. De tekeningen erop beslaan het brede interesseveld van het duo. Zo staan er portretten op van alle mensen die ooit op Bruin hebben gepast, de tekst van zijn lievelingsliedje (Kip, het meest veelzijdige stukje vlees, kip), gemixt met door Miró geïnspireerde kunstwerken. Eenmaal bezig had Bruin de smaak te pakkenL: het leverde 160 onderbroeken op. Zijn moeder: “Koop ze alsjeblieft, anders neemt hij ze allemaal mee naar huis.” Gaat Parry de onderbroeken zelf ook dragen? “Nee zeg, maar ik hang er wel één ingelijst aan de muur.”

Bruin wilde ook graag een fotoshoot doen met sexy dames, zegt Hoek. “Dat doe ik soms ook, dus waarom zou hij dat niet mogen? Het bleek een leermoment over consent en over je professioneel gedragen op de set. Uiteindelijk stond hij als een keurig beleefd jongetje achter de camera.”

De onderbroeken en foto’s zijn nog een week te zien en te koop (€50,-) in de pop-upstore van Galerie Fleur en Wouter in Lil’ Amsterdam in het Centraal Station. Zaterdag is er tussen 15.00 en 17.00 uur een onderbroekenperformance en worden er slips live betekend.

Onderdeel van de Pattafamilie

Bij de selectie is door Jan Hoek gekozen voor kunstenaars die zelf ook een beetje outsider zijn, uit Amsterdam, Almere, Rotterdam, België en Nigeria. In totaal komen zo’n veertig in- en outsiders samen in een programma vol tentoonstellingen, workshops en rondleidingen. De eventuele winst van verkochte producten wordt niet uitbetaald – outsiderkunstenaars hebben een persoonsgebonden budget (PGB) dat ze kunnen kwijtraken – maar gaat in een potje dat aangewend kan worden om samen weer een nieuw product te ontwikkelen.

Dat gaat zéker gebeuren, zegt Guillaume Schmidt, medeoprichter van Patta, want er was een goede klik met de outsiders met wie hij samenwerkte. “Ze zijn hartstikke autonoom, het werk van Desmond Tjon A Koy is super gedetailleerd, hij werkte bijna een jaar aan de tekening waarop het T-shirt is gebaseerd. Hij en Regilio Benjamin zijn onderdeel van de Pattafamilie geworden, we gaan een leuke toekomst tegemoet. Desmond is nu met een stop-motionfilm bezig, wij gaan kijken hoe we hem kunnen helpen bij de presentatie.”

Schmidt zocht op de werkplaats van de Outsider Art Galerie in de Hermitage naar raakvlakken tussen Patta en het werk en de achtergrond van de kunstenaars. “Regilio heeft net als wij veel connectie met kleur en hij heeft een atletiekverleden, wij hebben een eigen running team. Desmond is net als Pattaontwerper Vincent van de Waal erg into Westcoastmuziek, zijn keuze voor de ode aan rapper MC Eiht uit Compton was dan ook meteen vier handen op één buik.” De twee T-shirts zijn pas in september verkrijgbaar, info over aanmelding is te vinden op patta.nl

Ode aan Hallyday en Oum Kalthoum

De Belgische alleskunner Marie Bodson werkt in La S Grand Atelier in het Belgische Vielsalm, waar ze ingenieuze draadjesmaskers maakt, patchworkt en borduurt. Ze werkte samen met de Algerijns-Belgische Kenza Taleb aan een kledingcollectie die een ode was aan hun idolen Johnny Hallyday en Oum Kalthoum. Taleb werkt als sociaal werker in Brussel en is tevens oprichter van het merk Kasbah Kosmic, waarvoor ze traditionele kleding uit Algerije en omstreken upcyclet, verknipt en mixt met Westerse vintage- en sportkleding.

De kick-off-show van Kenza Taleb (Kosmic Kasbah) en Saaber Bachir/Marie Gobson. Beeld Afsaneh Ghafarian en Jonna Bruinsma
De kick-off-show van Kenza Taleb (Kosmic Kasbah) en Saaber Bachir/Marie Gobson.Beeld Afsaneh Ghafarian en Jonna Bruinsma

Daarnaast werkte Taleb samen met Saaber Bachir, een 25-jarige multidisciplinaire kunstenaar uit Brussel die veel tijd doorbrengt op Atelier Indigo in Etterbeek en dol is op blingbling. Samen maakten ze sieraden van stof. Taleb: “Beide projecten waren een les in slow fashion, ik moest me aanpassen aan hun ritme. Als we in de mode-industrie doodmoe zijn, gaan we tóch door. Terwijl Marie gewoon zegt: ‘Sorry, ik ga nu slapen’. Daar kunnen we wat van leren. What’s next? Saaber was een tikkeltje teleurgesteld dat hij geen kleding heeft gemaakt, dus die kans wil ik hem in de nabije toekomst geven.”

Bas Kosters

Al sinds lange tijd komen de spelers van theaterwerkplaats LeBelle op maandag samen in de studio van Duran Lantink, winnaar van de Amsterdamprijs 2020, waar ze werken aan een ode aan hun favoriete celebrity, variërend van Ali B tot Michael Jackson, en passende outfits maken. Een op The Factory van Andy Warhol geïnspireerde museumshow, inclusief film, zal later dit jaar te zien zijn in Museum van de Geest | Outsider Art.

Ayse Somuncu en Bas Kosters. Beeld Afsaneh Ghafarian en Jonna Bruinsma
Ayse Somuncu en Bas Kosters.Beeld Afsaneh Ghafarian en Jonna Bruinsma

De combinatie van Bas Kosters met Ayse Somuncu is een match made in heaven. Hun kleurrijke sprookjeswerelden vloeien naadloos in elkaar over. Kosters: “Ayse werkt puur vanuit haar intuïtie, bijzonder om te zien, bij mij zitten vaak allerlei esthetisch voorgeprogrammeerde keuzemogelijkheden in de weg van ongeremde creativiteit, hoezeer ik ook mijn best doe om dat wel te belichamen.”

Klapper van de avond waarmee het festival in de Melkweg werd afgetrapt was het rapduet tussen Sophie Hardeman en Alex Naber, dichter, kunstenaar en performer, geboren met het syndroom van Down. Over hem is een boek geschreven, Alex is een meisjesnaam. Naber werkt enkele dagen per week bij Atelier A93 in Almere en is door zijn creatieve en genderbending persoonlijkheid een ideale samenwerkingspartner voor Sophie Hardeman, de ex-Rietveldstudent die momenteel zeer succesvol is in Los Angeles, met fans als Rihanna, Cardi B en Lil Nas X. “Alex en ik hebben beiden overlappende genderfluïde interesses.”

Alex Naber. Beeld Afsaneh Ghafarian en Jonna Bruinsma
Alex Naber.Beeld Afsaneh Ghafarian en Jonna Bruinsma

Wederzijdse bewondering

Omdat Hardeman in LA woont, kreeg ze in het begin hulp van haar moeder Els Hoonhout. “We zaten met elkaar in een productieve werkflow met Zoomcalls met Alex om 2 uur ’s nachts, LA time. Alex tekende zijn droomjurk, roze, met zijn hoofd erop en uitsneden voor een paar billen, ik heb die zo precies mogelijk geprobeerd na te maken.”

Samen schreven ze de rap Wie ben ik, telkens een paar zinnen heen en weer per mail. Hardeman is vastbesloten om contact te blijven houden met Alex, er zijn zelfs al plannen voor een tweede performance. “Samenwerkingen komen altijd voort uit wederzijdse bewondering maar ook iets van representatie, ik zie mijzelf in Alex. We zijn allemaal bezig om onszelf op een bepaalde manier te presenteren, binnen de kunst- en modewereld, maar eigenlijk overal, maar Alex is zo erg zichzelf! Daar heb ik veel bewondering voor.” Daarnaast werkte Hardeman in LA ook samen met Jimmy Webb, een graffitikunstenaar met schizofrenie, aan een kleine capsulecollectie. Alles is te zien (en deels te koop) bij Droog Design.

Outsiderwear Festival tot 24 juli (op diverse locaties langer). Voor deelnemende kunstenaars, merken, shops, galeries en andere verkoopplekken, zie outsiderwear.nl

Kort modenieuws

Donderdag opende ST.APE (spreek uit: Saint Ape) haar deuren op Cornelis Schuytstraat 16. De drie mannen achter het merk, inclusief Jonathan Chris­topher, die voorheen werkte bij Karl Lagerfeld, gebruiken deadstock materiaal van gerenommeerde modehuizen. In het atelier worden stuks naar idee van de klant gemaakt, de eigen couturecollectie verkocht, én zogeheten couture-à-porter.

Acteur Timothée Chalamet helpt zijn buddies een handje door in Cannes een ‘In God We Trust’ T-shirt te dragen van Elara, het normcore cultlabel van het independent filmproductie­bedrijf van Josh en Benny Safdie. Volgens de broers reserveer je met het shirt alvast ‘a spot in heaven with Armageddon and God himself!’. Álle producten op de website waren in no time uitverkocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden