Plus

Misdaadjournalisten komen met vervolg op Mocro Maffia

Na bestseller Mocro Maffia komen Marijn Schrijver en Wouter Laumans met een vervolg: Wraak. ‘Jongens in de cel die dit lezen denken vast: wat een kutboek.’

De plek waar het hoofd van Nabil Amzieb werd gevonden. Beeld ANP

Het is 9 maart 2016, rond half acht ’s ochtends, wanneer duidelijk wordt dat Marijn Schrijver en Wouter Laumans weer een boek te schrijven hebben. Die ochtend wordt pal voor waterpijpcafé Fayrouz op de Amstelveenseweg een afgehakt hoofd op straat gevonden. De misdaadjournalisten hangen ­direct bij elkaar aan de lijn als blijkt dat het gaat om Nabil Amzieb, een 23-jarige Amsterdammer die bepaald niet bekendstaat als zware crimineel.

“Ik weet nog heel goed dat ik jou belde: dit is écht niet goed,” zegt Laumans tegen Schrijver. Een dag daarvoor hadden ze al contact gehad over een onthoofd lichaam in een uitgebrande auto in Zuidoost – dat van Amzieb, bleek later. “Voor mij was dat echt… ze hebben het gewoon dáár neergelegd, in everybody’s face! Over die shishalounge hadden wij in het eerste boek al veel geschreven, dat is het clubhuis van een grote criminele groep.”

Schrijver: “We werden platgebeld om in tv-programma’s te komen vertellen over die plek, en de volgende dag spraken we elkaar weer...” Laumans: “Wat de fuck zijn wij eigenlijk aan het doen? Wij gingen rubriekjes vullen en quotejes geven, maar we moesten gewoon het verhaal hierachter te weten komen, want die jongen was een grote onbekende. Nou, dat heeft tweeënhalf jaar geduurd.”

Parallelle samenleving

Eind 2014 publiceerden Schrijver en Laumans Mocro Maffia. Ze deden jarenlang onderzoek naar een nieuwe generatie Amsterdamse criminelen: vaak jonge, kansarme en beïnvloedbare jongens met een veelal Marokkaanse achtergrond, die bereid zijn voor luttele bedragen grof geweld te gebruiken. Tegen de verwachting in werd het een bestseller, ze verkochten meer dan honderdduizend exemplaren.

Onderzoek in Diemen na de poging tot liquidatie op Peter 'Pjotr' R. Beeld ANP

Schrijver: “Het is een van de eerste boeken over deze subcultuur, en ik denk dat veel mensen daar benieuwd naar waren. Zelfs al woon je naast dit soort jongens, je krijg niets mee van die parallelle samenleving in Amsterdam. We merkten ook dat het boek enorm aansloeg bij jongeren. Nog steeds krijgen we vragen van scholieren voor boekverslagen.”

Mocro Maffia draait om een conflict tussen twee groepen criminelen, dat in 2012 begon met een dubbele liquidatie in de Staatsliedenbuurt. Nadat een van de kopstukken was geliquideerd, dachten Schrijver en Laumans dat de kou wel zo’n beetje uit de lucht was – totdat het hoofd van Amzieb op straat lag en ze hun research weer oppakten. Wraak is een direct vervolg op Mocro Maffia, en toch was het niet meteen duidelijk welke kant het boek op zou gaan. “We hadden lang geen plan,” zegt Laumans. “We wilden niet alle geweldsuitbarstingen opsommen die sindsdien hadden plaatsgevonden, maar een verhaal vertellen met een begin en een eind.” Schrijver: “Wie die jongen was, hoe het krachtveld eruitzag op dat moment: veel leek onoplosbaar. Totdat die PGP-berichten naar boven kwamen.”

Rondrennen met kalasjnikovs

Schrijver bedoelt e-mails die criminelen naar elkaar stuurden via smartphones. Zij waanden zich jaren onbespied doordat berichten van hun peperdure Blackberry’s door PGP-technologie (Pretty Good Privacy) niet te ontcijferen zouden zijn – totdat justitie beslag legde op de servers van de bewuste telecomaanbieder en het het Nederlands Forensisch Instituut lukte de berichten te kraken.

Een klemgereden auto in de Knokkestraat waarvan de inzittenden op weg waren naar een liquidatie. Beeld ANP

Ironisch feit: normaal gesproken worden de berichten na twee dagen gewist, maar wat de criminelen handmatig verwijderden, werd juist bewaard op een server. Zo bleven de meest cruciale berichten bestaan: gesprekken over liquidaties, drugshandel, wapens.

“Daarmee konden we een duidelijke lijn ontdekken, en de lezer laten zien dat veel zaken verband houden,” zegt Laumans. “Belangrijk, want het beeld was lang: die gasten rennen maar wat rond met die kalasjnikovs en schieten elkaar dood. Ze doen maar wat.” Schrijver: “Door die berichten dook in de ogen van het Openbaar Ministerie een opdrachtgever op die een wraakcampagne bleek te voeren vanwege de moord op zijn broer. De ene na de andere crimineel werd aangehouden voor liquidaties, terwijl wij dachten dat die zaken nooit opgelost zouden worden.”

Goudmijn

De gekraakte berichten bleken dus niet alleen een goudmijn voor justitie, maar ook voor journalisten. In sommige gevallen is van minuut tot minuut terug te lezen hoe een liquidatie is gepleegd, en ze geven ook nog eens een zeldzaam intiem inkijkje in een extreem gesloten cultuur.

“Sommige hoofdstukken vond ik zo heftig, die moest ik echt even een paar weken wegleggen,” zegt Schrijver. “De moord op Eaneas Lomp in Krommenie, bijvoorbeeld. Hij zou zijn verraden door een vriend, die hem uitleverde aan de moordenaars. De opdrachtgever stuurde nog instructies door: ‘Schiet hem door zijn hoofd, ballen, nek, armen, benen, tenen, nagels. Overal bloed.’ Zo gruwelijk.”

Marijn Schrijver, freelancejournalist, onder andere werkzaam voor AT5, en Wouter Laumans, programmamaker voor omroep WNL en freelancejournalist voor De Telegraaf en NRC Handelsblad. Beeld ANP

Laumans: “Het greep mij ook erg aan. Of die berichten toen per ongeluk Stefan Regalo Eggermont werd doodgeschoten, een onschuldige huisvader…” Schrijver: “Als ze doorhebben dat ze de verkeerde hebben, schrijft iemand: ‘Ik hoop dat we z’n broer hebben neergeschoten.’ Dus niet: wat erg, we hebben de verkeerde te pakken. En dat ze het wel vervelend vinden, omdat de bestuurder van de vluchtauto alsnog betaald wil worden.”

Niet voor de muziek uit

Laumans: “Het is bikkel-, bikkel-, bikkelhard. En toch las ik veel van die berichten met medelijden. Het zijn zulke jonge jongens, ze weten helemaal niet wat dit voor de rest van hun leven gaat betekenen. Ik dacht vaak: doe dit nou niet! Ze doen het wel, en riskeren nu een levenslange gevangenisstraf.”

“Ik vond het schrijven dit keer ook veel zwaarder. Bij het vorige boek hadden we nog weleens de slappe lach – in het contrast tussen de straatcultuur en de witte Amsterdammer zit veel humor. Nu lukt het me niet meer om te lachen. Het is één bak ellende.”

Niet alleen de inhoud van het boek ontnam Schrijver en Laumans de lol in het schrijven. Sinds Mocro Maffia moesten Parooljournalist Paul Vugts en Telegraafjournalist John van den Heuvel onderduiken vanwege criminele dreiging, en werden er aanslagen gepleegd op het gebouw van De Telegraaf en dat van Panorama.

Wraak richt zich daarom meer op achtergronden dan op scoops, beschuldigingen of geruchten. Laumans: “Het dwingt ons om niet voor de muziek uit te lopen. Je wil natuurlijk niet capituleren, maar een risico nemen is echt geen optie. Als de jongens in de gevangenis dit boek lezen kan ik me voorstellen dat ze denken: godverdomme, wat een kutboek. Als mijn zaak in een boek werd beschreven zou ik er ook niet blij van worden. Maar als het waar is, is het wel waar.”

Wraak. Lewbowksi, €21,99. 224 blz. Beeld Marijn ­Schrijver en Wouter Laumans.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden