PlusBoekrecensie

Miriam Toews schrijft geestig over een liefdevolle strijd tussen twee zussen met een beladen verleden

Niemand zoals ik van Miriam Toews zou dodelijk deprimerend zijn, als de stem van verteller Yoli niet vaak zo luchtig, speels en bijtend geestig was.

Dirk Jan Arensman
null Beeld

‘Mijn moeder kreeg vaak het verzoek een rouwspeech te schrijven,’ zegt de vertelster in Niemand zoals ik van Miriam Toews (1964), ‘omdat ze een luchtige stijl had die speels en rijk aan detail was en tegelijk tot op het bot kon ontroeren.’

Yolandi Von Riesen had het met die typering ook heel goed over zichzelf kunnen hebben (en in het verlengde daarvan uiteraard over Toews) – al heet zo’n ‘speech’ in fatsoenlijk Nederlands natuurlijk een grafrede.

Kort samengevat klinkt de zesde roman van de Canadese Toews, in 2014 verschenen als All My Puny Sorrows en in 2020 verfilmd, loodzwaar. Het verhaal draait namelijk om deze ‘Yoli’, een worstelende youngadultschrijfster in Winnipeg die ‘bij wijze van sociaal experiment’ twee kinderen kreeg van twee verschillende mannen, nu met de tweede man in scheiding ligt en verder ook een nogal rommelig (liefdes)leven leidt. Maar vooral om Yoli’s relatie met haar zus, Elfrieda.

Elf heeft een toegewijde echtgenoot en als briljant en succesvol concertpianiste schijnbaar een droombestaan, maar wordt al haar hele leven geplaagd door hevige depressies. Vroeg in het boek komt ze na een zoveelste zelfmoordpoging op een psychiatrische afdeling terecht. En het voornaamste ‘strijdpunt’ tussen de zussen is dat Yoli wanhopig graag wil dat Elf blijft leven, terwijl die erom smeekt begeleid te mogen sterven.

Verder zijn er schetsen van hun jeugd in een mennonietendorp (Toews groeide op in dat milieu, een vast gegeven in haar boeken), waar hun relatief vrijdenkende vader, die Elfrieda ‘zondige’ pianolessen gunde, óók al uit het leven stapte. Een niet onbelangrijk deel van de roman speelt zich af in een zorginstelling vol onverschillige artsen en verplegers.

Fantasievolle vergelijkingen

Het zou dodelijk deprimerend zijn, als Yoli’s stem niet vaak zo luchtig, speels en bijtend geestig was. Als de dialogen niet zo natuurlijk en levendig klonken, de beschrijvingen niet wemelden van de fantasievolle vergelijkingen en details.

Een volle maan hangt ergens ‘zwaar als een zwangere kat’ aan de hemel. Over het teruggevonden lichaam van haar vader merkt Yoli (quasi)laconiek op: ‘Hij had zevenenzeventig dollar bij zich en van dat geld kochten we een afhaalmaaltijd bij de thai, want zoals mijn vriendin Julie over zulke tijden zegt: “Eten moet je toch.”’

Zinnen genoeg om bij te glimlachen, terwijl die liefdevolle zusterstrijd evengoed tot tranen roert.

Niemand zoals ik - Miriam Toews

Vertaald door Josephine Ruitenberg en Claudia Visser
Cossee, €24,99, 320 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden