Uit het archief

'Mijn grootste probleem was dat ik George Michael was'

George Michael is zondag overleden. Het Parool interviewde de zanger in maart 2004, toen een nieuwe cd verscheen van de Britse superster.

Het Parool interviewde George Michael in 2004.Beeld epa

Georgios Kyriacos Panayiotou is in een goede bui. De man die de wereld kent als George Michael, was ooit berucht om zijn moeizame verhouding met de pers - bij het verschijnen van zijn album Listen without prejudice weigerde hij zelfs ook maar een journalist te woord te staan - maar vandaag in zijn suite in het Amsterdamse Amstel Hotel is hij de perfecte gesprekspartner.

Hij is open en vriendelijk en opvallend goed gehumeurd. En die goede bui duurt al een jaar, zegt hij. "Ik ben door een hel gegaan, zeker vijf jaar was ik zwaar depressief. Hoe mijn vriend het al die tijd met me heeft uitgehouden, is me een raadsel. We kennen elkaar nu acht jaar. Niet lang nadat we elkaar ontmoetten, overleed mijn moeder. Vanaf dat moment gleed ik steeds verder weg. Poor thing, pas het laatste jaar heeft heeft hij kunnen ervaren hoe ik echt ben, zonder die enorme zwarte wolk boven mijn hoofd."

Vijf jaar heeft het gekost Patience te maken. "Door die depressie stond ik creatief echt volkomen droog. Niets kwam er uit mijn vingers. En ineens, nu precies een jaar geleden, kwam het terug. Ineens was daar weer een song. Ik kon weer schrijven! En na die ene song was er nog één en nog één... Een jaar lang heb ik vrijwel onafgebroken in de studio doorgebracht. In de zomer ben ik er heel even tussen uit geweest, met kerst nog eens twee dagen, maar verder heb ik alleen maar gewerkt. Ik was zo blij dat ik mijn creativiteit terug had dat ik niet durfde te stoppen. As long as it is coming, keep it going, dacht ik. "

Openhartig
Het resultaat is een plaat waarvan George Michael eerder zei dat die alleen zou kunnen floppen als hij een moord zou plegen. Die zelfverzekerdheid spreekt ook uit de songs van het album, waarop met een ijzeren regelmaat een ballad telkens wordt gevolgd door een uptempo nummer.

Patience is George Michaels meest persoonlijke plaat. In American angel bezingt hij zijn uit Texas afkomstige vriend (Horny cowboy with your stars and stripes...). En in Please send me someone komt een eerdere minnaar aan bod, de Braziliaan Anselmo, die hij verloor aan aids.

Wie hem zo openhartig over zijn liefdesleven hoort zingen, kan zich bijna niet voorstellen dat George Michael nog helemaal niet zo lang geleden nogal geheimzinnig deed over zijn seksuele geaardheid. Zijn coming out was misschien wel de spectaculairste én ook pijnlijkste die een homoman ooit had. In een openbaar toilet in Beverly Hills werd hij in 1998 al cruisend betrapt door een undercover politie-agent.

Toilet-incident
Zo'n vette kluif kreeg de internationale roddelpers maar zelden toegeworpen. Het toilet-incident had gemakkelijk het einde van George Michaels carrière kunnen zijn. Maar heel slim wist hij het om te zetten in zijn voordeel.

Vrijwel direct na zijn arrestatie gaf hij in een interview met CNN openheid over zijn geaardheid. Nog iets later was er de single Outside, een nummer over de geneugten van buitenseks. De bijbehorende videoclip, met strippende agenten, werd door de meeste tv-zenders ongeschikt geacht voor uitzending overdag.

Je ziet ze in gedachten met z'n allen druk in beraad aan een lange tafel zitten; het team van spin doctors dat George Michael terzijde moet hebben gestaan stond in toilet-gate. De zanger lacht. "Geloof me, ik heb die tactiek helemaal zelf uitgestippeld. Iedereen denkt dat ik een heel leger van mediadeskundigen heb ingeschakeld, maar echt, ik heb me er alleen uit gered. Het werd me zelfs ontraden zo openhartig te zijn. Maar het leek me de enige manier om mijn waardigheid terug te krijgen. Als je zoiets onwaardigs hebt gedaan, kan alleen de waarheid je nog redden."

Taakstraf
Voor zijn 'onzedige gedrag' werd George Michael veroordeeld tot een taakstraf van tachtig uur. "Ik heb zelf voorgesteld maaltijden te bezorgen bij aids-patiënten, maar dat vond men blijkbaar te gay. Ik moest heel saai administratief werk doen. Twee weken lang heb ik gegevens op alfabetische volgorde in een computer ingevoerd. Nee, ik werd daar niet belaagd door handtekeningenjagers. Integendeel. Ik had het idee dat iedereen op dat kantoor bang voor me was. In die twee weken heeft niemand een praatje met me gemaakt."

Zijn carrière overleefde het incident in Beverly Hills, maar geestelijk was het de druppel die de emmer deed overlopen. "Ik had mijn moeder verloren, mijn Braziliaanse vriend, en toen kwam dat er ook nog eens overheen... Mijn carrière heb ik zelf gered, maar om me zelf er weer boven op te krijgen had ik professionele hulp nodig. Al sinds de dood van Anselmo ben ik in therapie. Mijn pyschoterapeut is een wijze man van tachtig. Zonder hem had ik hier waarschijnlijk nu niet gezeten."

Wat was George Michaels grootste probleem? Lachend: "Mijn grootste probleem was dat ik George Michael was." Serieus: "Angst was mijn grote probleem. Ik was bang voor de dood, bang dat ik nog meer dierbaren zou verliezen, bang dat ik nog eens zoiets zou meemaken als dat gedoe in Beverly Hills, bang voor de roddelpers, bang voor..."

Behoefte aan aandacht
Ook zonder een ster te zijn, zou hij ooit een keer zijn doorgedraaid, gelooft hij. "Mijn bekendheid hielp niet mee natuurlijk, maar het was zeker niet de oorzaak van mijn problemen. Het was eerder andersom. Waarom wil iemand graag een ster worden of blijven? Zo'n enorme behoefte aan aandacht komt niet zelden voort uit een diep liggend probleem. Roem als compensatie voor dat grote gat dat je van binnen voelt. Ik weet dat ik mijn beroemdheid lang heb gebruikt om mijn onzekerheid te maskeren. Als ál die mensen mij zo fantastisch vonden, dan moest daar toch iets van waar zijn?"

Nog maar weer eens een sigaret. "Dan kun je op die draaimolen springen en de rest van je leven verwoed proberen populair te blijven. Maar in plaats van te streven naar meer, meer, meer, zeg ik nu: het is genoeg. Ik doe een stap terug en zeg tegen mezelf: je bent niet fantastisch omdat al die mensen dat vinden, maar het is wel te gek dat je zo ver gekomen bent, dat heb je toch maar mooi voor elkaar gekregen. Ik ben tevreden met wat ik, vooral muzikaal, heb bereikt. Maar aan dat najagen van succes doe ik niet meer mee."

De consequentie is dat Patience zijn laatste officiële cd is. Hij zal in de toekomst muziek blijven maken, maar die via internet verspreiden. Gratis en voor niets. Maar wie wil mag een donatie doen, George Michael zal er voor zorgen dat het geld terecht komt bij een goed doel. Over een paar jaar zal een groot deel van de pers, precies dat deel waar hij het zo moeilijk mee had, al totaal niet meer in hem zijn geïnteresseerd, voorspelt hij.

Op Patience blikt hij in het nummer Round here terug op de tijd dat hij en zijn schoolvriend Andrew Ridgley niets liever wilden dan bekend worden. Opvallend is hoe hij zichzelf en Ridgley van toen omschrijft: Two little Hitlers.

Dictators
"Voor Wham maakten Andrew en ik deel uit van een zesmansgroep, waarin we ons echt als dictators gedroegen. We waren vastbesloten het te gaan maken en wisten ook precies hoe dat moest. Van die vier anderen verwachtten we totale gehoorzaamheid."

Aan Wham denkt hij met gemengde gevoelens terug. "Muzikaal schaam ik me helemaal nergens voor, ook al vinden sommige mensen dat ik dat wel zou moeten doen. Maar als ik terugdenk aan hoe we eruit zagen in die tijd, ga ik door de grond. Die korte broekjes in de clip bij Wake me up before you gogo, de witte zwemslips bij Club Tropicana... En altijd die verschrikkelijke gerafelde jeans. Wham verkocht platen ondanks de kleren die we droegen."

Wiens idee waren die kleren eigenlijk? "Andrews! Maar hij kwam er nog redelijk in weg. Ik was degene die er in die kleren uitzag als een complete idioot."

George Michael is nog altijd goed bevriend met zijn voormalige Wham-wederhelft, die zich met de voormalige Bananarama-zangeres Karen heeft teruggetrokken op het platteland van Cornwall. Na als amateurcoureur verantwoordelijk te zijn geweest voor een heel kerkhof aan sportwagens, houdt hij zich tegenwoordig vooral bezig met golfen.

Is George Michael wel eens jaloers geweest op het leven dat Andrew Ridgely na Wham buiten de schijnwerpers leidde? Hij krabt wat aan zijn zorgvuldig nonchalante baardje. "Ik denk dat ik jaloers ben geweest op iedereen die gevrijwaard was van de pijn die ik de afgelopen vijf jaar heb doorstaan."

John Lennon
Patience werd opgenomen in de Londense Air Studio, eigendom van Sir George Martin, die ook een paar keer is komen kijken. Adviezen had de gewezen producer van de Beatles niet te bieden. "Het is verschrikkelijk voor iemand die zoveel om muziek geeft, maar hij is half doof. Een praatje maken gaat best, maar naar muziek luisteren gaat nauwelijks meer."

In het hoesboekje van Patience staat een in de Air Studio gemaakte foto van George Michael achter een piano, dezelfde piano waaraan John Lennon ooit Imagine componeerde.

"Iedereen denkt altijd dat hij dat deed aan die bekende witte vleugel, maar het was dit wat goedkoop ogende geval. De brandplekken van zijn sigaret zitten er nog op."

Elvis
John Lennon duikt op Patience op in het nummer John and Elvis are dead. George Michael is fan van beide, maar hoeft niet na te denken over de vraag wie van de twee hij het grootst acht. "Zonder Elvis geen John Lennon, zo simpel ligt het. Elvis heeft de wereld veranderd. De Beatles hebben die wereld verder helpen veranderen. Maar het was Elvis die het startschot gaf."

Zijn favoriete Elvis-nummer is diens allereerste single: That's all right. George Michael heeft de nodige covers gezongen, maar de behoefte zelf That's all right, of welk nummer van Elvis ook, te zingen heeft hij nooit gevoeld. "Er zijn bepaalde artiesten waar je gewoon niet aankomt. Blijf af van Elvis. Blijf af van Frank Sinatra. En blijf vooral ook af van Aretha Franklin."

Het aangrijpenste nummer op Patience is My mother had a brother, waarin George Michael het levensechte relaas vertelt van de oom die zelfmoord pleegde op de dag dat hij zelf werd geboren. De man was homo in een tijd dat homoseksuele handelingen in Engeland nog strafbaar waren.

"Denk je eens in hoe verscheurd mijn moeder moet zijn geweest. Op dezelfde dag dat ze een zoon kreeg, verloor ze haar broer. Tragisch is ook dat de situatie voor homo's in Engeland niet lang na mijn ooms dood aanzienlijk verbeterde. Het gebeurde in 1963; aan het einde van de jaren zestig was er al veel meer vrijheid. Hij was voor in de twintig toen hij het deed. Hij had als man van middelbare leeftijd nog een heel prettig leven kunnen hebben."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden