PlusReportage

Middelbare scholieren in het Rijksmuseum: ‘Vreemd dat slavernij werd toegestaan’

Voordat het Rijksmuseum weer officieel open gaat en het grote publiek de lang verwachte Slavernij-tentoonstelling kan bekijken, mochten middelbare scholieren al naar binnen. Ruim 1600 leerlingen van 66 klassen hadden de primeur.

Claas Jager. Beeld Nina Schollaardt
Claas Jager.Beeld Nina Schollaardt

Claas Jager, Fons Vitae Lyceum, 1 vwo

“Ik heb op de basisschool al les gehad over slavernij, dus ik wist voordat ik hier kwam wel waar de tentoonstelling over ging. Ik ben blij dat slavernij nu niet meer bestaat. Dat kan echt niet. Het is heel erg voor de mensen toen, zij konden er niks aan doen.”

“Ik ben vaker in het Rijksmuseum geweest, naar De Nachtwacht enzo. Maar dit is een heel ander soort tentoonstelling. Hier krijg je echt het verhaal van vroeger uitgelegd, met veel voorwerpen die ik niet eerder gezien heb.”

“De halsband die zwarte mensen om hun nek kregen, vind ik heel heftig. Dat ze daarmee ook werden afgebeeld. Het laat zien hoeveel macht de eigenaren hadden.”

“Op de schepen zaten mensen met hun benen vastgemaakt. Ze konden bijna niet ademen en bewegen. Dat is heel erg. Daar kan ik me niets bij voorstellen. Daarom is het belangrijk dat mensen deze tentoonstelling komen bekij­ken: het is belangrijk te weten wat er is gebeurd en te begrijpen hoe het vroeger was.”

Lucy Ibrahim. Beeld Nina Schollaardt
Lucy Ibrahim.Beeld Nina Schollaardt

Lucy Ibrahim, Hyperion Lyceum, 2 vwo

“Ik ben heel vaak in het Rijksmuseum geweest, maar ik heb nog nooit een tentoonstelling gezien die er zo uitzag, met al die spiegels. Het verhaal is erg mooi in beeld gebracht en alles is goed uitgelegd. De audiotour maakt het makkelijk te begrijpen: je weet steeds in welke zaal je bent en het is handig voor mensen die niet zo goed kunnen lezen. Je leert veel over de geschiedenis, bijvoorbeeld over Marten en Oopjen.”

“Ik vind het voetblok, waaraan mensen met hun enkels vastzaten, ontzettend heftig. Ik had nooit gedacht dat het zo erg was. Verschrikkelijk dat mensen zo behandeld werden. Ik wist ook niet dat slaven zo hard moesten werken en dat ze maar één keer per jaar een feestje mochten vieren.”

“Het schip is bijzonder. De ruimte die één persoon had om te slapen was heel klein, je kon bijna niet ademen. Daar ben ik van geschrokken.”

Tal Doest. Beeld Nina Schollaardt
Tal Doest.Beeld Nina Schollaardt

Tal Doest, Berlage Lyceum, 1 havo

“Ik ben drie jaar geleden met mijn opa, vader en moeder naar Suriname geweest. Als je vanuit ons hotel de straat uitging, naar het water, kwam je bij een fort. Daar hadden ze kanonnen en gevangenissen, sommige onder de grond. Op tien vierkante meter stopten ze wel tien mensen, die daar ook nog moesten poepen en plassen. Ik weet het niet zeker, maar volgens mij werd het nooit schoongemaakt.”

“Ik ben ook op de velden geweest waar slaven moesten werken. Met van die kapmessen die je hier in het museum ook ziet. Ik heb de huizen van plantage-eigenaren gezien, heel mooi, maar daar mochten we niet in. In de tentoonstelling zie je weer hoe rijk zij zijn geworden door de slavernij. Terwijl ze de slaven verboden om te leren schrijven. Dat is discriminatie.”

“Het is heel goed dat deze tentoonstelling is gemaakt, want er zijn mensen die denken dat het allemaal niet zo erg is geweest. Maar dat was het wel, en het is onderdeel van de Nederlandse geschiedenis. Mensen kunnen hiervan leren, ook dat je over sommige dingen geen grappen moet maken. Zie wat er is gebeurd.”

Keet Bremer. Beeld Nina Schollaardt
Keet Bremer.Beeld Nina Schollaardt

Keet Bremer, Fons Vitae Lyceum, 1 vwo

“Ik vind het heel interessant om alle verhalen te horen, die worden mooi verteld. Zo krijg je een idee hoe slavernij eruit zag en hoe het geweest moet zijn. Ik heb hier ook nieuwe dingen gezien, zoals hoe mensen op de boot werden vervoerd over de oceaan. Dat ze niet konden bewegen, en families van elkaar gescheiden waren.”

“Het verhaal dat ik het interessantst vond, was dat van Wally. Hij was vrijgebroken en heeft geprobeerd te vluch­ten. Ik kan me daar eigenlijk niets bij voorstellen, dat je gevangen wordt gehouden en gedwongen wordt te werken voor anderen. Het is vreemd dat het werd toegestaan en dat het is gebeurd.”

“Ik zal mijn vrienden die deze tentoonstelling nog niet hebben gezien, zeker aanraden ook te gaan kijken. Je krijgt hier echt de geschiedenis te horen van verschillende kanten. En het verhaal wordt verteld met mooie schilderijen, maar ook met andere spullen.”

Adam Charaan. Beeld Nina Schollaardt
Adam Charaan.Beeld Nina Schollaardt

Adam Charaan, Berlage Lyceum, 1 mavo/havo

“Het is mijn eerste keer in het Rijksmuseum. Het is een mooi gebouw, het ziet eruit als een kasteel. Mij geeft het een enthousiast gevoel: ik moet naar binnen.”

“Ik ben geïnteresseerd in geschiedenis en ik wil graag meer weten over de natuur en het ontstaan van het heelal. Maar ik denk dat ik ook dichterbij moet kijken. Bij deze tentoonstelling denk ik telkens: waarom hebben mensen dit gedaan en wat wilden ze hiermee bereiken?”

“Deze tentoonstelling is uniek van opzet. De manier waarop de informatie wordt overgebracht via de audiotour is goed. Dan hoef je niet alles te lezen, en kun je luisteren en je focussen op de voorwerpen die je bekijkt. Dat is vooral handig als je met een groep bent.”

“Die grote kom [kappa, waarin suikerriet werd gekookt, ED] was nieuw voor mij. Ik wist niet dat die bestond en dat hij werd gebruikt om suiker mee te maken, maar ook niet dat mensen zich eraan verbrandden. Ik heb veel geleerd en alles gefotografeerd, zodat ik het nog een keer kan bekijken en thuis kan navertellen.”

“Slavernij is erg voor mensen met een donkere huidskleur. Ik wil helpen discriminatie te stoppen – dat is een van mijn doelen als moslim. Het gaat om mensenrechten, kleur moet niet uitmaken. Deze tentoonstelling kan een beetje helpen, maar zal niet zo’n groot effect hebben, denk ik. De meeste mensen komen toch naar het museum om vermaakt te worden.”

Sara Verwijs. Beeld Nina Schollaardt
Sara Verwijs.Beeld Nina Schollaardt

Sara Verwijs, Hyperion Lyceum, 2 vwo

“Ik weet niet of we deze tentoonstelling mooi moeten vinden, maar hij is wel mooi gemaakt. Het is interessant om te zien hoeveel ze over mensen te weten zijn gekomen. Maar het is eigenlijk een schande dat er zulke belangrijke, grote schilderijen zijn gemaakt van mensen als Marten en Oopjen, met zo’n geschiedenis. Slavernij is een oplossing voor luie mensen die anderen het geld willen laten verdienen. Technisch gaat het alleen over huidskleur.”

“Het verhaal over de schepen vind ik heel indrukwekkend. Dat mensen zo weinig ruimte hadden. Ze zaten echt bovenop elkaar, met een paar centimeter afstand in de lengte en de breedte. Ik zou niet zo kunnen slapen.”

“Voordat ik naar deze tentoonstelling kwam, had ik een filmpje gezien over het brandmerken van slaven. Maar dat Afrikaanse bedienden in Amsterdam een halsband droegen, wist ik niet. Het verhaal van Wally vind ik interessant, omdat hij echt vluchtte. Ik dacht dat mensen zich overgaven aan slavernij of doodgingen, maar ik wist niet dat sommigen ook vluchtten.”

“Het is belangrijk om dit allemaal te zien en te horen. Dan weten we waar de grote huizen, de mooie dingen en de rijkdom van Amsterdam vandaan komt.”

Slavernij in de klas

De Slavernij-tentoonstelling gaat gepaard met een educatief programma dat aansluit bij het lesaanbod van het primair en voorgezet onderwijs en het MBO. Voor leerlingen uit groep 7/8 en de brugklas is een magazine gemaakt over slavernij en de relatie tot hedendaags racisme. Deze wordt verspreid over alle klassen in Nederland en het Caraïbisch Koninkrijk.

Samen met elf Nederlandse musea werkt het Rijksmuseum aan een lespakket voor leerlingen van groep 8 over culturele diversiteit en slavernij. Dat is vanaf volgend schooljaar beschikbaar. Voor MBO-studenten is een online les ontwikkeld die aansluit bij het vak Burgerschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden