Plus Ten Slotte

Michael Wolf (1954-2019): sociaal bewogen maar ook koppig

Fotograaf Michael Wolf legde het troosteloze en anonieme leven vast van mensen in de altijd veranderende megasteden. Hij overleed donderdag, 65 jaar oud, onverwachts in zijn appartement in Hongkong.

Een flat in Hongkong uit de serie Architecture of Density Beeld Michael Wolf

''Aanvankelijk stonden de flats er helemaal op," vertelde fotograaf Michael Wolf begin vorig jaar in deze krant, toen zijn werk te zien was op een overzichtstentoonstelling in het Fotomuseum Den Haag. "Ik was niet tevreden en begon de randen van een foto weg te vouwen, waardoor alleen het midden overbleef. Toen realiseerde ik me dat dat een veel mooiere oplossing was, want je hebt op die manier geen idee meer hoe groot die gebouwen zijn. Er ontstaat een illusie dat ze eindeloos doorgaan. Je oog kan niet meer ontsnappen naar een lucht, naar een horizon."

Op de foto's van Michael Wolf is geen plaats voor lucht. Ze tonen de veelkleurige aanblik van gigantische flatgebouwen; de bouwlagen met ramen, balkons en liftschachten vormen een repeterend patroon dat in het oneindige lijkt door te gaan. Zo confronteren ze de kijker met een troosteloos en anoniem bestaan in een mega­stad, maar tegelijkertijd laten ze ook de schoonheid zien.

Michael Wolf werd in 1954 geboren in München, groeide op in de VS en Canada, en keerde voor zijn studie terug naar Duitsland waar hij van 1972 tot 1976 les kreeg van Otto Steinert, de legendarische professor van de Folkwang School in Essen.

In 1994 verhuisde hij naar Hongkong, waar hij aan de slag ging als fotocorrespondent van Stern. Hij maakte er reportages over de werkomstandigheden van arbeiders, democratische hervormingen en de verdwijnende tradities in het land, met schier onbeperkte budgetten.

Daar kwam verandering in na de dotcomcrash van 2001: de advertentie-­inkomsten liepen terug, Wolf kreeg minder tijd om aan een verhaal te werken en in 2003 werd zijn contract helemaal beëindigd. Hij besloot vanaf dat moment vrij werk te maken.

De eerste serie ontstond in Hongkong en vormde direct zijn doorbraak: Architecture of density (2003-2014). "Ik fotografeerde wat ik op straat zag, juist op het moment dat megasteden wereldwijd sterk in de belangstelling stonden. Ik ben helemaal geen strategisch persoon die nadenkt over wat de kunstwereld graag wil zien, ik was gewoon op de juiste plek op de juiste tijd. Zo lukte het me een ingang te krijgen in de kunstwereld."

Na Hongkong volgde een serie in Chicago, waar de gebouwen transparanter zijn en je hier en daar een glimp kunt opvangen van bewoners of werknemers. En een aantal series over Parijs, waar Wolf met tegenzin naartoe verhuisde.

Als een koppig kind bleef hij de eerste maanden binnen en zwierf hij door de Parijse straten via Google Street View, dat toen net geïntroduceerd was. Wolf ontdekte ongelukken, een wildplasser, opgestoken middelvingers en maakte foto's van het beeldscherm, die dikwijls doen denken aan klassieke foto's.

Het werk van Wolf is in de collecties van onder meer het Metropolitan Museum of Art in New York, Museum of Contemporary Photography in Chicago, het Rijksmuseum en Gemeentemuseum Den Haag. In 2005 en 2010 won Wolf de eerste prijs in World Press Photo; hij publiceerde meer dan dertig fotoboeken.

Tijdens een door zijn Amsterdamse galerist Wouter van Leeuwen georganiseerd diner, ter ere van zijn overzichtstentoonstelling Life in Cities, die vorig jaar in Den Haag te zien was en in juni in Berlijn opent, vertelde Wolf dat hij een serie wilde maken met wezenloze gebouwen op Nederlandse bedrijventerreinen. Die serie zal er niet meer komen, helaas.

Van Leeuwen heeft meer dan tien jaar met Wolf gewerkt. "Ik vond zijn werk mooi en heb hem gemaild of ik zijn galerist kon worden. In het begin was het een beetje aftasten, maar toen we elkaar ontmoetten, was het meteen gebeurd: vrienden voor het leven. Jammer genoeg heeft het niet zo lang mogen duren."

Michael Wolff Beeld -
Tokyo Compression uit de serie Architecture of Density. Beeld Michael Wolf/ Courtesy Galerie Wouter van Leeuwen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden