PlusConcertrecensie

Met Wagner ten strijde tegen de ontbossing op Kalimantan

Sopraan Frisna Virginia als Ine Aya'. Beeld Rendy Mahardhika
Sopraan Frisna Virginia als Ine Aya'.Beeld Rendy Mahardhika

In de mythologie van de menselijke soort is er eigenlijk maar één verhaal, waarop door kunstenaars op alle continenten al eeuwen wordt gevarieerd. Wie dat een verrassende gedachte vindt, moet nodig naar Ine Aya’ gaan, de opera van de Indonesische componist Nursalim Yadi Anugerah en de Nederlandse regisseur Miranda Lakerveld die gisteravond in het Holland Festival zijn wereldpremière beleefde en die in het Muziekgebouw vandaag en morgen nog is te zien.

Ine Aya’ is de alwijze vrouw in de Takna’ Lawe’, het mythologische epos van het volk Kayan op Kalimantan. Dat is het eiland waar componist Anugerah vandaan komt. De alwijze vrouw Ine Aya’ is verantwoordelijk voor de levensboom der eeuwige wijsheid. Lakerveld zag een parallel met Erda uit Wagners Der Ring des Nibelungen en besloot beide verhaallijnen met elkaar te vervlechten.

De opera werd een aanklacht tegen de ontbossing van Kalimantan, die plaatsvindt omdat multinationals als Unilever vinden dat de bomen daar vervelende hindernissen vormen voor de palmolie-industrie. Die boodschap wordt poëtisch, maar niettemin luid en duidelijk overgebracht. Door bomen op zulke schaal te kappen ‘verliest de wereld haar wijsheid’, zingt Ine Aya’. Je vreest dat de afstomping al te ver is gevorderd, maar toch eindigt de opera hoopvol.

Anugerahs compositie is een curieuze vermenging van op traditionele leest geschoeide Kayanmuziek met melodieën en harmonieën uit Wagners Ring, gespeeld door een prachtig klinkend ensemble op mond­orgels, snaarinstrumenten en slagwerk. De rauwe zang (Wagners Duits is niet te verstaan) zorgt voor een onimiteerbare doorleefdheid en authenticiteit, die de luisteraar anderhalf uur in hun greep houden.

De beelden van cirkelvormige mozaïeken zijn fraai, maar de geprojecteerde teksten zijn iets te activistisch en uiteindelijk onnodig. We snappen het ook zo wel.

Holland Festival: Ine Aya’

Nursalim Yadi Anugerah, Miranda Lakerveld, Balaan Tumaan Ensemble
Gezien 9/6, Muziekgebouw
Te zien 10 en 11/6, aldaar (ook via livestream)

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden