Plus

Met een audioboek ben je even lekker weg van dat scherm

Thinium begon klein in de Jordaan. Inmiddels is het met zes opnamestudio's in Weesp de grootste producent van audioboeken van Nederland.

Dieuwertje Blok aan het werk. Beeld Daniel Cohen

Studiohond Casper begroet Dieuwertje Blok vrolijk kwispelend. De tv- en radiopresentator komt vandaag een audioboek voorlezen. In de geluidsdichte opnamestudio heet een lightbox haar welkom met de tekst 'Dieuwertje leest weer een dik boek'.

Blok: "Hier houden ze echt van boeken. Het is geen opnamefabriek waar je in een omgebouwde kast zit voor te lezen, maar een fijne plek om te zijn."

Ze leende haar stem eerder aan de lijvige boekenreeks Stam van de Holenbeer (voorleestijd: 36 uur), dit keer komt ze om Elizabeth George' In de ban van bedrog te lezen, opnieuw een flinke pil.

Even schoonmaken
Het voorlezen gebeurt vanaf een iPad, op een standaard. In de hoek van de ruimte staat een flesje schoonmaakmiddel met een lapje. "Sommige lezers spreken met consumptie of zijn verkouden, dus na afloop even het scherm schoonmaken is wel zo fris," zegt Anouk Boelsma, samen met haar vriend Stefan van Duyn eigenaar van Thinium, de grootste producent van audioboeken in Nederland.

Drie jaar geleden begonnen ze met een gehuurde opnamestudio in de Jordaan, inmiddels zijn ze eigenaar van zes opnamestudio's in Weesp en nemen ze zo'n 500 audioboeken per jaar op.

Stem met een randje
Het audioboek heeft de laatste jaren een hoge vlucht genomen en de vraag groeit nog altijd. Nog niet zo lang geleden waren luisterboeken alleen voor blinden en slechtzienden, of voor kleine kinderen, om ze zoet te houden tijdens lange autoritten, maar tegenwoordig luistert iedereen ernaar: jong, oud, man, vrouw, blind of niet.

Van Duyns verklaring is simpel: "Steeds meer mensen behoefte hebben de behoefte om even weg te zijn van hun scherm. Daarom luisteren ze graag naar een boek in de trein of in de auto, in bed of in bad of tijdens het vouwen van de was. De smartphone is verantwoordelijk voor de enorme groei. Vroeger moest je eerst acht cd's overzetten op je iPod, nu staat alles online en kun je een audioboek downloaden met een simpele klik. En bevalt een stem of verhaal je niet, dan scroll je gewoon door naar een ander boek."

Het koppel werkte bij luisterboekenuitgeverij Rubinstein, maar daar moesten ze wegens bezuinigingen vertrekken. Van Duyn: "Toen het bedrijf door Storytel (de Netflix voor luisterboeken, red.) werd opgekocht, kregen we vaak de vraag vanuit uitgeverijen of wij, met onze ervaring, een audioboek voor ze konden opnemen. We zijn er ingerold, en dat het zo'n succes zou worden, hadden we nooit kunnen bedenken."

Vak apart
Bij Thinium werken ze uitsluitend met ervaren stemmen - acteurs, presentatoren op radio en televisie, cabaretiers - tachtig in totaal. Op de wall of fame in de centrale hal prijken bekende voorlezers, van Jan Donkers en Inge Ipenburg tot Ron Brandsteder en Loretta Schrijver.

Boelsma: "We houden niet zo van stemmen met een hartje op de 'i', maar van stemmen met een randje. Een audioboek voorlezen is een vak apart, niet iedereen die zijn kind mooi kan voorlezen is automatisch geschikt als voorlezer. Je moet echt in dienst van de tekst staan."

Zuchten verwijderd
Een audioboek maken werkt zo: de uitgeverij komt met een boek dat ze wil laten voorlezen, Thinium selecteert drie passende stemmen uit zijn stal en samen met de uitgever wordt besloten welke stem uitverkoren is. Het boek wordt voorgelezen, vervolgens wordt elke vloek of zucht er in de montage uitgehaald, waarna het volledige boek wordt nageluisterd voor het online gaat.

"Een stem past soms beter bij een historische roman dan bij een bloedstollende thriller. Sommige voorlezers geven een voor -of afkeur door: geen patriottische boeken, niet te bloederig of liever geen chicklit," zegt Boelsma. Er zijn zelfs voorlezers met een trouwe fanbase, zoals Sander de Heer (de acteur, niet de radio-dj). "Zijn luisteraars downloaden 'de nieuwe van De Heer', niet de nieuwe van A.F.Th. van der Heijden."

Seksscènes
Soms wordt een boek voorgelezen door de auteur zelf. Vandaag leest Daphne Deckers bij Thinium haar nieuwe roman Dubbel zes voor, die 21 februari verschijnt op papier en als audioboek. Deckers wordt geassisteerd door actrice Miryanna van Reeden: een ervaren voorlezer, maar nu als regisseur ingehuurd om aanwijzingen te geven over intonatie, volume of tempo.

Daphne Deckers. Beeld Daniel Cohen

Deckers: "Het gaat verrassend goed. Ik had mij alleen niet gerealiseerd dat ik de seksscènes ook hardop moest voorlezen. Die klus is gelukkig geklaard."

Of het audioboek het papieren boek zal verdringen? Boelsma denkt van niet. "Zelf ontdekte ik Elsschot pas nadat ik naar Lijmen/Het been had geluisterd, voorgelezen door Job Cohen. Daarna ben ik het werk van Elsschot gaan lezen. Luisteren spoort juist aan tot meer lezen. Audioboeken en papieren boeken kunnen prima naast elkaar bestaan.'

In 2016 werden 414 nieuwe luisterboeken geproduceerd, in 2017 was dit toegenomen tot 664. Vorig jaar waren het er al 1027, een stijging van 50 procent ten opzichte van 2017. (bron: Luisterrijk, distributeur van luisterboeken)

1. Astrid Holleeder: Judas, gelezen door Beatrice van der Poel (uitg. Overamstel/Lebowski)
2. Dan Brown: Oorsprong, gelezen door Casper Grimbrère (uitg. LS Amsterdam)
3. Nicci French: De dag van de doden, gelezen door Carly Wijs (uitg. AmboAnthos)
4. Astrid Holleeder: Dagboek van een getuige, gelezen door Beatrice van der Poel (uitg. Overamstel/Lebowski)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden