PlusAlbumrecensie

Meesterviolist Frank Peter Zimmermann met de Bamberger Symphoniker: schitterend

Frank Peter Zimmermann, Bohuslav Martinu - Violin ­Concertos 1 & 2. Beeld
Frank Peter Zimmermann, Bohuslav Martinu - Violin ­Concertos 1 & 2.

Een van de fascinerendste en onbegrijpelijkste ontwikkelingen in de wereld van de klassieke muziek is waarom het ene stuk wel tot de canon van algemeen geaccepteerde en veel gespeelde meesterwerken doordringt en het andere niet, terwijl de kwaliteit van beide stukken vergelijkbaar is.

Niet onbelangrijk is hierbij de vraag of een beroemde solist of dirigent zich ooit over het werk heeft ontfermd. Als grote namen zich met een stuk bemoeien, krijgt het publiek – dat uiteindelijk alles bepaalt – ­sneller het idee dat het dan wel iets zal wezen, want de grote X of Y heeft natuurlijk geen tijd zich met amateuristisch gepruts bezig te ­houden.

Rimpeling in de vijver

Klinkt plausibel, zou je zeggen, ware het niet dat beroemde dirigenten en solisten zich veelvuldig met minder bekende werken bezighouden (ze vinden het allemaal leuk een bijzondere ontdekking te doen en die aan de mensen te presenteren), maar dat die muziek nochtans geen enkele rimpeling in de vijver teweegbrengt of in elk geval niet door het publiek in het hart wordt gesloten.

Testje. Vingers omhoog van wie ­weleens heeft gehoord van Bohuslav Martinu.

Ik zie veel vingers de lucht in gaan. Mooi. We hebben hier een erudiet ­publiek. Ik had niet anders verwacht. Maar mag ik nu de vingers zien van mensen die Martinu’s Tweede vioolconcert kennen?

Kijk, dat bedoel ik.

Dat is nou dus typisch zo’n stuk dat je met maar een heel klein beetje goede wil zo zou kunnen toevoegen aan het rijtje met altijd en overal gespeelde vioolconcerten. Alleen, het gebeurt niet. Je hoort dat Tweede vioolconcert van Martinu veel te weinig.

Martinu, geboren in Policka, dat tegenwoordig in Tsjechië ligt, woonde net een jaar in Amerika, waarnaar hij in 1941 vanuit het bezette Frankrijk was geëmigreerd, toen hij dat concert componeerde. Hij schreef het op ­verzoek van de beroemde Russische violist Mischa Elman, die in 1942 in Boston de première van Martinu’s Eerste symfonie had gehoord en van dat stuk geweldig onder de indruk was geweest.

Ongemakkelijke sfeer

Omdat Martinu niet wist hoe Elman speelde, noodde hij de Rus bij zich thuis, waar zich een merkwaardige scène voltrok die met smaak wordt beschreven door Martinu’s biograaf Milos Safránek.

Elman, geliefd vanwege zijn unieke lyrische en tedere toon, speelde voor en de componist (zelf een violist) luisterde aandachtig, in roerloze ­stilte, en bleef nog een tijdje zo zitten nadat Elman was uitgespeeld. Misschien had de violist een reactie verwacht, maar die kwam niet. Martinu stond op, gaf Elman een hand en de violist vertrok, in een vreemde, ongemakkelijke sfeer.

Twee maanden later was het concert af. Op 31 december 1943 bracht Elman het werk in Boston in première, onder leiding van dirigent Serge Koussevitzky. Het werd welwillend ontvangen, maar het drong niet door tot de canon.

Misschien gebeurt dat nu, want de Duitse meesterviolist Frank Peter Zimmermann heeft met de Bamberger Symphoniker onder Jakub Hrusa een schitterende opname gemaakt, die alle twijfelaars over de streep kan trekken.

Hij combineert het stuk met Mar­tinus wat geforceerder klinkende Eerste vioolconcert en Bartóks Sonate voor solo viool.

Klassiek

Frank Peter Zimmermann
Bohuslav Martinu - Violin ­Concertos 1 & 2
(Bis)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden